KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Którą obrabiarkę stosuje się w celu wykonania rowków w części pokazanej na ilustracji?
Ilustracja przedstawia metalowy element cylindryczny, który jest prawdopodobnie częścią mechaniczną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeciągarka służy do obróbki przeciąganiem, która umożliwia wykonywanie rowków i profili o stałym przekroju (często wewnętrznych, np. wpustowych) za pomocą przeciągacza prowadzonego w jednym przejściu. Wiertarka wykonuje otwory, strugarka obrabia płaszczyzny, a wypalarka plazmowa tnie termicznie blachy i kształtowniki.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór obrabiarki zależy od tego, jaką cechę chcemy wykonać i jaką dokładność oraz powtarzalność ma mieć ta cecha. Do wykonywania rowków o zdefiniowanym profilu (szczególnie rowków wewnętrznych, np. wpustowych w piaście) typową i bardzo wydajną metodą jest przeciąganie, realizowane na przeciągarce. Narzędzie (przeciągacz) ma stopniowo narastające zęby skrawające, dzięki czemu w jednym przejściu uzyskuje się żądany kształt rowka.

Odpowiedź "Przeciągarkę" jest poprawna, bo ta obrabiarka jest przeznaczona właśnie do wykonywania rowków/profili poprzez przeciąganie, szczególnie gdy wymagany jest stały przekrój rowka na całej długości i dobra jakość powierzchni.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do celu zadania:

  • "Wiertarkę" wybiera się głównie do wykonywania otworów (wiercenie, rozwiercanie, pogłębianie). Rowek nie jest typowym efektem pracy wiertarki; uzyskanie rowka wymagałoby innych operacji i narzędzi.
  • "Strugarkę wzdłużną" stosuje się przede wszystkim do strugania powierzchni płaskich oraz prostoliniowych prowadnic. Choć struganie może wykonywać pewne wybrania, nie jest to rozwiązanie najbardziej charakterystyczne i "pierwszego wyboru" dla rowków profilowych w otworach.
  • "Wypalarkę plazmową" wykorzystuje się do cięcia termicznego (rozdzielania materiału), zwykle elementów z blach. To metoda z innej grupy technologii niż obróbka skrawaniem i nie służy do precyzyjnego wykonywania rowków w typowych częściach maszyn wymagających pasowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się przeciągarka, a pytanie dotyczy rowków lub profili o stałym przekroju, często jest to najbardziej właściwy wybór w klasycznych zadaniach z doboru obrabiarki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciąganie to metoda obróbki skrawaniem, w której narzędzie (przeciągacz) z wieloma zębami usuwa materiał stopniowo w jednym przejściu. Stosuje się ją do uzyskania powtarzalnych profili, np. rowków wpustowych i wielowypustów, często wewnątrz otworów.
Przeciągarka przesuwa przeciągacz w sposób kontrolowany przez obrabiany detal. Każdy kolejny ząb narzędzia zbiera nieco więcej materiału, aż do uzyskania wymaganego kształtu rowka. Dzięki temu łatwo zachować geometrię profilu i dobrą powtarzalność w produkcji.
Wiertarka jest przeznaczona głównie do wykonywania otworów oraz operacji pokrewnych (pogłębianie, rozwiercanie). Rowek jest cechą o innym kształcie niż otwór i zwykle wymaga narzędzi profilowych oraz prowadzenia po torze liniowym. Dlatego do rowków dobiera się inne obrabiarki.
Najczęściej spotyka się wykonywanie rowków wpustowych w otworach (np. w piaście koła), a także wielowypustów i innych profili wewnętrznych o stałym przekroju. Przeciąganie wybiera się zwłaszcza wtedy, gdy liczy się powtarzalność wymiaru i kształtu oraz wydajność przy seriach.
Strugarkę wybiera się przede wszystkim do obróbki dużych powierzchni płaskich i prostoliniowych, np. prowadnic. Jeżeli rowek jest prosty i dostępny z zewnątrz, a wymagania produkcyjne są inne, mogą pojawić się alternatywy. Jednak dla typowych rowków profilowych w otworach przeciągarka jest bardziej charakterystyczna.
Wypalarka plazmowa służy głównie do cięcia termicznego i rozdzielania materiału, zwykle w elementach z blach. W częściach maszynowych, gdzie rowek ma mieć dokładny profil i pasowanie, standardowo stosuje się obróbkę skrawaniem. Plazma może być użyta do przygotówki, a nie do finalnej cechy dokładnej.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe: rowek, profil, wielowypust, szczególnie gdy cecha jest wewnątrz otworu i ma stały przekrój na długości. Jeżeli wśród odpowiedzi jest "przeciągarka", a pozostałe dotyczą wiercenia, strugania lub cięcia termicznego, zwykle chodzi o przeciąganie.
Częsty błąd to wybór obrabiarki "najbardziej znanej" (np. wiertarki) bez analizy kształtu cechy. Inny błąd to mylenie obróbki skrawaniem z cięciem termicznym (plazma). Warto zawsze sprawdzić: czy cecha jest otworem, rowkiem, płaszczyzną czy kształtem profilowym.
Przeciąganie zapewnia dużą powtarzalność profilu, dobrą jakość powierzchni i wysoką wydajność w produkcji seryjnej. Ponieważ narzędzie ma docelowy kształt profilu, łatwiej utrzymać geometrię rowka. Wadą bywa koszt przeciągacza oraz to, że metoda jest mniej elastyczna przy częstych zmianach profilu.
Ucz się przez skojarzenia "cecha → operacja → obrabiarka": otwór → wiercenie → wiertarka; płaszczyzna → struganie/frezowanie → strugarka/frezarka; rowek profilowy → przeciąganie → przeciągarka. Rozwiązuj zadania z ilustracjami detali i ćwicz rozpoznawanie typowych cech technologicznych.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wiertarka wykonuje otwory, strugarka obrabia płaszczyzny, a wypalarka plazmowa tnie termicznie blachy i kształtowniki."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Przeciąganie (obróbka skrawaniem)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeci%C4%85ganie_(obr%C3%B3bka_skrawaniem) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Przeciągarka", https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeci%C4%85garka - dostęp 2026-03-01
  • Sandvik Coromant – strona tematyczna "Broaching (przeciąganie) – opis procesu i zastosowań", https://www.sandvik.coromant.com/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z obróbki skrawaniem (rozdziały o przeciąganiu i struganiu)
  • Katalogi narzędzi do przeciągania (opis zastosowań i przykładowe profile)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP dla obrabiarek skrawających

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego