KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 23.
Którą operację technologiczną uszlachetniania druku należy wykonać, aby uzyskać efekt jak na teczce reklamowej pokazanej na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia dwie teczki reklamowe ułożone na płaskiej powierzchni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efekt "wybiórczego połysku" i podkreślenia wybranych elementów grafiki uzyskuje się przez nałożenie lakieru UV tylko na wskazane obszary.
Laminowanie działa zwykle na całej powierzchni, kaszerowanie dotyczy łączenia z podłożem, a farba fluorescencyjna zmienia barwę/reakcję na UV, nie daje typowego punktowego lakieru.

Pełne wyjaśnienie:

W uszlachetnianiu druków często zależy nam na tym, aby wyróżnić tylko wybrane fragmenty projektu (np. logo, napis, element graficzny), pozostawiając resztę powierzchni bez tak silnego połysku. Taką cechę zapewnia pokrycie wybiórczo lakierem UV: lakier nakłada się punktowo na zdefiniowane obszary i utwardza promieniowaniem UV, dzięki czemu powstaje wyraźny efekt wizualny (najczęściej wysoki połysk) i nierzadko także efekt dotykowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego efektu lakieru wybiórczego?

  • Kaszerowanie teczki reklamowej to proces łączenia zadrukowanej okleiny z grubszym podłożem (np. tekturą), aby uzyskać sztywność i określoną konstrukcję. Zmienia przede wszystkim budowę i sztywność wyrobu, a nie daje charakterystycznego, punktowego "błysku" na elementach grafiki.
  • Nałożenie farby fluorescencyjnej odnosi się do doboru farby o szczególnych właściwościach barwnych/świetlnych. Taka farba może być bardzo jaskrawa i reagować na UV, ale nie jest to typowa metoda uzyskiwania kontrastu powierzchni (mat–błysk) poprzez warstwę lakieru nakładaną wybiórczo.
  • Laminowanie folią błyszczącą polega na pokryciu arkusza folią (najczęściej całościowo), co daje ogólny połysk na całej powierzchni i inną odporność mechaniczną. Jeżeli celem jest wyróżnienie tylko fragmentów, laminowanie błyszczące jest zwykle zbyt "globalne" i nie odpowiada selektywnemu wykończeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli opis/zdjęcie sugeruje, że błyszczą tylko niektóre elementy projektu, a reszta pozostaje matowa lub mniej błyszcząca, najpierw rozważ lakierowanie wybiórcze (UV/drukowe). Gdy całość jest jednolicie błyszcząca i "foliowa" w dotyku, częściej chodzi o laminowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakier UV wybiórczy to uszlachetnienie, w którym lakier nakłada się tylko na wybrane fragmenty wydruku (np. logo), a następnie utwardza promieniowaniem UV. Daje mocny efekt wizualny (często wysoki połysk) i pomaga wyróżnić elementy projektu bez pokrywania całej powierzchni.
Najczęściej widać, że połysk występuje tylko punktowo na elementach grafiki, a tło pozostaje bardziej matowe. Często da się też wyczuć inną fakturę w miejscach polakierowanych. To odróżnia lakier wybiórczy od laminowania, które zwykle działa na całej powierzchni.
Laminowanie polega na nałożeniu folii na całą powierzchnię arkusza, co daje jednolity połysk i "foliowy" dotyk. Lakier UV wybiórczy nakłada się lokalnie, więc tworzy kontrast mat–błysk i podkreśla tylko część projektu. To różne technologie, materiały i efekty końcowe.
Kaszerowanie to łączenie zadrukowanej okleiny z grubszym podłożem (np. tekturą), aby uzyskać większą sztywność i trwałość produktu. Stosuje się je w opakowaniach i teczkach, gdy liczy się konstrukcja i odporność mechaniczna. Nie służy jednak do uzyskania punktowego połysku na grafice.
Nie w typowym znaczeniu. Farba fluorescencyjna wpływa przede wszystkim na barwę i widoczność (np. pod UV), ale nie daje standardowego efektu "lakieru punktowego" ani kontrastu mat–błysk wynikającego z warstwy lakieru. To inna grupa środków: farba buduje obraz, lakier wykańcza powierzchnię.
Zwykle przygotowuje się osobną warstwę/maskę określającą obszary lakierowania (tzw. spot/forma lakieru). Kluczowe jest, aby te elementy były jednoznacznie oznaczone i dopasowane do grafiki. W praktyce wymaga to kontroli pasowania i przewidzenia, które elementy mają być podkreślone.
Najczęstsze pomyłki to uznanie każdego połysku za laminowanie oraz mylenie kaszerowania (konstrukcja) z uszlachetnianiem powierzchni (lakier/folia). Pomaga skupienie się na tym, czy efekt jest punktowy czy całościowy oraz czy zmienia się głównie sztywność wyrobu, czy wygląd i faktura powierzchni.
Stosuje się go, gdy trzeba nadać pracy efekt premium i skierować uwagę odbiorcy na konkretny element (logo, hasło, grafika). Jest popularny w teczkach ofertowych, okładkach katalogów i opakowaniach. Dobrze działa zwłaszcza w połączeniu z tłem matowym, bo wzmacnia kontrast.
Zalety: mocne wyróżnienie fragmentów projektu, atrakcyjny efekt wizualny i często dotykowy, wrażenie "premium".
Wady: dodatkowy etap produkcji i wymogi przygotowalni (maska lakieru), większa wrażliwość na błędy pasowania, a czasem ryzyko widocznych różnic na dużych aplach.
Lakierowanie całościowe daje jednolity efekt na całej powierzchni arkusza (np. całość jest błyszcząca lub matowa). Lakierowanie wybiórcze działa tylko na wskazanych obszarach, więc tworzy kontrast: część grafiki "świeci" połyskiem, a reszta wygląda inaczej. To podstawowe kryterium rozróżnienia.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Efekt "wybiórczego połysku" i podkreślenia wybranych elementów grafiki uzyskuje się przez nałożenie lakieru UV tylko na wskazane obszary."

Źródła:

  • Wikipedia: Ultraviolet curing (opis utwardzania UV), https://en.wikipedia.org/wiki/Ultraviolet_curing - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: Varnish (printing) / Varnish (ogólnie o lakierowaniu jako wykończeniu), https://en.wikipedia.org/wiki/Varnish - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały producentów lakierów i urządzeń UV (karty technologiczne, opisy zastosowań)
  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznej: uszlachetnianie druków
  • Próbki wzorników uszlachetnień (mat/błysk, lakier wybiórczy, folie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego