KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 30.
Która z chorób zawodowych może wystąpić u pracownika obsługującego młot pneumatyczny, wiertarkę udarową lub szlifierkę elektryczną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Choroba wibracyjna wiąże się z długotrwałym narażeniem na drgania mechaniczne przenoszone na organizm podczas pracy narzędziami udarowymi i szlifującymi. Młot pneumatyczny, wiertarka udarowa i szlifierka generują intensywne wibracje, które mogą prowadzić do charakterystycznych dolegliwości i zmian w kończynach górnych.

Pełne wyjaśnienie:

Na stanowiskach, gdzie używa się narzędzi takich jak młot pneumatyczny, wiertarka udarowa czy szlifierka elektryczna, podstawowym czynnikiem szkodliwym są drgania mechaniczne (wibracje) przenoszone na organizm, najczęściej na kończyny górne. Długotrwała ekspozycja na takie drgania może prowadzić do choroby wibracyjnej, czyli zespołu następstw zdrowotnych związanych z pracą narzędziami wibrującymi.

Odpowiedź "Choroba wibracyjna" jest właściwa, ponieważ wymienione narzędzia są klasycznymi źródłami drgań o dużej amplitudzie/energii, a typowym skutkiem przewlekłego narażenia są zaburzenia w obrębie rąk i przedramion. W praktyce BHP kluczowe jest rozpoznanie tego powiązania: narzędzia udarowe i szlifujące → ekspozycja na drgania → ryzyko choroby wibracyjnej.

Pozostałe propozycje nie pasują do dominującego czynnika narażenia w pytaniu:

  • "Pylica azbestowa" dotyczy wdychania włókien azbestu i ekspozycji pyłowej, a nie pracy narzędziami wibrującymi.
  • "Zespół cieśni nadgarstka" częściej wiąże się z przeciążeniem, uciskiem nerwu i ergonomią pracy (powtarzalność, wymuszone pozycje), a nie jest typową odpowiedzią na pytanie o chorobę zawodową charakterystyczną dla pracy z młotem pneumatycznym czy wiertarką udarową.
  • "Przewlekłe zapalenie kaletki stawowej" bywa skutkiem długotrwałego ucisku lub tarcia (np. klęczenie, opieranie się), a nie specyficznym następstwem ekspozycji na drgania z narzędzi udarowych.

W ujęciu profilaktycznym warto pamiętać o działaniach ograniczających ryzyko: dobór narzędzi o mniejszych drganiach, utrzymanie techniczne sprzętu, skracanie czasu ekspozycji (rotacja, przerwy), właściwy chwyt i technika pracy oraz nadzór medyczny w ramach profilaktyki zdrowotnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba wibracyjna to zespół dolegliwości wynikających z długotrwałego narażenia na drgania mechaniczne przenoszone na organizm, najczęściej na ręce podczas pracy narzędziami wibrującymi. W praktyce BHP wiąże się ją z narzędziami udarowymi i szlifującymi oraz z koniecznością ograniczania ekspozycji.
Do typowych źródeł drgań należą narzędzia ręczne z napędem, zwłaszcza udarowe i obrotowe, np. młoty pneumatyczne, wiertarki udarowe czy szlifierki. Im większa energia udaru i gorszy stan techniczny sprzętu, tym zwykle większe drgania i wyższe ryzyko skutków zdrowotnych.
Młot pneumatyczny generuje silne drgania przenoszone na dłonie i przedramiona podczas trzymania oraz prowadzenia narzędzia. Przy długiej ekspozycji, bez przerw i bez właściwej organizacji pracy, ryzyko przewlekłych następstw rośnie. Dlatego w ocenie ryzyka to narzędzie często wskazuje się jako istotne źródło drgań.
Nie. Zespół cieśni nadgarstka dotyczy ucisku nerwu w kanale nadgarstka i często wiąże się z powtarzalnymi ruchami lub wymuszoną pozycją. Choroba wibracyjna odnosi się do skutków długotrwałego działania drgań mechanicznych. Objawy mogą się częściowo nakładać, co bywa źródłem pomyłek na egzaminie.
Przy długotrwałej ekspozycji mogą pojawiać się m.in. drętwienie, mrowienie, osłabienie chwytu, dolegliwości bólowe oraz gorsza sprawność manualna. W BHP ważne jest wczesne zgłaszanie objawów i analiza warunków pracy (czas ekspozycji, stan narzędzi, technika pracy), aby ograniczyć ryzyko pogłębiania problemu.
Pylica azbestowa wiąże się z narażeniem na włókna azbestu w powietrzu i dotyczy przede wszystkim układu oddechowego. Może wystąpić w pracach związanych z azbestem (np. demontaż, usuwanie, obróbka materiałów zawierających azbest), a nie w typowej obsłudze narzędzi wibrujących. To zupełnie inny czynnik szkodliwy niż drgania.
Ograniczanie ryzyka obejmuje głównie: skracanie czasu ekspozycji (przerwy, rotacja), dobór narzędzi o mniejszych drganiach, regularny serwis i wymianę zużytych elementów, szkolenie z prawidłowego chwytu i docisku oraz kontrolę warunków pracy. Pomocne bywa też monitorowanie dolegliwości w ramach profilaktyki zdrowotnej.
Najczęstszy błąd to dopasowanie choroby do narzędzia "na skróty", np. wybór pylicy, bo kojarzy się z pracami budowlanymi, mimo że pytanie dotyczy drgań. Drugi błąd to mylenie jednostek chorobowych dotyczących kończyn górnych (przeciążenia vs drgania). Warto zawsze wskazać dominujący czynnik narażenia.
Tak. Szlifierki wytwarzają drgania podczas pracy elementów wirujących i kontaktu tarczy z obrabianą powierzchnią. Poziom narażenia zależy m.in. od typu szlifierki, stanu technicznego, wyważenia osprzętu i sposobu pracy. W ocenie ryzyka należy uwzględniać czas użytkowania i warunki eksploatacji narzędzia.
Najlepiej uczyć się przez pary: czynnik szkodliwy → typowe źródła → możliwe skutki zdrowotne. Dla drgań zapamiętaj narzędzia udarowe i szlifujące oraz skutek w postaci choroby wibracyjnej. Trenuj też odróżnianie chorób pyłowych (drogi oddechowe) od chorób związanych z obciążeniem kończyn (ergonomia, drgania).
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Choroba wibracyjna wiąże się z długotrwałym narażeniem na drgania mechaniczne przenoszone na organizm podczas pracy narzędziami udarowymi i szlifującymi."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Choroba_wibracyjna - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pylica_azbestowa - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_cie%C5%9Bni_nadgarstka - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące drgań mechanicznych i chorób zawodowych
  • Publikacje CIOP-PIB o narażeniu na drgania i profilaktyce na stanowiskach z narzędziami ręcznymi
  • Podręczniki z medycyny pracy/BHP omawiające skutki drgań przenoszonych na kończyny górne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego