KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2024 (test 3)

PYTANIE NR 13.
Która prosta maszyna czyszcząca w procesie czyszczenia i sortowania nasion wykorzystuje strumień powietrza oraz zespół sit?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wialnia jest prostą maszyną czyszczącą, która łączy dwa sposoby separacji: przesiewanie przez zespół sit oraz oddzielanie lżejszych zanieczyszczeń strumieniem powietrza. Pozostałe urządzenia służą do mielenia lub transportu, a nie do sitowo-powietrznego czyszczenia nasion.

Pełne wyjaśnienie:

Maszyna opisana w pytaniu musi spełniać jednocześnie dwa warunki: wykorzystywać strumień powietrza oraz zespół sit w procesie czyszczenia i sortowania nasion. Tak działa wialnia (czyszczalnia sitowo-powietrzna): materiał podawany jest na sita, gdzie następuje rozdział na frakcje według wymiarów (ziarno właściwe, domieszki grube, domieszki drobne), a równolegle przepływ powietrza (aspiracja) unosi i oddziela zanieczyszczenia lekkie, jak plewy, kurz czy drobne resztki roślinne.

Odpowiedź "młynek" jest nieprawidłowa, ponieważ młynek służy do rozdrabniania (mielenia) materiału, czyli zmiany jego struktury i wielkości cząstek. Nie jest to typowa maszyna do oczyszczania nasion z wykorzystaniem nadmuchu i sit, tylko do obróbki mechanicznej (redukcji ziarnistości).

Odpowiedź "żmijka" (przenośnik ślimakowy) jest błędna, bo żmijka realizuje przede wszystkim transport ziarna/nasion w obrębie magazynu lub linii technologicznej. Może przemieszczać materiał między urządzeniami, ale sama w sobie nie wykonuje separacji sitowej ani aerodynamicznej.

Odpowiedź "płótniarka" również nie pasuje do opisu: nie jest standardowym urządzeniem czyszczącym, które łączy nadmuch powietrza i zespół sit w typowym procesie czyszczenia i sortowania nasion. W kontekście egzaminacyjnym wskazanie powinno prowadzić do klasycznej maszyny wialniowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się jednocześnie słowa kluczowe "powietrze" i "sita", najczęściej chodzi o rozwiązanie sitowo-powietrzne (wialnia/czyszczalnia), a nie o urządzenia do transportu czy rozdrabniania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wialnia to prosta maszyna do czyszczenia i sortowania nasion/ziarna. Łączy przesiewanie na sitach z oddzielaniem lekkich zanieczyszczeń strumieniem powietrza. Dzięki temu usuwa np. plewy, kurz oraz domieszki drobne i grube, poprawiając jakość materiału.
Materiał jest rozdzielany na sitach według wymiarów cząstek, a równocześnie nadmuch powietrza unosi frakcje najlżejsze. W praktyce pozwala to oddzielić zanieczyszczenia lekkie (plewy, pył) od nasion oraz rozdzielić domieszki drobne i grube przez dobór odpowiednich sit.
Bo różne zanieczyszczenia mają różne cechy. Sita najlepiej rozdzielają według rozmiaru, a powietrze według masy i oporu aerodynamicznego. Połączenie obu metod zwiększa skuteczność czyszczenia: usuwa i domieszki o innym wymiarze, i frakcje lekkie, których same sita nie eliminują.
Nie. Żmijka (przenośnik ślimakowy) służy głównie do transportu ziarna lub nasion między urządzeniami i do zasobników. Nie ma zespołu sit ani układu nadmuchu do separacji zanieczyszczeń, więc nie wykonuje czyszczenia sitowo-powietrznego typowego dla wialni.
Młynek służy do rozdrabniania materiału (zmienia wielkość cząstek), a wialnia do oczyszczania i sortowania (oddziela frakcje bez mielenia). Wialnia usuwa zanieczyszczenia przez sita i nadmuch, natomiast młynek nie jest urządzeniem separacyjnym w tym znaczeniu.
Strumień powietrza usuwa przede wszystkim frakcje lekkie: plewy, pył, kurz, drobne resztki roślinne. Działa na zasadzie różnic w masie i właściwościach aerodynamicznych cząstek. Zbyt duży nadmuch może jednak powodować straty materiału, więc wymaga regulacji.
Dobór sit zależy od wielkości i kształtu nasion oraz rodzaju domieszek. Stosuje się takie oczka, by materiał właściwy przechodził lub pozostawał na sicie zgodnie z zamierzonym podziałem frakcji. W praktyce korzysta się z tabel producenta i prób roboczych, kontrolując czystość i straty.
Wialnię stosuje się po zbiorze, gdy trzeba przygotować ziarno lub nasiona do magazynowania albo siewu: usunąć plewy, kurz i domieszki oraz wyrównać frakcję. Jest przydatna także przed dalszą obróbką (np. zaprawianiem), bo czystszy materiał poprawia skuteczność kolejnych operacji.
Najczęstsze pomyłki to mylenie urządzeń transportujących z czyszczącymi (żmijka vs wialnia) oraz utożsamianie obróbki ziarna z jego czyszczeniem (młynek). Warto w treści szukać słów-kluczy: "sita" i "powietrze" wskazują na czyszczalnię sitowo-powietrzną.
Naucz się kojarzyć maszynę z zasadą działania: separacja sitowa, aerodynamiczna, grawitacyjna i transport. Przećwicz rozpoznawanie nazw: wialnia, żmijka, przenośnik, młynek. Pomaga oglądanie schematów i krótkich filmów z pracy maszyn oraz czytanie instrukcji obsługi.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wialnia jest prostą maszyną czyszczącą, która łączy dwa sposoby separacji: przesiewanie przez zespół sit oraz oddzielanie lżejszych zanieczyszczeń strumieniem powietrza."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wialnia" — opis zasady działania (separacja strumieniem powietrza i sitami), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wialnia - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik ślimakowy" — charakterystyka funkcji transportowej (żmijka jako urządzenie transportujące), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_%C5%9Blimakowy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Aspiracja (technika)" — ogólna zasada oddzielania zanieczyszczeń strumieniem powietrza w procesach czyszczenia materiałów sypkich, https://pl.wikipedia.org/wiki/Aspiracja - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) czyszczalni/wialni sitowo-powietrznych używanych w gospodarstwach
  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji rolnictwa dotyczące obróbki pożniwnej nasion
  • Materiały producentów maszyn czyszczących (opisy działania aspiracji i sit)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego