KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 31.
Którą wadę budowy drewna przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny pnia drzewa, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla pracownika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mimośrodowość rdzenia oznacza, że rdzeń nie znajduje się w geometrycznym środku przekroju pnia, a słoje roczne są ułożone niesymetrycznie. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych zjawisk: zmian barwy (fałszywa twardziel, biel wewnętrzny) lub lokalnych kieszeni żywicy (pęcherz żywiczny).

Pełne wyjaśnienie:

Wada mimośrodowość rdzenia polega na tym, że rdzeń (początkowa część pnia) jest przesunięty względem środka przekroju poprzecznego. W praktyce na rysunku/przekroju rozpoznaje się ją po niesymetrycznym układzie słojów rocznych: po jednej stronie słoje bywają gęstsze, a po drugiej bardziej rozstawione, a sam rdzeń "ucieka" w kierunku jednej krawędzi.

Dlaczego to ważne w przemyśle drzewnym? Mimośrodowość rdzenia może zwiększać ryzyko nierównomiernych odkształceń podczas suszenia i obróbki (wynikających z różnic w przyroście i naprężeniach), co wpływa na jakość tarcicy oraz decyzje o sposobie przetarcia. Mechanik-operator maszyn do produkcji drzewnej powinien rozumieć, jak takie cechy surowca mogą przełożyć się na stabilność wymiarową elementów i na dobór technologii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Fałszywą twardziel" wiąże się z odmiennym zabarwieniem/strefą w drewnie, a nie z przesunięciem położenia rdzenia. To inny typ rozpoznawania: przede wszystkim kolor i granice stref.
  • "Pęcherz żywiczny" to lokalna kieszeń/zgromadzenie żywicy. Na ilustracjach ma charakter punktowy lub soczewkowaty, a nie jako globalna asymetria całego przekroju i położenia rdzenia.
  • "Wewnętrzny biel" dotyczy układu stref bieli i twardzieli (nietypowego występowania bieli), a nie geometrii położenia rdzenia. To również rozpoznaje się po strefach, a nie po przesunięciu centrum.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli odpowiedzi zawierają zarówno nazwy wad "strefowych" (biel/twardziel), jak i wad "geometrycznych" (położenie rdzenia), najpierw ustal, czy rysunek pokazuje zmianę układu stref, czy przesunięcie osi/rdzenia. To ułatwia szybkie zawężenie wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mimośrodowość rdzenia to wada budowy, w której rdzeń nie leży w środku przekroju poprzecznego pnia. W efekcie słoje roczne układają się niesymetrycznie. Ma to znaczenie technologiczne, bo może zwiększać skłonność elementów do odkształceń podczas suszenia i obróbki.
Najprościej szukać przesuniętego punktu rdzenia oraz nierównomiernego rozstawu słojów po przeciwnych stronach przekroju. Jeśli "centrum" słojów nie pokrywa się ze środkiem koła/owalu przekroju, to typowa przesłanka mimośrodowości rdzenia.
Wada ta może powodować nierównomierną pracę drewna (skurcz i pęcznienie), a przez to większe ryzyko paczenia i pęknięć po przetarciu i podczas suszenia. W tartaku wpływa to na decyzje sortownicze oraz na dobór sposobu przetarcia, aby ograniczać odkształcenia.
Fałszywa twardziel dotyczy głównie zmian strefowych i barwy (obszarów przypominających twardziel), natomiast mimośrodowość rdzenia jest wadą geometryczną – chodzi o przesunięcie rdzenia i asymetrię słojów. Na rysunku różnica zwykle wynika z tego, czy kluczowa jest barwa/strefa, czy położenie "centrum".
Pęcherz żywiczny to lokalna kieszeń lub nagromadzenie żywicy w drewnie (najczęściej u gatunków żywicznych). Rozpoznaje się go jako punktową/soczewkowatą nieciągłość, a nie jako przesunięcie rdzenia. Wada może utrudniać obróbkę i wpływać na jakość powierzchni.
Biel wewnętrzny (wewnętrzne występowanie bieli) jest traktowany jako nieprawidłowość układu stref w drewnie. W praktyce oznacza to nietypowe rozmieszczenie bieli względem twardzieli. W odróżnieniu od mimośrodowości rdzenia nie dotyczy przesunięcia środka przekroju, tylko strefowości drewna.
Często mylone są wady strefowe (biel, twardziel, zmiany barwy) z wadami geometrycznymi (położenie rdzenia, asymetria słojów). Pomaga zasada: jeśli obraz pokazuje "przesunięte centrum słojów", myśl o mimośrodowości rdzenia; jeśli pokazuje "inne strefy/kolor", rozważ biel/twardziel.
Przy widocznej mimośrodowości rdzenia warto zwrócić uwagę na kierunek przetarcia, dobór elementów do wyrobów wymagających stabilności oraz na kontrolę suszenia. W praktyce chodzi o ograniczanie ryzyka paczenia i odrzutów oraz o lepsze planowanie wykorzystania surowca w produkcji.
Wady budowy drewna często rozpoznaje się wzrokowo po układzie słojów, położeniu rdzenia i strefach bieli/twardzieli. Opis słowny bywa niewystarczający, a rysunek pozwala sprawdzić, czy wada jest geometryczna (np. przesunięcie rdzenia), czy strefowa (np. zmiana barwy lub układu stref).
Skuteczne jest uczenie się na zestawach zdjęć i schematów: przekroje poprzeczne pni, przykłady stref bieli/twardzieli oraz lokalnych wad (np. kieszenie żywiczne). Dodatkowo warto ćwiczyć szybkie porównywanie cech: "czy to wada strefowa, lokalna czy geometryczna?", bo to skraca czas wyboru na egzaminie.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mimośrodowość rdzenia oznacza, że rdzeń nie znajduje się w geometrycznym środku przekroju pnia, a słoje roczne są ułożone niesymetrycznie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii drewna (budowa drewna, wady drewna)
  • Atlasy/kompendia wad drewna z fotografiami przekrojów poprzecznych
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące klasyfikacji i sortowania tarcicy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego