KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 1.
Którą metodę ustalania wielkości dostaw należy zastosować przy bardzo wysokich kosztach magazynowania, niskich kosztach dostawy oraz bardzo krótkim czasie realizacji zamówienia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda "partia na partię" polega na zamawianiu dokładnie tyle, ile wynika z bieżącego zapotrzebowania, bez tworzenia nadwyżek. Przy bardzo wysokich kosztach magazynowania opłaca się minimalizować zapas, a przy niskich kosztach dostawy i krótkim czasie realizacji można częściej uzupełniać towar małymi partiami.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są trzy przesłanki: bardzo wysokie koszty magazynowania, niskie koszty dostawy oraz bardzo krótki czas realizacji zamówienia. Taki zestaw warunków oznacza, że utrzymywanie zapasu "na wszelki wypadek" jest drogie, natomiast samo składanie zamówień (organizacja dostawy) nie generuje istotnych kosztów, a dostawca jest w stanie szybko uzupełnić braki.

Dlatego właściwą decyzją jest ograniczanie średniego stanu zapasu. Najlepiej realizuje to metoda "partia na partię" (ang. lot-for-lot), w której wielkość dostawy jest dopasowana do aktualnej potrzeby (np. do zapotrzebowania z danego okresu lub konkretnego zlecenia). W praktyce prowadzi to do częstszych, mniejszych dostaw i minimalizuje koszty utrzymania zapasu.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do opisanego przypadku?

  • "Maksymalnej dostawy" sugeruje duże partie. Duże partie zwiększają przeciętny zapas w magazynie, a więc przy wysokich kosztach magazynowania podnoszą całkowity koszt.
  • "Stałej wielkości dostawy" (stała partia) jest korzystna raczej wtedy, gdy opłaca się rzadziej zamawiać (np. gdy koszty dostawy/zamawiania są wysokie albo są istotne rabaty ilościowe). W tym zadaniu jest odwrotnie: koszt dostawy jest niski, więc nie ma presji, aby "zbierać" potrzeby w większe partie.
  • "Stałej częstotliwości dostawy" (okresowe uzupełnianie) sprawdza się, gdy organizacyjnie wygodne jest zamawiać w stałych cyklach. Jednak przy bardzo wysokich kosztach magazynowania często lepiej jest dostosować zamówienia do potrzeb (unikać nadwyżek między przeglądami), a krótki czas realizacji ułatwia takie elastyczne podejście.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści dominuje informacja o wysokich kosztach utrzymania zapasu i jednocześnie niskich kosztach zamawiania/dostawy, to zwykle należy wybierać rozwiązania ograniczające zapas, czyli zamawianie "dokładnie tyle, ile trzeba".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Partia na partię" to sposób planowania, w którym zamawia się dokładnie tyle, ile wynika z bieżącego zapotrzebowania na dany okres lub zlecenie. Celem jest ograniczenie nadwyżek i minimalizacja zapasu, co bywa kluczowe przy wysokich kosztach magazynowania.
Gdy koszt utrzymania zapasu jest wysoki, każda nadwyżka towaru generuje duże obciążenie (miejsce, kapitał, warunki składowania). Małe i częste dostawy zmniejszają średni stan zapasu, więc ograniczają łączny koszt magazynowania.
Krótki czas realizacji oznacza, że magazyn może szybko uzupełnić braki i nie musi utrzymywać dużej "poduszki" zapasu bezpieczeństwa. Ułatwia to zamawianie pod bieżące potrzeby (np. "partia na partię"), bo ryzyko przestoju z powodu braku towaru jest mniejsze.
"Stała wielkość dostawy" to podejście, w którym każdorazowo zamawia się tę samą ilość (stałą partię). Ma sens, gdy koszty zamawiania/dostawy są istotne lub gdy procesy są zestandaryzowane, a wahania popytu nie są duże. Przy bardzo drogim magazynowaniu bywa mniej opłacalne.
Nie zawsze. Stała częstotliwość (zamawianie co określony czas) jest wygodna organizacyjnie, ale może powodować nadwyżki między przeglądami, gdy popyt się zmienia. Jeśli koszty magazynowania są bardzo wysokie, lepsze może być elastyczne dopasowanie ilości do potrzeb.
Częsty błąd to wybór "dużej partii", bo wydaje się "bardziej ekonomiczna", bez sprawdzenia, co dominuje w kosztach. Drugi błąd to mylenie wielkości partii z częstotliwością dostaw. W zadaniach trzeba czytać: co jest drogie (magazyn) i co jest tanie (dostawa).
Szukaj sygnałów: "bardzo wysokie koszty magazynowania", "ograniczona powierzchnia", "towar drogi w utrzymaniu", "specjalne warunki składowania". Jeśli dodatkowo koszt dostawy jest niski i lead time krótki, zwykle opłaca się zamawiać małe ilości pod bieżące potrzeby.
Większe partie mogą być korzystne, gdy koszt zamawiania/dostawy jest wysoki, gdy są rabaty ilościowe albo gdy dostawca ma długi czas realizacji i trzeba "zabezpieczyć" ciągłość. Wtedy akceptuje się większy zapas, bo oszczędza się na częstotliwości zamówień.
W praktyce liczą się też: zmienność popytu, wymagany poziom obsługi, minimalne ilości logistyczne dostawcy, ograniczenia transportu, warunki składowania (np. chłodnia), a także możliwości przyjęcia i kompletacji. Nawet tani transport nie pomoże, jeśli przyjęcie jest wąskim gardłem.
Najlepiej uczyć się "mapą decyzji": (1) oceń koszty magazynowania, (2) oceń koszty dostawy/zamawiania, (3) sprawdź czas realizacji i ryzyko braków. Potem ćwicz na krótkich scenariuszach, dopasowując metodę do sytuacji kosztowej i organizacyjnej.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda "partia na partię" polega na zamawianiu dokładnie tyle, ile wynika z bieżącego zapotrzebowania, bez tworzenia nadwyżek."

Źródła:

  • APICS Dictionary (ASCM), hasło: "lot-for-lot" / "lot sizing" (wydanie zależne od wersji słownika)
  • Investopedia, "Economic Order Quantity (EOQ): Definition and Formula" https://www.investopedia.com/terms/e/economicorderquantity.asp - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN), "Lot-for-lot" https://en.wikipedia.org/wiki/Lot-for-lot - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Notatki i schematy decyzyjne: koszty utrzymania zapasu vs koszty zamawiania (trade-off)
  • Materiały dydaktyczne z planowania zapasów: przegląd metod lot sizing (L4L, stała partia, okresowe przeglądy)
  • Ćwiczenia scenariuszowe: dobór metody dostaw dla różnych relacji kosztów i czasu realizacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego