KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Którą operację technologiczną uszlachetniania druków należy wykonać, aby otrzymać efekt dużego połysku wybranych elementów wizytówki pokazanej na ilustracji?
Ilustracja przedstawia dwie wizytówki, które są ułożone jedna na drugiej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efekt dużego połysku tylko na wybranych elementach uzyskuje się przez lakierowanie wybiórcze lakierem UV. Zabieg ten pozwala nanieść warstwę lakieru lokalnie (nie na całą powierzchnię), dając wyraźny, "mokry" połysk i podkreślenie detali projektu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru operacji uszlachetniania, która da wysoki połysk i jednocześnie będzie dotyczyć tylko wybranych elementów wizytówki (czyli uszlachetniania lokalnego).

Odpowiedź "Lakierowanie wybiórcze lakierem UV." jest właściwa, ponieważ lakier UV może być nakładany punktowo (z użyciem formy/lub maski technologicznej) i po utwardzeniu daje bardzo wyraźny połysk oraz efekt podkreślenia elementów graficznych. Kluczowe jest tu słowo "wybranych": zabieg ma działać miejscowo, a nie na całej powierzchni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu efektu:

  • "Tłoczenie na sucho." to operacja polegająca na mechanicznym wytłoczeniu (wypukleniu/wklęśnięciu) bez użycia farby czy folii. Daje efekt faktury i reliefu, ale nie jest typową metodą uzyskania dużego połysku.
  • "Kaszerowanie papierem offsetowym." polega na łączeniu warstw (oklejaniu/laminowaniu podłoża innym materiałem), zwykle w celu usztywnienia lub zmiany wyglądu/struktury. Nie jest to standardowy zabieg do uzyskania lokalnego, bardzo błyszczącego efektu na detalach.
  • "Laminowanie folią." zmienia wygląd całej powierzchni (zwykle pełnopowierzchniowo), może dać połysk, ale nie odpowiada warunkowi "wybranych elementów" (lokalnie). W praktyce do selektywnego błysku częściej dobiera się właśnie lakierowanie wybiórcze UV.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wybrane elementy" oraz "duży połysk", najpierw rozważ technologie punktowe (np. wybiórczy UV), a dopiero potem zabiegi pełnopowierzchniowe (laminowanie) lub strukturalne (tłoczenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakierowanie wybiórcze UV to uszlachetnianie, w którym lakier utwardzany promieniowaniem UV nakłada się tylko na wskazane fragmenty projektu. Celem jest podkreślenie detali (np. logo, napis) poprzez mocny połysk i lepszą "czytelność" elementów na tle matu.
Lakier UV po nałożeniu i utwardzeniu tworzy gładką, jednolitą warstwę o wysokiej refleksyjności. Dzięki temu światło odbija się od powierzchni bardziej kierunkowo, co wizualnie daje "mokry", intensywny połysk, szczególnie widoczny na ciemnych i jednolitych apli.
Wybiórcze dotyczy tylko wybranych elementów projektu, a pełnopowierzchniowe obejmuje całą stronę arkusza/formatu. W zadaniach egzaminacyjnych słowo "wybranych" zwykle wskazuje na proces punktowy, bo ma powstać kontrast: błysk na detalach i inny wygląd tła.
Laminowanie folią może dać połysk, ale zazwyczaj działa na całej powierzchni i zmienia "look" całej wizytówki. Jeśli w pytaniu jest warunek podkreślenia tylko fragmentów, laminowanie nie spełnia kryterium lokalności. Do selektywnego efektu typowo dobiera się wybiórczy lakier.
Najczęściej stosuje się je na wizytówkach, okładkach, zaproszeniach i folderach, gdy trzeba wyróżnić logo, nazwę firmy lub element graficzny. W praktyce daje to efekt premium i prowadzi wzrok odbiorcy do kluczowych informacji, bez "zalewania" całości połyskiem.
Tłoczenie na sucho tworzy wytłoczenie (wypukłe lub wklęsłe) bez farby i bez folii, więc efekt jest głównie dotykowy i przestrzenny. Stosuje się je do eleganckich detali, ale nie jest to metoda nastawiona na uzyskanie dużego połysku. Może być łączone z innymi uszlachetnieniami.
Kaszerowanie polega na łączeniu warstw materiałów (np. oklejaniu podłoża innym arkuszem), zwykle po to, by usztywnić wyrób lub uzyskać określoną strukturę/wygląd. To proces konstrukcyjny, a nie typowo "połyskowy", dlatego nie jest pierwszym wyborem dla selektywnego błysku elementów.
Szukaj dwóch sygnałów: lokalność (np. "wybrane elementy", "fragmenty", "logo") oraz wysoki połysk. Taki zestaw wskazuje na wybiórczy lakier UV. Gdy mowa o całej powierzchni, częściej wchodzą w grę laminaty lub lakiery pełnopowierzchniowe.
Najczęstszy błąd to ignorowanie słowa "wybranych" i wybieranie laminowania, bo "też się błyszczy". Drugi błąd to utożsamianie efektu premium z tłoczeniem, mimo że tłoczenie daje przede wszystkim relief. Warto zawsze dopasować technologię do wymaganego efektu optycznego i zakresu pokrycia.
Ucz się parami: efekt (połysk/mat/relief/metaliczny) → technologia (lakier UV/laminat/tłoczenie/foliowanie). Dobrze działa porównywanie próbek i opisów z introligatorni. Na egzaminie czytaj uważnie warunki: "wybiórczo" zwykle eliminuje procesy pełnopowierzchniowe.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że efekt dużego połysku tylko na wybranych elementach uzyskuje się przez lakierowanie wybiórcze lakierem UV.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Lakierowanie" (sekcja o zastosowaniach i efektach wykończeniowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Lakierowanie — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Ultrafiolet" (informacje ogólne o UV jako rodzaju promieniowania wykorzystywanego m.in. w utwardzaniu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ultrafiolet — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Laminowanie" (opis procesu laminowania i ogólnego efektu warstwy folii), https://pl.wikipedia.org/wiki/Laminowanie — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii: uszlachetnianie i introligatornia
  • Materiały producentów lakierów i maszyn uszlachetniających (karty technologiczne lakierów UV)
  • Poradniki DTP/poligraficzne opisujące różnice między laminowaniem a lakierowaniem UV

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego