W silniku prądu stałego podczas pracy prąd płynący w uzwojeniu twornika wytwarza własne pole magnetyczne. To pole oddziałuje z polem głównym wytwarzanym przez bieguny stojana i powoduje zjawisko nazywane reakcją twornika. Skutkiem mogą być m.in. zniekształcenie rozkładu pola w szczelinie powietrznej oraz pogorszenie warunków komutacji, co często objawia się iskrzeniem na szczotkach i nagrzewaniem komutatora.
Dlatego odpowiedź "Eliminuje niekorzystne zjawiska spowodowane oddziaływaniem twornika." jest trafna: uzwojenie pomocnicze (w ujęciu dydaktycznym łączone z biegunami pomocniczymi/elementami poprawiającymi komutację) ma za zadanie przeciwdziałać skutkom pola twornika, poprawiając warunki przełączania prądu w uzwojeniach twornika.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "Zmniejsza rezystancję obwodu twornika." – rezystancja obwodu twornika wynika z parametrów uzwojenia (materiał przewodnika, przekrój, długość) oraz połączeń. Uzwojenie pomocnicze nie jest "rezystorem korekcyjnym" twornika.
- "Zapobiega rozbieganiu się silnika przy spadku obciążenia." – zjawisko wzrostu prędkości przy zmianie obciążenia zależy głównie od charakterystyki silnika, sposobu wzbudzenia i układu regulacji. Nie jest to typowa, bezpośrednia funkcja uzwojenia pomocniczego w sensie kompensacji reakcji twornika.
- "Wytwarza napięcie remanentu." – remanencja dotyczy szczątkowego namagnesowania obwodu magnetycznego i bywa kojarzona z samowzbudzeniem prądnic, a nie z funkcją uzwojenia pomocniczego w silniku prądu stałego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "oddziaływanie twornika", "komutacja", "iskrzenie" lub "pole twornika", szukaj odpowiedzi mówiącej o kompensacji/ograniczaniu skutków reakcji twornika.
