KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 3.
Którą z instrukcji języka Pascal przedstawia zamieszczony diagram algorytmu?
Ilustracja przedstawia diagram algorytmu, który jest typowym przykładem schematu blokowego używanego w programowaniu,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat blokowy z rombem (decyzją) rozdzielającym przebieg na dwie alternatywne gałęzie odpowiada instrukcji warunkowej.
W Pascalu jest to konstrukcja, która wykonuje jeden blok dla spełnionego warunku i inny dla niespełnionego, czyli "IF … THEN … ELSE …".

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych (diagramach algorytmu) romb oznacza sprawdzenie warunku, czyli punkt decyzyjny. Kluczowe jest to, co dzieje się dalej z przepływem sterowania:

  • Jeżeli z rombu wychodzą dwie różne gałęzie (zwykle oznaczone jako TAK/NIE lub TRUE/FALSE), a każda prowadzi do innego bloku instrukcji, to mamy do czynienia z rozgałęzieniem.
  • Taka logika odpowiada sytuacji: "jeśli warunek jest spełniony, wykonaj jedną część, w przeciwnym razie wykonaj inną". W Pascalu dokładnie temu służy zapis IF … THEN … ELSE ….

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego diagramu rozgałęzienia?

  • WHILE … DO … to pętla z warunkiem sprawdzanym przed wejściem do wnętrza. Na diagramie zwykle widać tu powrót strzałką z końca bloku pętli do sprawdzenia warunku, co tworzy cykl.
  • REPEAT … UNTIL to pętla z warunkiem sprawdzanym na końcu. Diagram zwykle pokazuje najpierw wykonanie bloku, a dopiero potem decyzję i ewentualny powrót na początek.
  • CASE … OF … oznacza wybór wielowariantowy (kilka możliwych ścieżek). Diagram częściej przypomina "rozjazd" na więcej niż dwie gałęzie lub sekwencję porównań do wielu wartości.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić IF od pętli, zawsze szukaj na schemacie strzałki powrotnej. Jej brak i dwie alternatywne ścieżki po decyzji zwykle oznaczają instrukcję warunkową, nie iterację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Romb oznacza decyzję, czyli sprawdzenie warunku logicznego. Z rombu wychodzą gałęzie opisane zwykle jako TAK/NIE (TRUE/FALSE). To miejsce, w którym algorytm wybiera dalszą ścieżkę działania zależnie od wyniku warunku.
Szukaj rombu (warunku), z którego wychodzą dwie różne gałęzie, prowadzące do dwóch alternatywnych bloków, a następnie gałęzie łączą się w jeden dalszy tok. To typowy zapis rozgałęzienia odpowiadający IF … THEN … ELSE …
Najprościej po strzałce powrotnej. W WHILE zwykle po wykonaniu bloku jest powrót do sprawdzenia warunku (tworzy się cykl). W IF po wykonaniu jednej z gałęzi przepływ zwykle wraca do wspólnego punktu i idzie dalej bez powtarzania.
REPEAT … UNTIL to pętla, więc diagram pokazuje wykonanie bloku co najmniej raz i potem sprawdzenie warunku. Charakterystyczny jest powrót do początku bloku, gdy warunek zakończenia nie jest spełniony. IF nie tworzy powtarzającej się pętli.
CASE … OF dotyczy wielu wariantów, więc na diagramie częściej pojawia się rozdzielenie na więcej niż dwie ścieżki albo kilka porównań do różnych wartości. Jeśli diagram ma tylko dwie gałęzie (TAK/NIE), zwykle jest to IF, a nie CASE.
Częsty błąd to wybór pętli tylko dlatego, że na diagramie jest warunek (romb). Trzeba jeszcze sprawdzić, czy jest powrót strzałką (pętla), czy tylko dwa alternatywne przebiegi łączące się dalej (IF). Inny błąd to mylenie CASE z prostym rozgałęzieniem.
Tak. Wtedy po rombie jedna gałąź prowadzi do bloku instrukcji, a druga omija ten blok i przechodzi dalej. W zapisie Pascala odpowiada to IF … THEN … (bez części ELSE). Jeśli jednak diagram pokazuje dwa różne bloki dla TAK i NIE, pasuje wersja z ELSE.
Ćwicz w dwóch kierunkach: (1) rysuj schemat do krótkiego kodu (IF, WHILE, REPEAT, CASE), (2) przepisuj schemat na pseudokod i dopiero potem na Pascal. Zawsze zaznaczaj, gdzie jest warunek i czy występuje powrót tworzący iterację.
Choć na co dzień używa się innych języków niż Pascal, umiejętność czytania diagramów i rozumienia rozgałęzień jest uniwersalna: przy walidacji danych, obsłudze błędów, logice formularzy czy warunkowym renderowaniu widoków. To podstawa myślenia algorytmicznego.
Najpierw policz gałęzie po decyzji: dwie gałęzie zwykle oznaczają IF, wiele gałęzi sugeruje CASE. Potem sprawdź, czy jest strzałka wracająca do warunku (pętla). Ten prosty "skan" diagramu często wystarcza do poprawnej odpowiedzi.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw algorytmiki: schematy blokowe i struktury sterujące
  • Podręcznik/ściąga składni Pascala: instrukcje IF/WHILE/REPEAT/CASE
  • Zestawy zadań: rozpoznawanie konstrukcji na podstawie diagramów i pseudokodu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego