KWALIFIKACJA ELM6 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Którą pompę stosowaną do zasilania układów hydraulicznychprzedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny pompy promieniowej stosowanej w układach hydraulicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Promieniową." jest właściwa, jeśli na rysunku pokazano pompę, w której ciecz przemieszcza się od środka wirnika na zewnątrz (kierunek promieniowy). W pompach osiowych przepływ jest równoległy do osi, w śrubowych realizowany śrubą, a w łopatkowych przez wysuwne łopatki w wirniku.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa promieniowa (odśrodkowa) jest rozpoznawana po tym, że przepływ cieczy w części roboczej jest kierowany od środka ku obwodowi, czyli w kierunku promieniowym. Na schematach lub przekrojach często widać wirnik oraz kanały/komorę, które "zbierają" ciecz wyrzucaną na zewnątrz. Taka cecha przepływu stanowi kluczowe kryterium odróżniające ją od innych typów pomp spotykanych w zasilaniu układów hydraulicznych.

Odpowiedź "Osiową." byłaby poprawna tylko wtedy, gdyby rysunek przedstawiał pompę, w której ciecz przemieszcza się głównie wzdłuż osi (analogicznie do śruby okrętowej/propelera). Jeśli na rysunku widać układ sugerujący wyrzut na zewnątrz promieniowo, to wybór osiowej wynika zwykle z pomylenia kierunku przepływu.

Odpowiedź "Śrubową." pasuje do pomp wyporowych, gdzie elementem roboczym jest śruba/śruby tworzące komory transportujące ciecz. Na rysunku tego typu pompy spodziewa się charakterystycznego kształtu ślimakowego (śrub) i długiego korpusu, a nie geometrii typowej dla przepływu promieniowego.

Odpowiedź "Łopatkową." dotyczy pomp, w których wirnik ma wysuwne łopatki pracujące w pierścieniu/krzywce. Na rysunkach rozpoznaje się je po łopatkach w szczelinach wirnika i mimośrodowym ułożeniu względem obudowy. Jeśli te elementy nie są cechą dominującą rysunku, jest to typowy dystraktor oparty na skojarzeniu z "łopatkami" spotykanymi w wielu maszynach.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy rysunek sugeruje pompę przepływową (kierunek ruchu cieczy) czy wyporową (komory robocze). Dopiero potem dopasuj nazwę: promieniowa = na zewnątrz, osiowa = wzdłuż osi, śrubowa = śruba, łopatkowa = łopatki wysuwne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa promieniowa to pompa, w której ciecz jest przemieszczana od środka elementu roboczego ku obwodowi (kierunek promieniowy). W praktyce często kojarzy się ją z pompą odśrodkową i rozpoznaje po geometrii wspierającej "wyrzut" cieczy na zewnątrz.
Sprawdź kierunek dominującego przepływu: w pompie promieniowej ciecz "ucieka" na zewnątrz od środka, a w osiowej płynie równolegle do osi. Na rysunkach osiowych częściej widać układ łopatek jak w śmigle/propelerze wzdłuż kanału przepływowego.
Pompa śrubowa jest zwykle pompą wyporową: ciecz jest transportowana w komorach tworzonych przez śrubę/śruby. Nie działa na zasadzie wyrzutu promieniowego z wirnika. Jej cechą diagnostyczną na rysunku jest obecność śrub oraz wydłużony korpus.
W pompie łopatkowej wirnik ma rowki z łopatkami, które wysuwają się i wsuwają podczas obrotu, tworząc zmienne komory robocze. Na przekroju często widać łopatki promieniście rozmieszczone w wirniku oraz mimośrodowość między wirnikiem a pierścieniem/obudową.
Stosuje się je, gdy potrzebny jest stabilny przepływ i zasilanie obwodów hydraulicznych przy parametrach odpowiednich dla danej aplikacji (np. stanowiska, maszyny, agregaty). Dobór zależy od wymaganego ciśnienia, wydajności oraz charakteru pracy układu.
Najczęściej myli się kierunek przepływu (osiowy vs promieniowy) oraz utożsamia "łopatki" z pompą łopatkową bez sprawdzenia, czy są to łopatki wysuwne w wirniku. Częsty jest też wybór "śrubowej" tylko dlatego, że element wygląda spiralnie, mimo że nie jest śrubą roboczą.
Tak. Nazwa odnosi się do kierunku ruchu cieczy w strefie roboczej: promieniowo, czyli od środka ku obwodowi. W zadaniach egzaminacyjnych to zwykle najważniejsza wskazówka: zidentyfikuj, gdzie jest wlot, gdzie wylot i jak poprowadzono kanały przepływu.
Najpierw poszukaj wlotu i wylotu oraz tego, czy widoczny jest wirnik, śruba lub łopatki wysuwne. Potem oceń, czy ciecz przemieszcza się wzdłuż osi czy na zewnątrz promieniowo. Dopiero na końcu dopasuj nazwę z odpowiedzi.
W typowym agregacie pompa jest sprzęgnięta z silnikiem (elektrycznym) i pobiera olej ze zbiornika, tłocząc go do układu. Jej typ rozpoznaje się po budowie oraz po danych w dokumentacji technicznej, ale na egzaminie często decyduje rysunek przekroju.
Ucz się przez porównywanie przekrojów: promieniowa (na zewnątrz), osiowa (wzdłuż osi), śrubowa (śruba/śruby), łopatkowa (łopatki wysuwne). Pomaga też robienie własnych notatek: 2–3 cechy diagnostyczne dla każdego typu i szybkie ćwiczenia na rysunkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "Promieniową." jest właściwa, jeśli na rysunku pokazano pompę, w której ciecz przemieszcza się od środka wirnika na zewnątrz (kierunek promieniowy)."

Materiały:

  • Podstawy hydrauliki siłowej (rozdziały o rodzajach pomp i ich budowie)
  • Schematy i przekroje pomp: osiowych, promieniowych, łopatkowych oraz śrubowych
  • Instrukcje DTR agregatów hydraulicznych (części opisowe dot. pomp i zasilania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego