KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Która grupa przyrządów służy do pomiaru temperatury?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometry to grupa przyrządów przeznaczonych do pomiaru temperatury (często bezkontaktowo, na podstawie promieniowania obiektu). Manometry mierzą ciśnienie, przepływomierze mierzą natężenie przepływu, a siłowniki są elementami wykonawczymi, nie pomiarowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to "Pirometry.", ponieważ pirometria obejmuje przyrządy służące do pomiaru temperatury, często w warunkach, gdzie klasyczny kontaktowy czujnik (np. termometr) jest trudny do zastosowania. W przemyśle, w tym w procesach wysokotemperaturowych (np. piece), pomiar temperatury jest jednym z kluczowych parametrów kontroli procesu.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości lub innej funkcji urządzeń:

  • "Siłowniki." – to elementy wykonawcze. Ich zadaniem jest wytwarzanie ruchu lub siły (np. otwieranie/zamykanie przepustnicy czy zaworu). Nie służą do pomiaru, tylko do realizacji sterowania.
  • "Manometry." – są przyrządami pomiarowymi, ale do ciśnienia. Częsty błąd polega na kojarzeniu manometrów z "aparaturą pomiarową" i wybieraniu ich bez sprawdzenia, jaka wielkość jest w pytaniu.
  • "Przepływomierze." – mierzą przepływ (np. objętościowy lub masowy) mediów w instalacji. To również aparatura pomiarowa, jednak nie do temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij wielkość fizyczną z pytania (tu: temperatura), a dopiero potem dopasuj do niej rodzinę przyrządów. Pomaga też rozróżnienie: czujniki/mierniki informują o stanie procesu, a siłowniki ten stan zmieniają.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, często bezkontaktowo, na podstawie promieniowania emitowanego przez obiekt. Stosuje się go zwłaszcza tam, gdzie kontaktowy pomiar jest trudny (wysoka temperatura, ruch, brak dostępu).
Manometr jest przyrządem do pomiaru ciśnienia, a nie temperatury. Błąd wynika z tego, że oba typy urządzeń spotyka się w instalacjach przemysłowych, ale mierzą różne wielkości fizyczne.
Przepływomierz mierzy natężenie przepływu medium (np. wody, powietrza, gazu) w rurociągu. Może podawać przepływ objętościowy lub masowy, zależnie od typu urządzenia.
Nie. Siłownik to element wykonawczy – realizuje ruch/siłę (np. przestawia zawór), czyli wpływa na proces. Przyrządy pomiarowe dostarczają informacji o stanie procesu (temperatura, ciśnienie, przepływ).
Przyrząd pomiarowy mierzy i sygnalizuje wartość (np. temperatura). Element wykonawczy zmienia stan procesu na polecenie sterowania (np. siłownik otwiera zawór). Pytaj: "czy to informuje, czy działa?"
Pomiar temperatury jest kluczowy m.in. w piecach do wypału, suszarniach i strefach podgrzewania. Umożliwia utrzymanie parametrów technologicznych, stabilną jakość wyrobu oraz ograniczenie ryzyka przegrzania urządzeń.
Najczęstsze błędy to: wybór urządzenia "najbardziej znanego" bez sprawdzenia wielkości, mylenie pomiaru z wykonawstwem (np. siłownik), oraz nieuwaga na słowa kluczowe: temperatura/ciśnienie/przepływ.
Pirometr bywa preferowany, gdy obiekt ma bardzo wysoką temperaturę, porusza się, jest trudno dostępny lub kontakt mógłby zakłócić proces. W praktyce dobór zależy też od wymagań dokładności i warunków środowiskowych.
Do podstawowych wielkości należą m.in. temperatura, ciśnienie, przepływ i poziom. Egzaminowo warto umieć dopasować typ przyrządu do wielkości (pirometr–temperatura, manometr–ciśnienie).
Najpierw podkreśl w pytaniu mierzoną wielkość (np. "temperatury"), potem w myślach przypisz jej rodzinę przyrządów. Na końcu sprawdź, czy pozostałe opcje nie są elementami wykonawczymi lub miernikami innych parametrów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Pirometry to grupa przyrządów przeznaczonych do pomiaru temperatury (często bezkontaktowo, na podstawie promieniowania obiektu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Pirometr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Manometr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Przepływomierz" https://pl.wikipedia.org/wiki/Przep%C5%82ywomierz (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy metrologii przemysłowej (działy: pomiar temperatury)
  • Instrukcje/DTR czujników temperatury i pirometrów stosowanych w zakładach
  • Materiały dydaktyczne o aparaturze kontrolno-pomiarowej w przemyśle

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego