KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 22.
Którą formę uszlachetniania druku należy wybrać, aby papier posiadał trójwymiarową strukturę lnu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalandrowanie to uszlachetnienie mechaniczne wykonywane na walcach, które pozwala modyfikować właściwości powierzchni papieru (m.in. jej gładkość i nadawaną fakturę). Aby uzyskać efekt struktury przypominającej len, wybiera się proces, który kształtuje powierzchnię papieru, a nie tylko nakłada warstwę ochronną.

Pełne wyjaśnienie:

Aby papier posiadał trójwymiarową strukturę lnu, potrzebne jest uszlachetnienie, które modeluje powierzchnię i nadaje jej wyczuwalną fakturę. W takim ujęciu właściwym wyborem jest kalandrowanie, czyli wykańczanie papieru na układzie walców (kalandrze). Jest to proces mechaniczny: papier przechodzi między walcami, co pozwala kształtować jego powierzchnię i uzyskiwać oczekiwane wrażenia dotykowe oraz charakter wykończenia.

Odpowiedź "Lakierowanie" jest nieadekwatna, ponieważ polega na nałożeniu warstwy lakieru (np. w celu zmiany połysku/matu i ochrony). Lakier może poprawiać odporność i wygląd, ale typowo nie służy do uzyskania wyraźnej, materiałowej faktury typu len.

Odpowiedź "Hot-stamping" (złocenie/foliowanie na gorąco) daje efekt głównie dekoracyjny (metaliczny lub barwny nadruk z folii), stosowany do elementów akcentowych (logo, napisy). Nie jest to standardowa metoda tworzenia pełnopowierzchniowej faktury lnu na papierze.

Odpowiedź "Laminowanie" polega na pokryciu wydruku folią (mat/błysk/soft touch) dla ochrony i efektu wizualno-dotykowego. Laminat zmienia "dotyk" i odporność, ale zazwyczaj nie odwzorowuje charakterystycznego splotu lnu jako trójwymiarowej struktury papieru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "struktura", "faktura", "tłoczenie/uwypuklenie", szukaj technologii, która kształtuje powierzchnię, a nie tylko ją zabezpiecza powłoką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszlachetnianie druku to dodatkowe wykończenia po wydruku, które poprawiają wygląd, trwałość lub funkcjonalność materiału reklamowego. Obejmuje m.in. procesy powłokowe (lakier, folia) oraz mechaniczne (modyfikacja powierzchni), zależnie od oczekiwanego efektu: połysk, mat, odporność, faktura.
Wskazówkami są słowa: "struktura", "trójwymiarowa", "faktura", "imitacja materiału (len, skóra)". To sugeruje efekt dotykowy i ukształtowanie powierzchni. Określenia typu "połysk", "mat", "ochrona przed ścieraniem" częściej prowadzą do lakierowania lub laminowania.
Lakierowanie polega na nałożeniu warstwy lakieru (np. UV) w celu zmiany wyglądu (połysk/mat) i zabezpieczenia powierzchni. Zwykle nie tworzy ono wyraźnej, "materiałowej" faktury splotu. Lakier może dawać efekty specjalne, ale nie jest podstawową techniką imitacji lnu.
Laminowanie najczęściej zmienia odczucie powierzchni (np. mat, błysk, soft touch) i zwiększa odporność na zabrudzenia czy ścieranie. Samo w sobie zwykle nie tworzy faktury splotu typu len. Efekty przestrzenne uzyskuje się raczej przez procesy kształtujące powierzchnię niż przez nałożenie gładkiej folii.
Hot-stamping (złocenie/foliowanie na gorąco) przenosi folię dekoracyjną na podłoże, tworząc efekt metaliczny lub barwny, często używany dla logo, nazw marek i detali premium. To technika akcentowa, nastawiona na efekt wizualny, a nie na pełnopowierzchniową fakturę imitującą tkaninę.
Najczęściej myli się procesy powłokowe z mechanicznymi: wybiera się lakierowanie lub laminowanie "bo to wykończenie", mimo że pytanie dotyczy faktury/struktury. Druga pomyłka to wybór efektownego hot-stampingu, bo kojarzy się z premium, choć nie odpowiada za imitację splotu na całej powierzchni.
Najpierw określ cel: wygląd (mat/połysk), trwałość (odporność), oraz wrażenia dotykowe (faktura). Następnie dopasuj technologię i budżet: folia i lakier wzmacniają ochronę i estetykę, a metody kształtujące powierzchnię lepiej wspierają efekty "materiałowe". Zawsze warto poprosić o próbki.
Gdy marka ma komunikować naturalność, rzemiosło, elegancję lub "premium" bez agresywnego połysku. Faktura lnu sprawdza się w okładkach, zaproszeniach, folderach i opakowaniach. W praktyce projektowej trzeba jednak uwzględnić czytelność drobnych elementów oraz koszt i powtarzalność produkcji.
W briefie opisz: oczekiwany efekt ("struktura lnu", faktura wyczuwalna pod palcem), format i nakład, rodzaj papieru, stronę uszlachetniania (jedna/dwie), oraz wymagania kolorystyczne. Poproś o próbnik faktur i akceptację prób. Ułatwia to dobór technologii i zmniejsza ryzyko rozbieżności.
Sprawdź zgodność efektu z próbką: równomierność faktury, brak uszkodzeń i zagnieceń, powtarzalność między egzemplarzami oraz wpływ na czytelność tekstu i elementów graficznych. Oceń też odporność na ścieranie w miejscach intensywnego kontaktu. Dobrą praktyką jest odbiór na świetle dziennym i sztucznym.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kalandrowanie to uszlachetnienie mechaniczne wykonywane na walcach, które pozwala modyfikować właściwości powierzchni papieru (m.in. jej gładkość i nadawaną fakturę).

Źródła:

  • Wikipedia: Calendering (paper) – https://en.wikipedia.org/wiki/Calendering (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (pl): Laminowanie – https://pl.wikipedia.org/wiki/Laminowanie (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: Hot stamping – https://en.wikipedia.org/wiki/Hot_stamping (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw poligrafii (uszlachetnianie druków, wykończenie powierzchni)
  • Karty technologiczne drukarni (opis dostępnych uszlachetnień i efektów)
  • Próbnik papierów i uszlachetnień (wzorniki faktur, m.in. struktury typu len)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego