Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (równa łącznej wartości pasywów). Zmienia się ona wtedy, gdy dana operacja powoduje wzrost albo spadek łącznej wartości aktywów (a równolegle pasywów), a nie tylko przesunięcia wewnątrz tej samej grupy.
Operacja "przeznaczenie zysku z lat ubiegłych na powiększenie kapitału podstawowego" polega na przeksięgowaniu w obrębie kapitału własnego: zmniejsza się pozycja "zysk z lat ubiegłych", a zwiększa "kapitał podstawowy". Nie pojawiają się nowe aktywa ani zobowiązania, więc suma pasywów się nie zmienia, a tym samym nie zmienia się suma aktywów (suma bilansowa).
Pozostałe operacje wpływają na sumę bilansową:
- "Spłata kredytu bankowego przelewem z konta bankowego" zmniejsza środki pieniężne (aktywa) i jednocześnie zmniejsza zobowiązanie z tytułu kredytu (pasywa). To typowa operacja zmniejszająca obie strony bilansu, więc suma bilansowa maleje.
- "Zwiększenie kapitału podstawowego przez gotówkową wpłatę udziałów" powoduje napływ gotówki (wzrost aktywów) oraz wzrost kapitału podstawowego (wzrost pasywów). Obie strony rosną, więc suma bilansowa rośnie.
- "Zakup materiałów z 14-dniowym terminem płatności oraz ich przyjęcie do magazynu" zwiększa zapasy materiałów (aktywa) oraz tworzy zobowiązanie wobec dostawcy (pasywa). To operacja zwiększająca bilans, więc suma bilansowa rośnie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz operację w stylu "przeniesienie/pokrycie/podział" między pozycjami kapitału własnego, często jest to zmiana struktury bez zmiany sumy bilansowej. Natomiast dopływ gotówki, zakup z odroczonym terminem płatności czy spłata zobowiązań zazwyczaj zmienia sumę bilansową.
