KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 16.
Którą metodę tyczenia obrysu fundamentu filara mostu przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, a dokładniej z tyczeniem obrysu fundamentu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa polega na tyczeniu punktów z jednego stanowiska instrumentu przez wyznaczenie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do każdego punktu obrysu. Na schematach tej metody widać zwykle jedno stanowisko i promieniście odkładane kierunki do punktów tyczonych, co odróżnia ją od tyczenia ortogonalnego i metod wcięć.

Pełne wyjaśnienie:

Tyczenie biegunowe (metoda biegunowa) rozpoznaje się po tym, że punkty obiektu wyznacza się z jednego (czasem z kilku kolejnych) stanowisk instrumentu, a położenie punktu określają dwie wielkości: kierunek (np. kąt poziomy/azymut względem przyjętego kierunku odniesienia) oraz odległość od stanowiska. W praktyce odpowiada to typowej funkcji "stake out" tachimetru: instrument stoi na punkcie osnowy, orientuje się na punkt nawiązania, a następnie tyczy się kolejne naroża/ punkty obrysu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: Biegunową.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do cech tej metody:

  • Ortogonalną – w tyczeniu ortogonalnym punkty odkłada się zwykle jako odcięte i rzędne (lub domiary) względem linii bazowej/osi, z wyraźnym elementem prostopadłości (domiar poprzeczny). Schematy pokazują linię odniesienia i odkładanie prostopadłych, a nie "promienie" od stanowiska.
  • Wcięć liniowych – metoda wcięć liniowych opiera się na wyznaczeniu punktu jako przecięcia dwóch łuków/okręgów o znanych promieniach (odległościach) od dwóch punktów znanych. Charakterystyczne są dwie odległości od dwóch punktów, a nie jeden kierunek i jedna odległość z jednego stanowiska.
  • Przecięć kierunków – punkt otrzymuje się jako przecięcie dwóch kierunków wyznaczonych z dwóch stanowisk (dwa kąty/kierunki, zwykle bez bezpośredniego odkładania odległości). Schemat wskazywałby dominację dwóch linii kierunkowych z różnych punktów, a nie zestaw kierunek+odległość z jednego stanowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz jedno stanowisko i "wachlarz" kierunków do naroży oraz informację o odległościach – najczęściej jest to tyczenie biegunowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tyczenie biegunowe to metoda wyznaczania punktu w terenie z jednego stanowiska instrumentu przez zadanie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do punktu tyczonego. Jest typowa przy pracy tachimetrem na budowie, gdy tyczy się naroża i osie obiektu.
Najczęściej widać jedno stanowisko (punkt instrumentu) oraz promieniście poprowadzone kierunki do kolejnych punktów obiektu. Opis lub konstrukcja sugeruje parę danych: kąt/kierunek + odległość. Brak wyraźnej linii bazowej z prostopadłymi domiarami.
W biegunowym punkt wyznacza się przez kierunek i odległość od stanowiska. W ortogonalnym punkt odkłada się względem linii odniesienia (osi/bazy) jako odciętą i domiar prostopadły. Na szkicach ortogonalnych dominują prostopadłe domiary, a nie "wachlarz" kierunków.
Wcięcie liniowe polega na wyznaczeniu punktu jako przecięcia dwóch odległości odkładanych od dwóch punktów znanych. W praktyce opiera się na pomiarze/odkładaniu dwóch długości, a nie na jednym kierunku i jednej odległości ze wspólnego stanowiska.
Metoda przecięć kierunków wyznacza punkt jako przecięcie dwóch prostych (kierunków) wyznaczonych z dwóch stanowisk. Kluczowe są dwa kierunki/ kąty, a nie odległość. Stosuje się ją, gdy bezpośrednie odkładanie odległości jest utrudnione.
Gdy dostępny jest tachimetr i punkty osnowy realizacyjnej, a obiekt (np. fundament, filar, oś) można tyczyć z bezpiecznego stanowiska. Metoda jest szybka: po orientacji instrumentu tyczy się kolejne punkty, kontrolując kierunek i odległość.
Bo oba podejścia prowadzą do wyznaczenia punktów obrysu, ale na szkicach łatwo przeoczyć, czy punkty odkłada się od osi (domiary prostopadłe), czy od stanowiska instrumentu (kierunki promieniste). Uczniowie często wybierają po nazwie, nie po cechach rysunku.
Potrzebujesz znanego stanowiska instrumentu (współrzędne lub punkt osnowy), kierunku odniesienia (np. punkt nawiązania do orientacji) oraz danych do punktu tyczonego: kierunku (azymutu/kąta) i odległości albo współrzędnych, z których instrument wyliczy te wartości.
Najwygodniej wykonać je tachimetrem, bo instrument podaje kierunek i odległość oraz umożliwia prowadzenie tyczenia w trybie "na punkt". Teoretycznie można realizować ideę metody także innymi narzędziami kątowo-liniowymi, ale w praktyce budowlanej dominuje tachimetr.
Najpierw znajdź, ile jest punktów "źródłowych": jedno stanowisko sugeruje biegunową, linia bazowa z domiarami sugeruje ortogonalną, dwa punkty z odległościami sugerują wcięcie liniowe, a dwa stanowiska z liniami kierunkowymi – przecięcie kierunków. Dopiero potem wybierz odpowiedź.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda biegunowa polega na tyczeniu punktów z jednego stanowiska instrumentu przez wyznaczenie kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do każdego punktu obrysu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące tyczenia
  • Instrukcje/poradniki producentów tachimetrów dotyczące tyczenia biegunowego (stake out)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania metod tyczenia na szkicach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego