KWALIFIKACJA MEP5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 16.
Która próba na wyrobie ze złota odpowiada oznaczeniu "18 K"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie 18 K oznacza, że stop zawiera 18 części czystego złota na 24 części całości. To daje udział 18/24 = 0,75, czyli próbę 0,750. Pozostałe wartości odpowiadają innym karatom (np. 0,585 ≈ 14 K) lub wyższej czystości niż 18 K.

Pełne wyjaśnienie:

Skala karatowa (K) dla złota opisuje, jaką część stopu stanowi czyste złoto (Au), przy czym punktem odniesienia jest 24 K jako maksymalna wartość w tej skali. Dlatego, aby przeliczyć oznaczenie karatowe na próbę w zapisie ułamkowym (0,xxx), stosuje się prostą zależność:

próba = liczba karatów / 24

Dla oznaczenia 18 K otrzymujemy:

18/24 = 0,75, czyli 0,750. Taki zapis oznacza w praktyce, że w stopie jest około 75% masowo czystego złota, a resztę stanowią domieszki (np. srebro, miedź) wpływające na barwę i własności mechaniczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0,585 to próba niższa niż 0,750 i odpowiada innemu oznaczeniu karatowemu (często spotykanemu w biżuterii), więc nie jest równoważna 18 K.
  • 0,375 oznacza jeszcze mniejszą zawartość Au; to typowy błąd wynikający z wybierania "losowej" liczby bez związku z relacją do 24 K.
  • 0,875 to wartość wyższa niż 0,750, a więc wskazywałaby na stop o większej zawartości czystego złota niż 18 K (bliżej bardzo wysokich karatów). Nie może odpowiadać 18 K.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że 24 K = 1,000 (100%), a 18 K jest dokładnie trzema czwartymi tej wartości, czyli 0,750. To ułatwia szybkie rozpoznanie poprawnej próby bez wykonywania skomplikowanych działań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznaczenie 18 K informuje, że w stopie jest 18 części czystego złota na 24 części stopu. W praktyce to około 75% Au, a reszta to domieszki (np. miedź, srebro), które wpływają na barwę i twardość biżuterii.
Stosuje się prosty wzór: próba = K / 24. Przykład: dla 18 K liczymy 18/24 = 0,75, czyli próba 0,750. Dzięki temu można szybko porównać oznaczenia karatowe z próbami spotykanymi na wyrobach.
W skali karatowej 24 K jest wartością maksymalną, umownym punktem odniesienia "czystego złota". W praktyce technologicznej czystość może być podawana jako 0,999 lub zbliżona, ale w zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się relację 24 K ↔ 1,000.
Tak, w sensie zawartości złota: 18 K odpowiada próbie 0,750, często zapisywanej też jako 750 (w tysięcznych). Oba zapisy mówią o tej samej informacji: ok. 75% masy stopu stanowi Au.
Próbę 0,585 można przeliczyć na karaty przez działanie odwrotne: K = próba × 24. Daje to 0,585×24 ≈ 14,04, czyli w praktyce 14 K. To częsty "haczyk" w testach, bo 0,585 jest popularne w biżuterii.
Nie zawsze. Wyższa próba oznacza więcej Au, ale czyste złoto jest miękkie. Domieszki w niższych próbach zwiększają twardość i odporność na zarysowania. Dlatego dobór próby zależy od przeznaczenia wyrobu, stylu i oczekiwanej trwałości.
Najczęściej myli się skale: karaty (K) z próbą 0,xxx, albo wybiera "znaną" liczbę bez przeliczenia. Drugi błąd to założenie, że 18 K oznacza 18% złota, co jest nieprawdą (to 18/24, czyli 75%).
Pośrednio. Samo 18 K określa zawartość Au, ale kolor zależy od rodzaju domieszek (np. więcej miedzi daje cieplejszy odcień, więcej srebra jaśniejszy). Dwa wyroby 18 K mogą mieć różną barwę, jeśli różni się skład stopu.
Złoto 18 K jest popularne w biżuterii wyższej jakości, bo łączy wysoką zawartość Au z dobrą trwałością stopu. Stosuje się je m.in. w pierścionkach, obrączkach i oprawach kamieni, gdzie ważna jest równowaga między szlachetnością a odpornością.
Warto zapamiętać, że 18 K to 3/4 z 24 K. Trzy czwarte to 0,75, więc od razu otrzymujesz próbę 0,750. Ta sztuczka skraca czas na egzaminie i zmniejsza ryzyko pomyłki w dzieleniu.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie 18 K oznacza, że stop zawiera 18 części czystego złota na 24 części całości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Karat" (sekcja o karatach złota i przeliczaniu na czystość) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Karat – dostęp 2026-02-27
  • World Gold Council, materiał informacyjny o karatach i czystości złota (karatage/fineness) – https://www.worldgoldcouncil.com/about-gold/about-gold-jewellery – dostęp 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "gold" (omówienie czystości i stopów w jubilerstwie) – https://www.britannica.com/science/gold-chemical-element – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z probiernictwa i oznaczania prób metali szlachetnych dla złotników-jubilerów
  • Tablice przeliczeniowe karatów na próby (np. 14 K, 18 K, 22 K) w podręcznikach jubilerskich
  • Wprowadzenie do metaloznawstwa stopów złota (właściwości a zawartość Au)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego