KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
Którą przybierką należy drążyć wyrobisko, przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat przekroju wyrobiska górniczego, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK GÓRNICTWA
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przybierka to dodatkowe wybieranie skały poza obrysem projektowanego wyrobiska. Na schemacie spąg wyrobiska (poziome dno konturu) znajduje się poniżej spągu pokładu zaznaczonego ukośną linią przerywaną. Oznacza to wcinanie się w skały podścielające, więc właściwa jest przybierka spągu.

Pełne wyjaśnienie:

"Przybierka" oznacza dodatkowe wybieranie skały poza obrysem projektowanym wyrobiska, wykonywane po to, aby uzyskać wymagane wymiary przekroju (wysokość/szerokość) mimo niekorzystnego układu warstw lub różnego nachylenia pokładu i osi wyrobiska.

Na przedstawionym przekroju widoczny jest pochylony pokład (czarny obszar). Ukośna linia przerywana stanowi granicę odpowiadającą spągowi pokładu. Kluczowa obserwacja jest taka, że spąg wyrobiska (dolna, pozioma krawędź konturu) leży poniżej tej granicy. To znaczy, że dolna część przekroju wyrobiska wchodzi w skały znajdujące się pod pokładem (skały spągowe/podścielające). Żeby wyrobić i utrzymać tę część przekroju, trzeba wykonać przybierkę właśnie w dolnej strefie, czyli przybierkę spągu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Stropu – przybierka stropu dotyczy sytuacji, gdy to górna część wyrobiska przekracza strop pokładu (trzeba dobierać skały nad pokładem). Na rysunku rozstrzygające "wyjście poza pokład" dotyczy dołu, nie góry.
  • Ociosów – przybierka ociosów występuje, gdy konieczne jest dodatkowe wybieranie w bokach (lewa/prawa ściana wyrobiska), np. gdy szerokość użytkowa wymaga wejścia w skały płonne po bokach. Tutaj rozpoznawalna jest przede wszystkim nadwyżka w części dolnej.
  • Stropu i spągu – taka sytuacja miałaby miejsce, gdy wyrobisko jednocześnie przekraczałoby obrys pokładu u góry i u dołu w stopniu wymagającym dodatkowego wybierania w obu strefach. Na schemacie przesłanka do przybierki jest jednoznaczna dla spągu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj osobno spąg pokładu i spąg wyrobiska oraz ustal, w której części przekroju pojawia się dodatkowe "wcięcie" w skały płonne. To bezpośrednio wskazuje rodzaj przybierki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przybierka to dodatkowe wybieranie skały poza obrysem projektowanego wyrobiska, wykonywane po to, aby uzyskać wymagany przekrój użytkowy. Może dotyczyć dołu (spągu), góry (stropu) albo boków (ociosów), zależnie od układu pokładu i geometrii wyrobiska.
Sprawdź, czy spąg wyrobiska (dolna krawędź obrysu) leży poniżej spągu pokładu (granicy warstw). Jeśli dno wyrobiska "wchodzi" w skały podścielające pokład, to dodatkowe wybieranie dotyczy dolnej części przekroju, czyli jest to przybierka spągu.
Przybierka stropu jest wtedy, gdy górna część wyrobiska przekracza strop pokładu i trzeba dobierać skały nad pokładem. Jeżeli na schemacie kluczowe "wyjście poza pokład" występuje w części dolnej (spąg wyrobiska poniżej spągu pokładu), to decyzja dotyczy spągu, a nie stropu.
Strop to górna powierzchnia wyrobiska, spąg to jego dno, a ociosy to boczne ściany. W zadaniach z przybierkami identyfikujesz, w której z tych stref trzeba wykonać dodatkowe wybieranie skały, aby uzyskać wymagany przekrój.
Najczęściej myli się spąg pokładu ze spągiem wyrobiska, szczególnie gdy granica warstw jest rysowana linią przerywaną. Drugim błędem jest ocenianie tylko nachylenia pokładu, bez sprawdzenia, która część obrysu wyrobiska przekracza granice pokładu (dół/góra/boki).
Przybierkę ociosów wykonuje się, gdy konieczne jest dodatkowe wybieranie w bokach wyrobiska, np. dla uzyskania wymaganej szerokości użytkowej albo gdy pokład/warstwy przecinają ociosy tak, że obrys projektowy wykracza na boki poza korzystną strefę. Wtedy "nadwyżka" jest po lewej/prawej stronie, nie na dole.
Gdy pokład jest nachylony, a wyrobisko ma inne nachylenie (np. jest poziome), obrys wyrobiska może przecinać granice pokładu. Wtedy trzeba ustalić, czy przekroczenie dotyczy stropu, spągu czy ociosów. Rodzaj przybierki odpowiada temu miejscu przekroju, gdzie wyrobisko wchodzi w skały płonne.
Najczęściej tak, bo "dodatkowe wybieranie" dotyczy części przekroju poza obrysem pokładu lub poza zaplanowanym profilem, czyli skał niebędących kopaliną. W praktyce celem jest uzyskanie wymiarów użytkowych wyrobiska (np. dla transportu, wentylacji, obudowy), nawet kosztem urabiania skał podścielających lub nadkładu.
Wykonaj trzy kroki: (1) znajdź obrys wyrobiska i zaznacz strop/spąg/ociosy, (2) ustal granice pokładu (np. czarny obszar i linia graniczna), (3) porównaj, gdzie obrys wyrobiska wychodzi poza obrys pokładu. Miejsce "wyjścia" wskazuje rodzaj przybierki.
Spąg wyrobiska to zawsze dolna krawędź jego konturu (dno przekroju). Spąg pokładu to dolna granica warstwy/pokładu, często rysowana jako linia graniczna oddzielająca pokład od skał podścielających (może być przerywana lub ciągła). Porównanie ich położenia rozstrzyga o przybierce spągu.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przybierka to dodatkowe wybieranie skały poza obrysem projektowanego wyrobiska."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z drążenia wyrobisk korytarzowych oraz podstaw geologii górniczej (rozdziały o elementach wyrobiska i pokładu)
  • Materiały szkolne/branżowe z rysunku górniczego: czytanie przekrojów i oznaczeń warstw
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych GIW.2 dotyczące obrysu wyrobiska i robót przygotowawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego