KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 36.
Którą formę spędzania czasu wolnego powinna zaproponować opiekunka 88-letniej osobie sprawnej fizycznie, z zaawansowanym zespołem otępiennym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wspólne spacery." są zwykle najbardziej adekwatne dla osoby sprawnej fizycznie z zaawansowanym otępieniem: to prosta, rutynowa aktywność, która nie wymaga złożonych operacji poznawczych, a jednocześnie wspiera kondycję i nastrój. Czytanie i krzyżówki często są zbyt trudne, a samo radio jest bardziej bierne.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z zaawansowanym zespołem otępiennym typowe są trudności z pamięcią, koncentracją, rozumieniem poleceń oraz wykonywaniem zadań wymagających planowania i analizy. Dlatego forma spędzania czasu wolnego powinna być prosta, przewidywalna, bezpieczna i możliwa do wykonania przy wsparciu opiekunki.

Odpowiedź "Wspólne spacery." jest trafna, ponieważ:

  • wykorzystuje zachowaną sprawność fizyczną, co sprzyja utrzymaniu mobilności i samodzielności,
  • zapewnia naturalną stymulację bodźcami (otoczenie, światło dzienne) bez konieczności intensywnej pracy umysłowej,
  • umożliwia kontakt społeczny i poczucie bezpieczeństwa dzięki obecności opiekunki,
  • łatwiej ją włączyć w rutynę dnia niż zadania wymagające skupienia i rozumienia treści.

Pozostałe propozycje mogą być mniej adekwatne w tej sytuacji:

  • "Czytanie książek." często wymaga dłuższego utrzymania uwagi, rozumienia tekstu i pamięci roboczej; w zaawansowanej demencji może wywoływać frustrację lub zniechęcenie.
  • "Rozwiązywanie krzyżówek." obciąża funkcje językowe i pamięć semantyczną; bywa dobre w łagodnych zaburzeniach poznawczych, ale w zaawansowanym otępieniu jest zwykle zbyt trudne.
  • "Słuchanie radia." jest aktywnością bierną; może być elementem dnia (np. muzyka), jednak samo w sobie nie wykorzystuje sprawności ruchowej i nie daje tak wyraźnego efektu aktywizacji oraz kontaktu jak spacer z opiekunką.

W praktyce opiekunka powinna dodatkowo zadbać o bezpieczeństwo (asekuracja, odpowiednie obuwie, tempo, znane trasy) i obserwować reakcje podopiecznego, aby aktywność była dla niego komfortowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaawansowane otępienie to etap, w którym wyraźnie pogarszają się pamięć, rozumienie i samodzielność. Aktywności powinny być proste, krótkie, oparte na rutynie i wykonywane z towarzyszeniem. Zbyt trudne zadania (np. krzyżówki) mogą wywoływać stres i rezygnację.
Dobór opiera się na tym, co osoba realnie potrafi (fizycznie i poznawczo), co lubi oraz co jest bezpieczne. Najczęściej sprawdzają się aktywności: ruchowe, sensoryczne, muzyczne, proste prace ręczne i krótkie rozmowy. Zawsze obserwuj reakcję i modyfikuj poziom trudności.
Spacer jest aktywnością prostą i naturalną: nie wymaga czytania ani rozwiązywania zadań, a jednocześnie wspiera mobilność, rytm dobowy i nastrój. Wspólny spacer z opiekunką zwiększa poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza ryzyko zagubienia i daje kontakt społeczny.
Może być dobra jako element dnia, zwłaszcza gdy senior lubi muzykę lub audycje. To jednak aktywność raczej bierna, więc warto łączyć ją z prostymi działaniami (np. klaskanie do rytmu, śpiewanie, krótkie rozmowy o utworach). Trzeba też uważać na treści, które mogą niepokoić.
Zwykle zbyt trudne są zadania wymagające koncentracji, rozumienia instrukcji i pamięci, np. czytanie długich tekstów, krzyżówki, skomplikowane gry planszowe. Trudność polega na tym, że senior może szybko się frustrować. Lepiej wybierać czynności krótkie, powtarzalne i z jasnym celem.
Zapewnij asekurację i stały nadzór, dobierz znaną trasę, kontroluj tempo i przerwy. Zwróć uwagę na obuwie, pogodę, nawodnienie i ryzyko upadku. Unikaj zatłoczonych miejsc, a w razie niepokoju skróć spacer. Zawsze kieruj się procedurami placówki i stanem zdrowia seniora.
Gdy senior jest osłabiony, ma zawroty głowy, ból, duszność, ryzyko upadku lub jest bardzo pobudzony. Wtedy lepsze są spokojne, krótkie aktywności: muzyka, oglądanie zdjęć, proste układanie przedmiotów, rozmowa lub ćwiczenia w siadzie. Priorytetem jest komfort i bezpieczeństwo.
Sygnały to m.in. narastający niepokój, złość, wycofanie, płacz, odmowa udziału, szybkie zmęczenie lub dezorientacja. Często oznacza to, że zadanie jest zbyt trudne, zbyt długie albo ma zbyt dużo bodźców. Warto wtedy uprościć aktywność, skrócić czas i dać więcej wsparcia.
Najczęstsze błędy to: proponowanie zbyt trudnych zadań "bo kiedyś lubił", brak rutyny, zbyt długie sesje, zbyt głośne lub chaotyczne otoczenie oraz pomijanie bezpieczeństwa przy aktywnościach ruchowych. W praktyce lepiej działa prostota, powtarzalność i spokojne tempo.
Wybieraj odpowiedzi, które łączą: prostotę wykonania, bezpieczeństwo i dopasowanie do możliwości. Przy zaawansowanym otępieniu preferuj aktywności rutynowe i wspólne (z opiekunem), a unikaj tych wymagających wysokich funkcji poznawczych. Zawsze myśl: "czy senior to zrozumie i wykona bez frustracji?"
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czytanie i krzyżówki często są zbyt trudne, a samo radio jest bardziej bierne.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Risk reduction of cognitive decline and dementia: WHO guidelines" (2019) – recommendations on activity and dementia risk reduction, https://www.who.int/publications/i/item/risk-reduction-of-cognitive-decline-and-dementia - accessed 2026-02-27
  • NHS (UK) – "Dementia" / guidance pages (activity, support, living with dementia), https://www.nhs.uk/conditions/dementia/ - accessed 2026-02-27
  • Alzheimer's Society – "Activities" / guidance for engaging people with dementia, https://www.alzheimers.org.uk/get-support/daily-living/activities - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o opiece nad osobą z demencją (organizacje Alzheimerowskie, poradniki opiekuńcze)
  • Wytyczne/poradniki dotyczące aktywizacji seniorów i terapii zajęciowej w demencji
  • Skrypty i podręczniki do kwalifikacji z usług opiekuńczo-wspierających (aktywność, bezpieczeństwo, komunikacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego