KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 25.
Która gramatura podłoża drukowego jest optymalna do zadrukowania wkładów zeszytowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Papier 80 g/m2 jest typową, "zeszytową" gramaturą dla wkładów: zapewnia wystarczającą sztywność, dobrą zadrukowalność i komfort użytkowania (mniejsze ryzyko przebijania) przy rozsądnym koszcie i grubości bloku. Bardzo niskie lub bardzo wysokie gramatury są mniej praktyczne.

Pełne wyjaśnienie:

Wkład zeszytowy (środek zeszytu) to część przeznaczona do codziennego użytkowania: ma dobrze przyjmować druk, a jednocześnie być wygodna do pisania i przewracania kartek. Z tego powodu najczęściej stosuje się papier niepowlekany o umiarkowanej gramaturze.

Odpowiedź 80 g/m2 jest poprawna, ponieważ taka gramatura stanowi praktyczny kompromis między:

  • sztywnością i wytrzymałością (kartka nie jest "wiotka" i mniej się marszczy),
  • zadrukowalnością w offsecie (stabilniejsze prowadzenie, mniejsze problemy z falowaniem niż przy bardzo cienkich papierach),
  • użytkowaniem (mniejsze ryzyko przebijania przy pisaniu niż na papierach bardzo cienkich),
  • kosztem i grubością bloku (wkład nie robi się nadmiernie gruby i ciężki).

Dlaczego pozostałe propozycje są niekorzystne w kontekście wkładów zeszytowych:

  • 35 g/m2 to gramatura bardzo niska. Tak cienkie papiery są bardziej podatne na prześwitywanie i przebijanie, łatwiej się gniotą oraz mogą sprawiać trudności w stabilnym prowadzeniu w procesie produkcji.
  • 170 g/m2 jest już papierem wyraźnie grubszym, częściej kojarzonym z okładkami miękkimi, przekładkami lub materiałami o podwyższonej sztywności. Wkład zeszytowy z takiego papieru byłby niepotrzebnie ciężki i droższy.
  • 230 g/m2 to wartość typowa dla kartonów/okładek. Dla wnętrza zeszytu jest to zwykle zbyt sztywne, zwiększa grubość grzbietu i koszt, a także zmienia charakter wyrobu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: wkład = papier niepowlekany o "standardowej" gramaturze, okładka = znacznie wyższa gramatura. To ułatwia szybkie odróżnianie zastosowań bez wchodzenia w szczegóły konkretnej marki papieru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa papieru przypadająca na 1 m2, podawana w g/m2. Pomaga porównać "grubość" i sztywność podłoża, choć nie jest to to samo co grubość w mikrometrach. W offsecie wpływa m.in. na prowadzenie arkusza, sztywność wyrobu i koszt materiału.
To kompromis między wygodą użytkowania a ekonomią: kartki są dość sztywne, dobrze znoszą przewracanie i zwykle mniej przebijają przy pisaniu niż bardzo cienkie papiery. Jednocześnie wkład nie robi się zbyt gruby i ciężki, a druk na papierze niepowlekanym jest typowy dla zeszytów.
Zwykle nie, bo to bardzo niska gramatura. Taki papier łatwo się marszczy, może mocno prześwitywać i sprawiać wrażenie "wiotkiego", co pogarsza komfort użytkowania. W praktyce może też zwiększać ryzyko problemów technologicznych w produkcji i obróbce introligatorskiej.
Gramatura około 170 g/m2 jest częsta w zastosowaniach wymagających większej sztywności niż standardowy papier: np. okładki miękkie, karty, przekładki, elegantsze ulotki. Dla wkładu zeszytu jest to zwykle za dużo, bo rośnie masa, koszt i grubość bloku.
To gramatura typowa dla kartonów lub bardzo sztywnych papierów, które mają chronić zawartość i utrzymywać kształt wyrobu. Wkład powinien być lżejszy i łatwiejszy do przewracania. Zastosowanie 230 g/m2 w środku byłoby nieekonomiczne i zmieniłoby charakter zeszytu.
Najczęściej wybiera się zbyt wysoką gramaturę "bo lepsza", myląc wkład z okładką, albo skrajnie niską, bo kojarzy się z papierem rolowym/gazetowym. Warto zawsze pytać siebie: czy element ma być do pisania i codziennego użycia (wkład), czy ma usztywniać i chronić (okładka)?
Im wyższa gramatura, tym większe zużycie masy papieru na tę samą liczbę arkuszy, co zwykle podnosi koszt zakupu i transportu oraz zwiększa masę gotowego wyrobu. Przy wkładach zeszytowych różnice mogą być istotne, bo arkuszy jest dużo, a suma masy szybko rośnie.
Nie zawsze. Zależy od formatu, liczby stron, sposobu oprawy, wymagań użytkowych (np. do pisania piórem) i oczekiwań jakościowych. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi jednak o typowe, standardowe wkłady, gdzie jako odpowiedź przyjmuje się popularną gramaturę papieru niepowlekanego.
Wkład to zwykle zakres "standardowych" gramatur do pisania i druku (średnie wartości), a okładka to gramatury wyraźnie wyższe, dające sztywność. Jeżeli w odpowiedziach pojawiają się wartości około 200 g/m2 i więcej, najczęściej dotyczą okładek lub kart.
Ucz się przez skojarzenia zastosowań: wkład zeszytu, papier biurowy, ulotka, kartka pocztowa, okładka. Pomaga też przegląd kart technicznych papierów i próbek w drukarni. Na egzaminie szukaj słów-kluczy (wkład/okładka) i wybieraj gramaturę zgodną z funkcją elementu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Bardzo niskie lub bardzo wysokie gramatury są mniej praktyczne."

Źródła:

  • ISO 536:2019, Paper and board — Determination of grammage (definicja i pomiar gramatury)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii dotyczące papierów i podłoży drukowych
  • Karty techniczne papierów niepowlekanych (np. offsetowych) od producentów i dystrybutorów
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu doboru podłoża do wyrobów (zeszyty, bloki, książki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego