Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020 (test 2)



PYTANIE NR 15.
Którą wartość kąta poziomego osnowy realizacyjnej należy wpisać w kolumnie 08 na podstawie danych z pomiaru zapisanych w dzienniku pomiaru kątów?
Ilustracja przedstawia fragment dziennika pomiaru kątów poziomych, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kolumnie 08 wpisuje się średnią wartość kąta z dwóch położeń lunety.
Najpierw oblicza się kąt z I położenia jako różnicę kierunków na cele, potem analogicznie z II położenia. Następnie uśrednia się oba wyniki w zapisie gradowym (g-c-cc), pamiętając, że 1c=100cc.

Pełne wyjaśnienie:

W dzienniku pomiaru kątów poziomych kąt poziomy na stanowisku wyznacza się jako różnicę dwóch kierunków (na cel "prawy" i "lewy"). Aby ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych (m.in. kolimacji i ekscentryczności), pomiar wykonuje się w dwóch położeniach lunety (I i II), a do obliczeń przyjmuje się średnią z obu wyników.

Dlatego kolumna 08 ("Średnia wartość kąta") nie jest pojedynczym odczytem z koła, tylko wynikiem obliczeń:

  • Oblicz kąt z I położenia: kierunek na cel 21 minus kierunek na cel 20. Z danych z dziennika otrzymuje się 115g32c25cc.
  • Oblicz kąt z II położenia analogicznie (kierunki w II położeniu są zwykle przesunięte o około 200g): otrzymuje się 115g31c97cc. Tu łatwo o błąd pożyczki, bo pracujemy w systemie setnym: 1g=100c, 1c=100cc.
  • Uśrednij: najwygodniej uśredniać część c-cc w jednostkach cc: 32c25cc = 3225cc, a 31c97cc = 3197cc. Średnia to (3225+3197)/2 = 3211cc, czyli 32c11cc. Razem daje to 115g32c11cc.

Odpowiedź "115g32c11cc" jest poprawna, bo jest średnią z dwóch niezależnie wyznaczonych kątów. Pozostałe wartości odpowiadają najczęściej typowym pomyłkom: wpisaniu samego wyniku z I położenia (bez uśrednienia), wpisaniu wyniku z II położenia, albo wykonaniu błędnej pożyczki/zaokrąglenia w centygradach i centycentygradach. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy wyniki z I i II położenia są do siebie zbliżone oraz czy średnia leży pomiędzy nimi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kąt poziomy w geodezji?
Kąt poziomy to różnica kierunków (odczytów na kole poziomym) na dwa cele obserwowane ze stanowiska. W praktyce jest to kąt między dwoma liniami celowymi w płaszczyźnie poziomej i służy m.in. do zakładania oraz kontroli osnów i tyczenia.
Jak oblicza się kąt z I położenia lunety?
W I położeniu lunety wyznaczasz kąt jako: kierunek na cel 21 minus kierunek na cel 20 (zgodnie z kolejnością w szkicu). Trzeba poprawnie odjąć część g-c-cc, a przy niedoborze wykonać pożyczkę: 1c=100cc i 1g=100c.
Dlaczego mierzy się kąt w dwóch położeniach lunety?
Pomiar w dwóch położeniach (I i II) pozwala ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych teodolitu/tachimetrów, np. błędu kolimacji. Z dwóch wartości kąta oblicza się średnią, która jest stabilniejsza i bardziej wiarygodna w pracy osnowowej i realizacyjnej.
Co wpisuje się do kolumny "Średnia wartość kąta"?
Wpisuje się średnią arytmetyczną z dwóch obliczonych kątów: z I i z II położenia lunety. Nie jest to odczyt bezpośredni z instrumentu, tylko wynik obliczeń na podstawie kierunków z dziennika pomiaru.
Jak działa system gradowy g-c-cc w obliczeniach?
W systemie gradowym pełny obrót to 400g. Każdy grad dzieli się na 100c, a każdy centygrad na 100cc. Dlatego przy odejmowaniu i pożyczce nie używa się 60, jak w stopniach, tylko 100 (np. 1c "pożyczone" daje 100cc).
Jak wykonać pożyczkę przy odejmowaniu w g-c-cc?
Gdy nie da się odjąć cc od cc, pożyczasz 1c, czyli dodajesz 100cc do części cc. Gdy brakuje centygradów, pożyczasz 1g, czyli dodajesz 100c do części c. To typowe miejsce błędów, więc warto robić rachunek pisemnie i kontrolować wynik.
Czy wynik z II położenia powinien różnić się o 200g?
Nie sam kąt, tylko kierunki w II położeniu są zwykle przesunięte o około 200g względem I położenia (zależnie od sposobu odczytu). Po odjęciu kierunków kąt z I i II położenia powinien wyjść bardzo zbliżony, a różnice wynikają z błędów obserwacji.
Jakie błędy najczęściej psują obliczenie kąta w dzienniku?
Najczęstsze pomyłki to: odjęcie w złej kolejności (cel lewy minus prawy), brak uśrednienia z dwóch położeń, błędna pożyczka w systemie setnym (użycie 60 zamiast 100) oraz nieuwzględnienie cc przy przepisywaniu. Każdy z tych błędów daje "podobny" wynik, ale nie średnią.
Jak szybko sprawdzić, czy średnia kąta jest wiarygodna?
Sprawdź dwie rzeczy: (1) czy kąt z I i II położenia są do siebie zbliżone, (2) czy średnia leży między tymi dwiema wartościami. Jeśli średnia wychodzi poza zakres, zwykle oznacza to błąd pożyczki lub złą kolejność odejmowania.
Jak przygotować się do zadań z dziennikiem pomiaru kątów na egzamin?
Trenuj na przykładach: wyznaczanie kąta z dwóch kierunków, pożyczki w g-c-cc oraz uśrednianie dwóch położeń. Pomaga też zapis w cc (np. 32c25cc → 3225cc), bo upraszcza średnią. Na egzaminie rób obliczenia etapami i zapisuj wyniki pośrednie.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W kolumnie 08 wpisuje się średnią wartość kąta z dwóch położeń lunety.Najpierw oblicza się kąt z I położenia jako różnicę kierunków na cele, potem analogicznie z II położenia."

Źródła:

  • Wikipedia: Gradian (unit of angle) https://en.wikipedia.org/wiki/Gradian - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): Grad (kąt) https://pl.wikipedia.org/wiki/Grad_(kąt) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z geodezji inżynieryjnej opisujące pomiar kątów metodą dwupołożeniową
  • Zadania rachunkowe z systemu gradowego (odejmowanie i uśrednianie w g-c-cc)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ: przykładowe dzienniki pomiaru kątów poziomych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego