KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 21.
Którą wadę zgryzu przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia zgryz otwarty, co jest wadą zgryzu, gdzie zęby górne i dolne nie stykają się ze sobą, pozostawiając
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgryz otwarty rozpoznaje się, gdy przy zwarciu nie dochodzi do kontaktu zębów w określonym odcinku (najczęściej przednim), widoczna jest pionowa szpara między łukami. Zgryz głęboki oznacza nadmierne przykrycie siekaczy, a krzyżowy/przewieszony dotyczą nieprawidłowej relacji poprzecznej w odcinku bocznym.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na rozpoznaniu wady zgryzu przedstawionej na ilustracji. Zgryz otwarty charakteryzuje się brakiem kontaktu (niedogryzem) między zębami szczęki i żuchwy przy maksymalnym zwarciu. Najczęściej dotyczy odcinka przedniego (między siekaczami), co daje wrażenie wyraźnej, pionowej "szpary" między łukami zębowymi. To właśnie brak kontaktu zębów w zwarciu jest kryterium rozstrzygającym.

Odpowiedź "Zgryz głęboki" byłaby właściwa wtedy, gdyby ilustracja pokazywała nadmierne zachodzenie siekaczy górnych na dolne (zbyt duże przykrycie), a nie przerwę między nimi. W zgryzie głębokim zęby przednie zwykle mają kontakt, tylko relacja pionowa jest nadmierna.

Odpowiedź "Zgryz krzyżowy" dotyczy wady w płaszczyźnie poprzecznej: część zębów górnych zagryza do wewnątrz w stosunku do dolnych (odwrotna relacja). Kluczowe jest tu "przełożenie" łuków w bokach, a nie pionowa przerwa zwarciowa.

Odpowiedź "Zgryz przewieszony" również odnosi się do relacji poprzecznej (najczęściej bocznej), gdzie zęby górne są nadmiernie ustawione na zewnątrz w stosunku do dolnych. To inny mechanizm wady niż w zgryzie otwartym, bo w przewieszonym problemem jest układ boczny, a nie brak kontaktu w pionie.

Wskazówka egzaminacyjna: przy różnicowaniu wad zawsze najpierw ustal, czy zęby mają kontakt w zwarciu (pion), potem oceń relację przód–tył (klasa), a na końcu relację poprzeczną w odcinku bocznym (krzyżowy/przewieszony). Taka kolejność ogranicza ryzyko pomyłki na ilustracjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgryz otwarty to wada, w której przy zwarciu nie ma kontaktu zębów w danym odcinku (często przednim). Rozpoznasz go po widocznej pionowej przerwie między zębami szczęki i żuchwy, mimo że pacjent zagryza "na maksa".
W zgryzie głębokim zęby przednie zwykle mają kontakt, ale górne siekacze nadmiernie przykrywają dolne. W zgryzie otwartym jest odwrotnie: kluczowa jest brakująca styczność zębów (szpara) przy zwarciu, a nie nadmierne przykrycie.
Zgryz krzyżowy to nieprawidłowa relacja poprzeczna: zęby górne w danym odcinku zagryzają bardziej do wewnątrz niż zęby dolne (odwrotnie niż fizjologicznie). Najczęściej dotyczy odcinka bocznego i widać "zamianę stron" łuków.
Obie wady dotyczą relacji poprzecznej w odcinku bocznym, więc na zdjęciach można je pomylić. W krzyżowym zęby górne są ustawione bardziej do środka, a w przewieszonym nadmiernie na zewnątrz. Warto oceniać położenie guzków i łuków, nie tylko "wrażenie szerokości".
Często wiąże się z parafunkcjami i nawykami (np. ssanie palca, nieprawidłowe połykanie z wypychaniem języka) oraz z zaburzeniami oddychania (oddychanie przez usta). W praktyce higienistki ważne jest wychwycenie nawyków w wywiadzie i edukacja pacjenta.
Może pogarszać efektywność gryzienia, sprzyjać wadliwej artykulacji i przeciążeniom w innych odcinkach uzębienia. Niekiedy utrudnia prawidłową higienę (np. retencja osadu w miejscach nieprawidłowych kontaktów) oraz wiąże się z większym ryzykiem urazów lub starcia wybranych zębów.
Gdy w obserwacji widać wyraźny brak kontaktu zębów przy zwarciu, asymetrię łuków, nieprawidłową relację boczną lub gdy pacjent zgłasza problemy funkcjonalne (gryzienie, mowa, bóle). Higienistka nie stawia rozpoznania ortodontycznego, ale może wskazać potrzebę konsultacji.
Najbardziej pomocne jest opisanie obserwacji: gdzie nie ma kontaktu (przód/bok), czy wada jest symetryczna oraz co widać przy zwarciu. Zamiast ogólników warto użyć krótkiego opisu funkcjonalnego: "przy zwarciu brak styczności siekaczy, widoczna szpara".
Nie. Choć najczęściej mówi się o otwartym w odcinku przednim, może też dotyczyć odcinków bocznych lub mieć charakter mieszany. Dlatego przy ocenie ilustracji i pacjenta dobrze jest sprawdzać, w którym miejscu dokładnie brakuje kontaktu między łukami.
Najczęstsza pułapka to patrzenie na jeden element (np. nachylenie siekaczy) zamiast na kontakt w zwarciu. Druga to mylenie wad poprzecznych (krzyżowy/przewieszony). Pomaga schemat: najpierw kontakt pionowy, potem relacja boczna, na końcu asymetrie.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Zgryz otwarty rozpoznaje się, gdy przy zwarciu nie dochodzi do kontaktu zębów w określonym odcinku (najczęściej przednim), widoczna jest pionowa szpara między łukami."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny ortodoncji (wady zgryzu i ich cechy kliniczne)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (atlasy ortodontyczne/zdjęcia kliniczne używane w kształceniu higienistek stomatologicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego