KWALIFIKACJA OGR3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 2.
Która grupa roślin stosowana jest do użyźniania i rekultywacji gleb na terenach zdegradowanych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rośliny motylkowe są typowo wykorzystywane do użyźniania i rekultywacji, ponieważ dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi mogą wiązać azot z powietrza i wzbogacać glebę. Pozostałe grupy (zielarskie, miododajne, wrzosowate) nie pełnią tej podstawowej funkcji glebotwórczej.

Pełne wyjaśnienie:

W rekultywacji terenów zdegradowanych zależy nam na możliwie szybkim poprawieniu właściwości gleby: zwiększeniu zawartości materii organicznej, uruchomieniu obiegu składników pokarmowych oraz stworzeniu warunków do dalszych nasadzeń. W tym celu często stosuje się rośliny, które jednocześnie dobrze znoszą trudne warunki i realnie podnoszą żyzność podłoża.

Odpowiedź "Rośliny motylkowe." jest właściwa, ponieważ wiele gatunków tej grupy tworzy symbiozę z bakteriami brodawkowymi, co umożliwia wiązanie azotu atmosferycznego i wzbogacanie gleby w związki azotowe. Po przyoraniu lub rozkładzie biomasy roślinnej zwiększa się też dopływ materii organicznej, co sprzyja tworzeniu próchnicy i poprawie struktury gruzełkowatej. Z tego powodu motylkowe są klasycznie kojarzone z użyźnianiem, poplonami i przygotowaniem podłoża pod kolejne etapy zagospodarowania terenu.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "Rośliny zielarskie." uprawia się przede wszystkim dla surowca zielarskiego i cech użytkowych, a nie jako podstawowe narzędzie podnoszenia żyzności i rekultywacji gleb zdegradowanych.
  • "Rośliny miododajne." dobiera się głównie pod kątem pożytku dla owadów zapylających i zwiększania bioróżnorodności. Mogą wspierać ekosystem, ale to inny cel niż użyźnianie gleby.
  • "Rośliny wrzosowate." są często związane z glebami kwaśnymi i ubogimi; bywają wskaźnikiem takich warunków, lecz nie są typową grupą służącą do podnoszenia żyzności na terenach zdegradowanych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać skojarzenie: rekultywacja i użyźnianie → rośliny poprawiające bilans azotu i materię organiczną, co najczęściej prowadzi do wskazania roślin motylkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rośliny motylkowe (bobowate) to grupa roślin, które często żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Dzięki temu mogą wiązać azot z powietrza i wzbogacać glebę w związki azotowe. To dlatego są wykorzystywane do użyźniania oraz jako rośliny poprawiające warunki siedliskowe.
Wiązanie azotu zachodzi dzięki bakteriom żyjącym w brodawkach korzeniowych. Mikroorganizmy przekształcają azot atmosferyczny w formy, które mogą zostać włączone do obiegu składników w glebie. Po obumarciu lub przyoraniu biomasy część azotu staje się dostępna dla kolejnych roślin.
Rośliny miododajne dobiera się głównie po to, by zapewnić pożytek owadom zapylającym i wspierać bioróżnorodność. To cenna funkcja ekologiczna, ale nie jest równoznaczna z użyźnianiem gleby. W pytaniu kluczowy jest mechanizm poprawy żyzności, typowo kojarzony z motylkowymi.
Rośliny wrzosowate mogą być stosowane w określonych warunkach siedliskowych (np. gleby kwaśne), ale nie są klasyczną grupą "użyźniającą". Rekultywacja często zaczyna się od poprawy zasobności i struktury gleby, a tu zwykle lepiej sprawdzają się rośliny zwiększające dopływ materii organicznej i wspierające bilans azotu.
Najczęściej wykorzystuje się je w mieszankach poplonowych i zadarniających, na skarpach oraz terenach po budowach, gdzie trzeba szybko ustabilizować podłoże i poprawić jego jakość. Ich biomasa może być pozostawiana na miejscu lub przyorywana, co sprzyja wzrostowi zawartości próchnicy i poprawie właściwości fizycznych gleby.
Szukaj słów-kluczy: "użyźnianie", "rekultywacja", "gleby zdegradowane", "poprawa żyzności". Wtedy najczęściej chodzi o rośliny, które wnoszą do gleby azot lub dużo materii organicznej. W testach szkolnych i zawodowych typowym skojarzeniem są rośliny motylkowe ze względu na symbiozę z bakteriami.
Rośliny zielarskie stosuje się przede wszystkim ze względu na funkcje użytkowe (surowiec zielarski), dekoracyjne lub edukacyjne (np. ogród ziołowy). Mogą pojawiać się w projektach zieleni, ale nie są standardowym narzędziem rekultywacji gleb zdegradowanych, gdzie priorytetem jest szybka poprawa podłoża.
Częsty błąd to wybór roślin "pożytecznych" w ogólnym sensie (np. miododajnych) zamiast roślin poprawiających właściwości gleby. Drugi błąd to ignorowanie celu: rekultywacja ma przywracać funkcje siedliska, więc liczą się procesy glebowe (materia organiczna, składniki pokarmowe), a nie tylko walory przyrodnicze.
Rekultywacja to zespół działań przywracających terenom zdegradowanym możliwość pełnienia funkcji przyrodniczych i użytkowych. W praktyce może obejmować poprawę struktury i zasobności gleby, ograniczenie erozji, stabilizację skarp, wprowadzenie roślinności pionierskiej oraz przygotowanie podłoża pod docelowe nasadzenia.
Ucz się nie tylko nazw grup, ale przede wszystkim ich funkcji: użyźnianie (motylkowe), wsparcie zapylaczy (miododajne), rośliny ozdobne, rośliny okrywowe i zadarniające. Pomaga robienie fiszek "funkcja → grupa roślin" oraz rozwiązywanie zadań, w których opis działania prowadzi do jednej właściwej kategorii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rośliny motylkowe są typowo wykorzystywane do użyźniania i rekultywacji, ponieważ dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi mogą wiązać azot z powietrza i wzbogacać glebę.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Legume" (opis wiązania azotu w symbiozie), https://www.britannica.com/plant/legume (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Rośliny bobowate" (informacje o brodawkach korzeniowych i wiązaniu azotu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bliny_bobowate (dostęp: 02.03.2026)
  • FAO, publikacje/artykuły edukacyjne dot. roli roślin strączkowych w wiązaniu azotu (przegląd tematu), https://www.fao.org/pulses-2016/news/news-detail/en/c/417337/ (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa oraz rekultywacji dla kierunków ogrodniczych i architektury krajobrazu
  • Materiały dydaktyczne o roli roślin motylkowych w zmianowaniu i poprawie żyzności gleb
  • Atlas roślin i charakterystyki grup funkcjonalnych w zagospodarowaniu terenów zdegradowanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego