KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 27.
Która z miar wskazanych strzałką na szkicu tyczenia, oznacza obliczoną miarę kontrolną?
Ilustracja przedstawia szkic tyczenia, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej TECHNIK GEODETA, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na szkicach tyczenia przyjmuje się konwencję, że wartości obliczone (projektowane) zapisuje się bez nawiasów, a wartości zmierzone z kontroli terenowej podaje się w nawiasach. Strzałka wskazująca liczbę bez nawiasu przy boku obiektu oznacza obliczoną miarę kontrolną.

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu metodą domiarów prostokątnych na szkicu pojawiają się różne rodzaje długości: miary bieżące wzdłuż linii pomiarowej, same domiary prostopadłe oraz długości boków wytyczanego obiektu (tzw. czołówki). Miara kontrolna to taka długość, którą wykorzystuje się do sprawdzenia poprawności wytyczenia – najczęściej są to długości boków (i czasem przekątnych) wielokąta tworzącego obiekt.

W praktyce geodezyjnej stosuje się czytelną konwencję zapisu:

  • wartości obliczone (teoretyczne/projektowe, wyliczone np. ze współrzędnych) zapisuje się bez nawiasów,
  • wartości zmierzone (uzyskane z pomiaru kontrolnego w terenie po tyczeniu) zapisuje się w nawiasach.

Dzięki temu można szybko porównać: "ile powinno być" z "ile wyszło w terenie". Jeśli różnica jest mała i mieści się w przyjętej tolerancji, tyczenie uznaje się za wykonane prawidłowo.

Odpowiedź "4" jest poprawna, ponieważ wskazuje liczbę zapisaną bez nawiasu przy boku (czołówce) obiektu, czyli wartość obliczoną – obliczoną miarę kontrolną. Odpowiedzi "1" i "2" odnoszą się do miar bieżących wzdłuż linii pomiarowej, które służą do odkładania domiarów, a nie są miarami kontrolnymi boku. Odpowiedź "3" wskazuje wartość w nawiasie, czyli wynik pomiaru (wartość zmierzoną), a pytanie dotyczy miary obliczonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miara kontrolna to długość używana do sprawdzenia poprawności wytyczenia po wykonaniu prac w terenie. Najczęściej są to długości boków (czołówek) tyczonego obiektu, czasem także przekątne. Porównuje się wartość projektową (obliczoną) z wynikiem pomiaru kontrolnego.
Nawiasy służą do szybkiego odróżnienia danych. W praktyce geodezyjnej często zapisuje się w nawiasach wartości zmierzone w kontroli terenowej, a bez nawiasów wartości obliczone (projektowane). Dzięki temu porównanie "teoria–teren" jest natychmiastowe i ogranicza pomyłki.
Najpierw sprawdź sposób zapisu: wartości obliczone zwykle podaje się jawnie (bez nawiasów), a wartości zmierzone z pomiaru kontrolnego w nawiasach. Następnie upewnij się, czego dotyczy liczba: boku obiektu (kontrola) czy miary bieżącej/domiaru (tyczenie).
Miary bieżące to odległości odkładane wzdłuż linii pomiarowej (bazowej), od których wykonuje się domiary prostopadłe do punktów obiektu. Służą do wyznaczania położeń punktów w terenie, ale same w sobie nie są typową miarą kontrolną długości boku obiektu.
Czołówki to długości boków wielokąta wyznaczającego obiekt (np. odcinek między kolejnymi punktami załamania). Są szczególnie przydatne do kontroli poprawności wytyczenia, bo można je zmierzyć po wytyczeniu i porównać z wartością obliczoną wynikającą z projektu.
Pomiar kontrolny wykonuje się po wytyczeniu punktów obiektu (np. naroży), aby sprawdzić, czy rozmieszczenie punktów odpowiada projektowi. W praktyce mierzy się wybrane długości kontrolne (np. boki/ przekątne). Wyniki zestawia się z wartościami obliczonymi i ocenia różnice.
Częste są pomyłki polegające na myleniu miar bieżących z miarami kontrolnymi oraz braniu wartości w nawiasach za projektowe. Zdarza się też nieuwzględnienie, że miara kontrolna dotyczy boków obiektu, a nie domiarów. Pomaga zasada: nawiasy = pomiar, bez nawiasów = obliczenia.
Najczęściej tak, bo boki (czołówki) najprościej wykorzystać do kontroli kształtu wielokąta. W zależności od obiektu i technologii można kontrolować też przekątne lub inne długości zapewniające jednoznaczną weryfikację geometrii. Kluczowe jest, aby miara odnosiła się do geometrii obiektu, nie do linii bazowej.
Ćwicz rozpoznawanie trzech grup danych: miary bieżące (wzdłuż linii), domiary (prostopadłe) i czołówki (boki obiektu). Naucz się konwencji zapisu obliczone–zmierzone (bez nawiasu vs w nawiasie). Rozwiązuj zadania na różnych szkicach, nie tylko jednym schemacie.
Spójrz, gdzie leży wskazywana liczba: jeśli opis jest przy boku czerwonego wielokąta (między punktami obiektu), to zwykle dotyczy czołówki, czyli potencjalnej miary kontrolnej. Jeśli liczba jest przy linii bazowej lub przy prostopadłym odcinku, to jest miarą bieżącą albo domiarem.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na szkicach tyczenia przyjmuje się konwencję, że wartości obliczone (projektowane) zapisuje się bez nawiasów, a wartości zmierzone z kontroli terenowej podaje się w nawiasach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej: tyczenie metodą domiarów prostokątnych i sporządzanie szkiców
  • Zadania treningowe: interpretacja szkiców tyczenia (miary bieżące, domiary, czołówki) i rozróżnianie zapisów w nawiasach
  • Instruktaże branżowe/ćwiczenia terenowe z pomiaru kontrolnego po wytyczeniu (porównanie obliczone–zmierzone)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego