KWALIFIKACJA BUD24 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Która z metod stosowanych do uzupełnienia ubytku w zabytkowych murach kamiennych polega na wycięciu geometrycznego gniazda w kamieniu i wstawieniu w to miejsce, na odpowiednim kleju, fragmentu kamienia danego rodzaju, właściwie opracowanego i podrzeźbionego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Flekowanie polega na wycięciu w podłożu (kamieniu) regularnego, geometrycznego gniazda i wklejeniu w nie odpowiednio dopasowanej wstawki z kamienia tego samego lub zgodnego rodzaju, obrobionej do kształtu ubytku.
Kitowanie i plombowanie to wypełnianie masą, a sklejanie łączy elementy bez wykonywania gniazda pod wstawkę.

Pełne wyjaśnienie:

Opisana metoda naprawy ubytku w zabytkowych murach kamiennych to flekowanie. Jej istotą jest wykonanie w uszkodzonym miejscu regularnego (geometrycznego) gniazda w kamieniu, a następnie wstawienie fleka, czyli fragmentu kamienia dopasowanego rodzajem materiału oraz opracowanego (dociętego i podrzeźbionego) tak, aby możliwie dokładnie odtworzył brakującą część. Wstawka jest osadzana na odpowiednim spoiwie/kleju, a po związaniu wykańczana tak, by uzyskać zgodność lica i krawędzi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kitowanie polega na uzupełnianiu ubytków kitem lub masą naprawczą (zaprawą/kompozytem), czyli materiałem plastycznym, który wypełnia ubytek i twardnieje. W opisie pytania kluczowa jest wstawka z kamienia i wykonanie gniazda, a nie wypełnienie masą.
  • Sklejanie to łączenie pękniętych lub rozdzielonych elementów poprzez zastosowanie kleju, aby przywrócić ciągłość. Samo sklejanie nie musi obejmować wycinania geometrycznego gniazda ani wykonywania nowej kamiennej wstawki dopasowanej do ubytku.
  • Plombowanie (w praktyce konserwatorskiej rozumiane jako "załatanie" ubytku) również odnosi się do wypełnienia ubytku materiałem naprawczym, a nie do osadzenia dopasowanego fragmentu kamienia w wyciętym gnieździe.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach szukaj słów-kluczy. Jeśli występują: gniazdo geometryczne + wstawienie fragmentu kamienia + obróbka i dopasowanie, to najczęściej chodzi o flekowanie (wstawkę kamienną). Jeśli dominuje opis "wypełniania masą", wtedy rozważ kitowanie lub plombowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Flekowanie to metoda naprawy ubytku polegająca na wykonaniu w kamieniu regularnego gniazda i wklejeniu dopasowanej wstawki z kamienia (tzw. fleka). Kluczowe jest dopasowanie rodzaju kamienia i precyzyjna obróbka, aby uzupełnienie pracowało podobnie jak oryginał.
Rozróżnij materiał uzupełnienia: w flekowaniu wstawia się fragment kamienia, a w kitowaniu ubytek wypełnia się masą naprawczą (kitem). Jeśli w treści pojawia się "wycięcie gniazda" i "wstawka", to wskazuje na flekowanie.
Geometryczne gniazdo ułatwia kontrolę kształtu naprawy, zapewnia stabilne osadzenie wstawki i pozwala dokładnie dopasować element. Regularny kształt sprzyja też przewidywalnemu przenoszeniu obciążeń i ogranicza ryzyko powstawania przypadkowych, słabych krawędzi uzupełnienia.
Z opisu metody wynika, że wstawka jest osadzana na spoiwie/kleju dobranym do podłoża i warunków pracy. W praktyce kluczowe jest, aby łącznik zapewnił trwałe zespolenie i nie powodował niepożądanych naprężeń czy przebarwień. Na egzaminie "klej" + "wstawka" wzmacnia wskazanie na flekowanie.
Kitowanie to uzupełnianie drobnych lub średnich ubytków masą naprawczą (kitem), którą nakłada się w ubytek i kształtuje, a po związaniu obrabia. W przeciwieństwie do flekowania nie wstawia się nowego fragmentu kamienia, tylko odtwarza brak poprzez wypełnienie materiałem plastycznym.
Plombowanie kojarzy się z "załataniem" ubytku przez wypełnienie go odpowiednim materiałem naprawczym. Stosuje się je tam, gdzie nie wykonuje się wstawki kamiennej, a celem jest zamknięcie ubytku, wyrównanie powierzchni i ochrona przed dalszą degradacją. Na egzaminie to przeciwieństwo opisu z wstawką.
Nie. Sklejanie dotyczy łączenia rozdzielonych elementów (np. pękniętych fragmentów), aby przywrócić ciągłość. Flekowanie dotyczy uzupełnienia brakującej części poprzez wstawienie nowego, dopasowanego fragmentu kamienia w wycięte gniazdo. W treści pytania decyduje obecność "gniazda" i "wstawki".
Najczęściej myli się flekowanie z plombowaniem lub kitowaniem, bo wszystkie dotyczą "uzupełniania ubytków". Warto zawsze sprawdzić, czy opis mówi o wstawce z kamienia (flekowanie) czy o wypełnieniu masą (kitowanie/plombowanie). Słowo "klej" samo w sobie nie oznacza "sklejania".
Co do zasady flekowanie rozważa się, gdy potrzebna jest trwała naprawa oparta na wstawce kamiennej i gdy ubytek jest na tyle istotny, że wypełnienie masą mogłoby być mniej odporne mechanicznie lub trudne do estetycznego dopasowania. Na egzaminie wskazówką jest opis dopasowanej kamiennej wstawki.
Ucz się metod "po cechach rozpoznawczych": wstawka (flekowanie), masa naprawcza (kitowanie/plombowanie), łączenie pęknięć (sklejanie). Pomaga też tworzenie własnej tabeli: cel metody, materiał uzupełnienia, typowy opis w zadaniu i słowa-klucze.
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Kitowanie i plombowanie to wypełnianie masą, a sklejanie łączy elementy bez wykonywania gniazda pod wstawkę."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót renowacyjnych w kamieniu (skrypty szkolne/branżowe)
  • Słowniki i glosariusze terminologii konserwatorskiej (hasła: flekowanie, kitowanie, plombowanie)
  • Instrukcje i karty techniczne systemów klejenia/wypełnień do kamienia naturalnego (dla zrozumienia różnic między klejeniem, kitem i wstawką)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego