KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 25.
Która z operacji obróbki wykończeniowej wydruku cyfrowego pozwoli uzyskać efekt wskazany strzałkami na ilustracji?
Ilustracja przedstawia fragment wydruku cyfrowego z motywem ananasa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakierowanie UV wybiórcze polega na nałożeniu lakieru tylko na wybrane fragmenty wydruku, co daje miejscowy połysk i wyraźny kontrast (czasem także lekko wyczuwalną warstwę). "Proszkowanie", "grawerowanie laserowe" i "gumowanie" służą innym efektom i innym podłożom.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce wykończeniowej druków cyfrowych często oczekuje się lokalnego wyróżnienia wybranych elementów projektu (np. logotypu, nazwy firmy, ornamentu). Do tego celu stosuje się lakierowanie UV wybiórcze, czyli nanoszenie lakieru utwardzanego promieniowaniem ultrafioletowym tylko w określonych miejscach. Efekt typowy to miejscowy połysk (lub inny stopień połysku niż tło), podbicie kontrastu, a w zależności od technologii także delikatna wyczuwalność dotykowa warstwy lakieru.

Odpowiedź "Lakierowanie UV wybiórcze." pasuje do sytuacji, gdy strzałki na ilustracji wskazują elementy, które mają wyglądać inaczej niż reszta powierzchni, ale bez wycinania materiału i bez zmiany kształtu wydruku. Jest to typowe uszlachetnienie w produkcji krótkoseryjnej i reklamowej, szczególnie w produktach, gdzie liczy się efekt premium.

Pozostałe opcje nie odpowiadają takiemu efektowi:

  • "Proszkowanie." w poligrafii jest kojarzone z technikami proszków (np. w kontekście efektów specjalnych lub procesów specyficznych), ale nie jest standardową operacją dającą klasyczny efekt selektywnego połysku wskazywanego zwykle na przykładach lakieru UV.
  • "Grawerowanie laserowe." polega na oddziaływaniu wiązki lasera na materiał (usuwanie/zmiana warstwy). Daje efekt rytowania, wypalenia lub zmiany barwy/struktury, a nie typową, równą warstwę połysku na fragmencie grafiki.
  • "Gumowanie." wiąże się z nadaniem powierzchni innych właściwości (np. wytworzenie warstwy o charakterze "gumowym"), co nie jest tym samym co punktowe lakierowanie i nie jest standardową metodą uzyskania selektywnego połysku na wydruku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się efekt "podkreślenia" wybranych elementów na gotowym wydruku (bez zmiany geometrii i bez wycinania), w pierwszej kolejności rozważ uszlachetnienia typu lakier wybiórczy/folia wybiórcza, a dopiero potem technologie modyfikujące materiał (laser, frez, cięcie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakierowanie UV wybiórcze to uszlachetnienie polegające na nałożeniu lakieru tylko na wybrane elementy wydruku (np. logo), a następnie jego utwardzeniu promieniowaniem ultrafioletowym. Najczęściej daje miejscowy połysk i kontrast względem tła, czasem także lekko wyczuwalną warstwę.
Najczęściej widać różnicę połysku: elementy pokryte lakierem odbijają światło mocniej niż reszta. Przy oglądaniu pod kątem pojawia się "błysk" na fragmencie grafiki. Często wyczuwalna jest też delikatna gładkość lub lekka wypukłość w miejscu nałożenia lakieru.
Bo pozwala szybko i efektownie wyróżnić kluczowe elementy projektu (logo, hasło, grafikę) bez zmiany konstrukcji pracy. Podnosi wrażenie jakości, przyciąga wzrok i może wspierać czytelność. Jest popularny w wizytówkach, okładkach, zaproszeniach i opakowaniach krótkoseryjnych.
Grawerowanie laserowe wybiera się, gdy celem jest trwała zmiana materiału: rytowanie, usunięcie warstwy, znakowanie numerów/identyfikacji albo uzyskanie faktury przez ingerencję w podłoże. Lakier UV wybiórczy służy głównie do efektu wizualnego i ewentualnie dotykowego na powierzchni wydruku.
Częsta pomyłka to kojarzenie "widocznego efektu" z laserem, bo brzmi technicznie, mimo że laser zwykle zmienia materiał przez usuwanie/zwęglanie, a nie dodawanie warstwy. Drugi błąd to traktowanie wszystkich metod wykończenia jako dających połysk, choć połysk selektywny jest typowy dla lakierów i folii.
"Proszkowanie" nie jest standardowym odpowiednikiem selektywnego połysku, jaki daje lakier UV wybiórczy na typowych wydrukach. Lakier UV polega na nałożeniu i utwardzeniu warstwy na wybranych obszarach. Jeśli zadanie pokazuje miejscowe "błyszczenie", zwykle chodzi właśnie o lakier wybiórczy.
Nie zawsze. Podstawowy, najczęstszy efekt to różnica połysku i kontrastu. Wypukłość może być zauważalna w zależności od technologii, grubości warstwy i rodzaju lakieru, ale nie jest warunkiem koniecznym. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie lokalnego, selektywnego uszlachetnienia.
Trzeba pamiętać o oddzieleniu elementów przeznaczonych do lakierowania (np. osobna warstwa/spot) i zachowaniu precyzji krawędzi, bo lakier jest nanoszony tylko tam, gdzie przewiduje to projekt. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy polecenie mówi o "wybranych fragmentach" i o efekcie wizualnym na powierzchni.
To etap obróbki wykończeniowej po wykonaniu wydruku (a zależnie od technologii także po częściowej obróbce introligatorskiej). Celem jest nadanie pracy finalnego wyglądu. W praktyce może być realizowane na urządzeniach do lakierowania/drukowania lakieru i następnie utwardzane promieniowaniem UV.
Najpierw ustal, czy efekt polega na dodaniu warstwy na powierzchni (lakier/folia), czy na usunięciu materiału (laser). Jeśli element ma tylko inny połysk w wybranych miejscach, najczęściej pasuje lakierowanie wybiórcze. Eliminuj odpowiedzi, które zmieniają kształt lub strukturę materiału.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Lakierowanie UV wybiórcze polega na nałożeniu lakieru tylko na wybrane fragmenty wydruku, co daje miejscowy połysk i wyraźny kontrast (czasem także lekko wyczuwalną warstwę)."

Materiały:

  • Instrukcje i karty technologiczne producentów lakierów UV oraz maszyn do lakierowania (materiały firmowe)
  • Podręczniki/kompendia z technologii poligrafii: dział o uszlachetnianiu i obróbce wykończeniowej
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: próbki uszlachetnień (wzorniki) i opisy efektów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego