KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 17.
Którą metodę tyczenia należy zastosować do realizacji punktów końcowych rozjazdu zwyczajnego, przedstawionego na rysunku, ze stanowiska w punkcie M, na podstawie podanych miar?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, prawdopodobnie dotyczący tyczenia punktów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metodę tyczenia dobiera się do rodzaju dostępnych danych i sposobu realizacji w terenie.
Skoro punkty końcowe rozjazdu mają być wyznaczone ze stanowiska w punkcie M na podstawie podanych miar kierunkowych i odległości, właściwe jest tyczenie biegunowe (kierunek + odległość z jednego stanowiska).

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu geodezyjnym kluczowe jest dopasowanie metody do tego, jakie informacje są dostępne i jak organizuje się pracę w terenie (ile stanowisk, jakie miary wykonuje się instrumentem).

Tyczenie biegunowe polega na wyznaczeniu punktu z jednego stanowiska instrumentu poprzez realizację kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do tyczonego punktu. W praktyce tachimetr ustawiony w punkcie M pozwala odłożyć wymagany kierunek i odmierzyć (lub wyznaczyć) odległość, a następnie zaznaczyć punkt w terenie.

Dlatego odpowiedź "Biegunową." jest właściwa, jeśli punkty końcowe rozjazdu mają zostać zrealizowane ze stanowiska w punkcie M i "na podstawie podanych miar" (typowo: kierunków i odległości).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego opisu?

  • "Ortogonalną." stosuje się, gdy punkt wyznacza się przez odkładanie odciętej i rzędnej względem linii bazowej (miary prostopadłe), co wymaga innego zestawu danych (najczęściej domiarów prostokątnych i osi/odniesienia), a nie typowego układu kierunek+odległość ze stanowiska.
  • "Wcięć kątowych." (wcięcie kątowe) wymaga co do zasady obserwacji kątowych z dwóch stanowisk/na dwa znane punkty, aby przecięcie kierunków wyznaczyło położenie. Sama informacja o stanowisku M i "miarach" nie wskazuje na taką konstrukcję.
  • "Wcięć liniowych." (wcięcie liniowe) opiera się na przecięciu łuków o znanych promieniach, czyli wymaga odpowiednich odległości do co najmniej dwóch punktów odniesienia. To inny schemat danych niż biegunowe tyczenie z jednego stanowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się realizacja punktu z jednego stanowiska oraz dane typu kierunek i odległość (jawnie lub domyślnie), najczęściej chodzi o metodę biegunową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tyczenie biegunowe to wyznaczanie punktu z jednego stanowiska instrumentu przez odłożenie kierunku (kąta/azymutu) i odległości do punktu. W praktyce jest to typowy tryb "stake out" w tachimetrze, gdy punkt ma zostać wytyczony z jednego miejsca.
Najczęściej potrzebujesz stanowiska o znanym położeniu (np. punkt M) oraz dla każdego tyczonego punktu: kierunku (np. azymutu lub kąta) i odległości. Często dane wynikają z obliczeń z współrzędnych, a w terenie realizuje się je obserwacją kąta i odległości.
Gdy wszystko realizujesz z jednego punktu, najprościej i najdokładniej jest przenieść projekt na teren przez odłożenie kierunku i odległości. Metody wcięć zwykle wymagają co najmniej dwóch punktów/stanowisk, a ortogonalna wymaga linii bazowej i domiarów prostokątnych, więc nie pasują do schematu "z punktu M".
Tyczenie ortogonalne (domiary prostokątne) polega na wyznaczaniu punktu przez odkładanie odległości wzdłuż linii odniesienia oraz prostopadle do niej. Stosuje się je często w pracach budowlanych, gdy istnieje wygodna linia bazowa (oś, krawędź, prosta) i łatwo odkładać miary prostopadłe taśmą lub instrumentem.
Wcięcie kątowe wyznacza punkt jako przecięcie dwóch kierunków (linii celowych) wyprowadzonych z dwóch znanych punktów lub stanowisk. Wymaga więc odpowiedniej geometrii i możliwości wykonania pomiaru kątów z co najmniej dwóch miejsc. Nie jest to typowa metoda "kierunek+odległość z jednego stanowiska".
Wcięcie liniowe polega na wyznaczeniu punktu na podstawie odległości do dwóch (lub więcej) znanych punktów. Geometrycznie to przecięcie okręgów o zadanych promieniach. Ograniczeniem bywa niekorzystna geometria (płytkie przecięcie), a także trudność w dokładnym wyznaczeniu odległości w terenie, gdy nie używa się pomiaru elektrooptycznego.
Szukaj sygnałów: "ze stanowiska w punkcie …" oraz informacja, że do tyczenia podano miary typu kąt/kierunek i odległość. Jeśli punkt ma być wytyczony bez budowania linii bazowej i bez drugiego stanowiska, to zwykle oznacza tyczenie biegunowe.
Najczęściej wykorzystuje się tachimetr, bo pozwala jednocześnie realizować kierunek i mierzyć odległość do tyczonego punktu. Teoretycznie można odtwarzać kierunki i odległości innymi metodami, ale w praktyce egzaminacyjnej i zawodowej tyczenie biegunowe kojarzy się z tachimetrem i funkcją tyczenia.
Najczęściej myli się metody wcięć z tyczeniem ze stanowiska (bo "wcięcie" brzmi jak wyznaczanie punktu), albo wybiera ortogonalną tylko dlatego, że rysunek wygląda "prostopadle". Warto zawsze sprawdzić: ile jest stanowisk oraz czy dane wejściowe to kierunek+odległość czy raczej domiary do linii bazowej.
Punkt M wskazuje miejsce ustawienia instrumentu i determinuje metody, które da się realnie zastosować. Jeśli z M realizujesz punkty docelowe, naturalnym wyborem jest metoda oparta na miarach z tego stanowiska (kierunek i odległość). Wcięcia zwykle wymagają dodatkowych punktów/stanowisk odniesienia.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/ instrukcje branżowe do tyczenia tachimetrycznego) – nie posiadam w tej chwili możliwości wskazania konkretnych, weryfikowalnych wydań.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące tyczenia (rozdział o tyczeniu biegunowym i ortogonalnym)
  • Zadania ćwiczeniowe: dobór metody tyczenia do zestawu danych (kąty/odległości/współrzędne) i liczby stanowisk
  • Instrukcje do tachimetru: realizacja tyczenia (stake out) z wprowadzonym kierunkiem i odległością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego