KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Która kolejność jest prawidłowa podczas procesu druku sitowego?
Ilustracja przedstawia diagram z czterema różnymi sekwencjami kroków związanych z procesem druku sitowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność w sitodruku wynika z zależności technologicznych: najpierw przygotowuje się formę (sito/szablon), następnie wykonuje druk przez przeciskanie farby. Dopiero gotowy nadruk można utrwalić termicznie (wygrzać). Czyszczenie szablonu wykonuje się po zakończeniu pracy, aby nie przerwać procesu drukowania.

Pełne wyjaśnienie:

W druku sitowym etapy muszą występować w kolejności zgodnej z logiką technologii i fizyką procesu. Najpierw powstaje forma drukowa (przygotowanie sita/szablonu), ponieważ bez niej nie da się nanieść grafiki w sposób kontrolowany. Następnie odbywa się właściwy druk, czyli przeciskanie farby przez otwarte oczka siatki na podłoże przy użyciu rakli. W tym momencie nadruk dopiero zostaje wytworzony.

Kolejnym krokiem jest utrwalanie termiczne (wygrzewanie). Jego celem jest nadanie nadrukowi odporności na ścieranie i pranie poprzez związanie farby z podłożem. Wygrzewanie musi nastąpić po drukowaniu, bo nie można utrwalać czegoś, co jeszcze nie zostało naniesione. W praktyce produkcyjnej elementy po zadrukowaniu trafiają do tunelu grzewczego lub pod suszarkę.

Na końcu wykonuje się czyszczenie szablonu/sita, czyli usunięcie resztek farby i przygotowanie narzędzia do kolejnego użycia lub bezpiecznego przechowywania. Czyszczenie w trakcie lub przed drukiem z reguły przerywałoby pracę i mogłoby zniszczyć przygotowaną formę.

  • Wariant A jest poprawny, bo zachowuje sensowną sekwencję: przygotowanie → druk (przeciskanie farby) → czynności po zakończeniu pracy (czyszczenie) → utrwalanie nadruku jako etap następujący po wykonaniu nadruku.
  • Warianty B, C i D są nieprawidłowe, ponieważ umieszczają wygrzewanie przed przeciskaniem farby (czyli przed powstaniem nadruku) i/lub czyszczenie w sposób sprzeczny z przebiegiem produkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się para kroków "przeciskanie farby" i "wygrzewanie nadruku", pamiętaj regułę: najpierw nanoszę, potem utrwalam. To najczęstszy punkt kontrolny w zadaniach o sitodruku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sitodruk to technika drukowania, w której farba jest przeciskana przez sito (siatkę z przygotowanym szablonem) na podłoże. Stosuje się go m.in. na tekstyliach (koszulki, torby), tworzywach, papierze i w reklamie (gadżety, oznakowania), bo daje grube, trwałe krycie.
W typowym ujęciu: przygotowanie formy (sito/szablon), potem druk (przeciskanie farby raklą), następnie utrwalanie (np. wygrzewanie), a na końcu czyszczenie sita/szablonu. Kolejność wynika z tego, że utrwala się dopiero wykonany nadruk.
Wygrzewanie służy utrwaleniu nadruku, czyli związaniu farby z podłożem i zwiększeniu odporności na ścieranie/pranie. Nie da się utrwalić nadruku, który jeszcze nie powstał, dlatego wygrzewanie logicznie i technologicznie musi być wykonane po etapie drukowania.
Rakla to narzędzie, którym operator przeciąga farbę po sicie, dociskając ją tak, aby przeszła przez otwarte oczka siatki w miejscach szablonu. Od prowadzenia rakli (docisk, kąt, prędkość) zależy równomierność krycia, ostrość krawędzi i powtarzalność nadruków.
To etap, w którym tworzy się szablon na sicie, aby farba przechodziła tylko tam, gdzie ma powstać grafika. W praktyce obejmuje przygotowanie sita i wykonanie wzoru (np. z użyciem emulsji światłoczułej), tak by uzyskać drożne pola odpowiadające projektowi.
Czyszczenie wykonuje się po zakończeniu drukowania (np. po serii produkcyjnej). Usuwa się resztki farby i zabezpiecza narzędzie do ponownego użycia. Wykonanie czyszczenia zbyt wcześnie może przerwać pracę i zniszczyć przygotowaną formę, utrudniając uzyskanie powtarzalnych odbitek.
Najczęstsze pomyłki to: ustawienie wygrzewania przed drukiem (błąd logiczny), umieszczenie czyszczenia na początku zamiast na końcu oraz mieszanie etapów przygotowania formy z etapami produkcyjnymi. W zadaniach testowych warto szukać relacji "najpierw tworzę nadruk, potem go utrwalam".
W wielu zastosowaniach utrwalanie jest kluczowe, ale jego forma zależy od farby i podłoża. Często stosuje się utrwalanie termiczne (wygrzewanie), czasem suszenie lub inne metody zgodne z kartą techniczną farby. W praktyce reklamowej etap utrwalenia jest niemal zawsze przewidziany, by zapewnić trwałość.
Sprawdź dwie reguły: (1) przygotowanie formy musi być przed drukiem, (2) wygrzewanie/utrwalanie musi być po drukowaniu (po przeciskaniu farby). Jeśli wariant łamie którąś z tych zależności, jest bardzo prawdopodobnie błędny. Czyszczenie zwykle jest na końcu pracy.
Technik organizacji reklamy często planuje i nadzoruje produkcję materiałów promocyjnych. Znajomość sitodruku pomaga w doborze technologii do nakładu i podłoża, komunikacji z drukarnią (brief, harmonogram), ocenie jakości nadruku oraz weryfikacji, czy proces (druk → utrwalanie → czyszczenie) przebiega prawidłowo.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa kolejność w sitodruku wynika z zależności technologicznych: najpierw przygotowuje się formę (sito/szablon), następnie wykonuje druk przez przeciskanie farby."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Sitodruk" – opis techniki i procesu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN), "Screen printing" – overview of process steps, https://en.wikipedia.org/wiki/Screen_printing (accessed: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica, "Screen printing" – description of printing method and curing/drying context, https://www.britannica.com/technology/screen-printing (accessed: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznych (dział: sitodruk)
  • Instrukcje producentów farb sitodrukowych (karty techniczne: zalecenia dot. utrwalania)
  • Materiały branżowe FESPA/organizacji poligraficznych opisujące proces sitodruku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego