KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 1.
Która obrabiarka wykonuje jako główny ruch roboczy posuwisto-zwrotny, a narzędzie ruch obrotowy i wgłębny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest "Szlifierka do płaszczyzn", bo w tej obrabiarce stół z przedmiotem wykonuje ruch posuwisto-zwrotny, a narzędzie (ściernica) ma ruch obrotowy oraz niezależny ruch wgłębny (dosuw) regulujący głębokość skrawania.
W przeciągarce narzędzie nie obraca się, a w strugarce nóż nie ma ruchu obrotowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje charakterystyczny układ ruchów roboczych: ruch posuwisto-zwrotny jako główny ruch roboczy elementu niosącego przedmiot oraz dwa niezależne ruchy narzędzia: obrotowy i wgłębny (dosuw).

"Szlifierka do płaszczyzn" spełnia te warunki: stół z zamocowanym przedmiotem wykonuje ruch prostoliniowy zwrotny, zapewniając przejścia pod ściernicą. Narzędzie, czyli ściernica, pracuje dzięki ciągłemu obrotowi wokół własnej osi (to podstawowy ruch roboczy narzędzia ściernego). Dodatkowo ściernica ma ruch wgłębny rozumiany jako dosuw w kierunku przedmiotu (najczęściej pionowy), który ustala i koryguje głębokość zdejmowanego naddatku. Te dwa ruchy narzędzia nie są tym samym: obrót powoduje skrawanie ziarnami ściernymi, a wgłębny dosuw steruje "ile" materiału jest zdejmowane.

Pozostałe odpowiedzi odpadają, bo nie spełniają łącznie warunku "narzędzie ma ruch obrotowy i wgłębny" oraz wskazanego ruchu głównego:

  • "Przeciągarka" – przeciągacz wykonuje zasadniczo ruch prostoliniowy; nie jest to obrabiarka, w której narzędzie typowo obraca się, więc warunek ruchu obrotowego narzędzia nie jest spełniony.
  • "Strugarka wzdłużna" – stół rzeczywiście porusza się posuwisto-zwrotnie, ale narzędzie skrawające (nóż) nie wykonuje ruchu obrotowego; pracuje ruchem skrawania wynikającym z ruchu stołu.
  • "Honownica" – w honowaniu narzędzie zwykle łączy ruch obrotowy z ruchem posuwisto-zwrotnym wzdłużnym, a kinematyka i cel obróbki (głównie powierzchnie wewnętrzne) różnią się od opisu typowego dla szlifowania płaszczyzn z dosuwem wgłębnym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się obrót ściernicy oraz dosuw (wgłębny) sterujący głębokością, a element z przedmiotem wykonuje ruch zwrotny, najczęściej chodzi o szlifierkę do płaszczyzn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ruch posuwisto-zwrotny to ruch prostoliniowy wykonywany naprzemiennie w dwóch kierunkach (tam i z powrotem). W szlifowaniu płaszczyzn typowo wykonuje go stół z przedmiotem, co zapewnia kolejne przejścia pod ściernicą i równomierne obrabianie całej powierzchni.
Ruch wgłębny (dosuw) to przesunięcie ściernicy w kierunku przedmiotu, zwykle pionowo, aby ustawić lub zwiększyć głębokość skrawania. Nie jest to obrót: dosuw odpowiada za "ile" materiału zdejmujesz, a obrót ściernicy odpowiada za samo skrawanie ziarnami.
Ściernica musi się obracać, aby ziarna ścierne mogły skrawać. Jednocześnie potrzebny jest dosuw wgłębny, żeby kontrolować naddatek i uzyskać wymiar oraz chropowatość. Te ruchy są niezależne: możesz utrzymać stałą prędkość obrotową, a dosuwem precyzyjnie dozować zdejmowany materiał.
W obu przypadkach spotkasz ruch posuwisto-zwrotny stołu. Różnica kluczowa jest w narzędziu: w szlifierce narzędziem jest ściernica, która wykonuje ruch obrotowy (i ma dosuw wgłębny), a w strugarce nóż nie obraca się – skrawanie wynika głównie z ruchu stołu.
Zasadniczo nie. W przeciąganiu narzędzie (przeciągacz) wykonuje ruch prostoliniowy, a kolejne zęby stopniowo zwiększają głębokość skrawania. To odróżnia przeciągarkę od szlifierki, gdzie obrotowa ściernica jest warunkiem działania narzędzia ściernego.
Najczęściej stół z zamocowanym przedmiotem wykonuje ruch posuwisto-zwrotny, czyli przejazdy w przód i w tył pod ściernicą. Dodatkowo w wielu rozwiązaniach występuje też ruch poprzeczny realizowany skokowo lub ciągle, aby obrabiać całą szerokość powierzchni.
Dosuw ustawia się m.in. przy rozpoczynaniu obróbki (ustalenie pierwszego kontaktu), podczas zdejmowania naddatku oraz w przejściach wykończeniowych, gdy chcesz kontrolować dokładność wymiaru i jakość powierzchni. Zbyt duży dosuw zwiększa ryzyko przypaleń i pogorszenia chropowatości.
Najczęściej myli się fakt, że oba ruchy dotyczą narzędzia. Obrót ściernicy to ruch roboczy zapewniający skrawanie, a ruch wgłębny to dosuw regulujący głębokość. W zadaniach testowych warto sprawdzić, czy opis wymaga dwóch niezależnych ruchów narzędzia, a nie jednego złożonego.
Najczęściej obrabia się powierzchnie płaskie wymagające dużej dokładności i dobrej jakości (mała chropowatość), np. płaszczyzny bazowe, prowadnice, płyty oraz elementy narzędziowe. To typowa obróbka wykończeniowa po frezowaniu lub toczeniu.
Ucz się "po ruchach": dla każdej obrabiarki wypisz ruch główny, posuw i ruchy pomocnicze, a potem porównuj pary podobnych maszyn (np. szlifierka vs strugarka). Dobrą metodą jest szkic prostego schematu: kto się porusza, w jakim kierunku i po co (skrawanie, posuw, dosuw).
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z działu: szlifowanie i obrabiarki do szlifowania
  • Materiały dydaktyczne producentów obrabiarek (opisy ruchów osi i cykli szlifowania)
  • Rysunki kinematyczne obrabiarek (schematy ruchów stołu i ściernicy) omawiane na zajęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego