Do tyczenia osi mostu kluczowe jest pewne przeniesienie kierunku i położenia osi przez przeszkodę terenową, najczęściej przeszkodę wodną. W praktyce geodezyjnej stosuje się wtedy osnowę realizacyjną tak zaprojektowaną, aby punkty były stabilne (poza strefą robót) oraz aby układ dawał możliwość kontroli i ograniczenia błędów.
Schemat C przedstawia czworokąt geodezyjny (figurę z przekątnymi) rozpięty nad rzeką, z zaznaczoną osią przechodzącą prostopadle przez przeszkodę. Taki układ umożliwia wykonanie nadliczbowych obserwacji (boki i przekątne), a następnie wyznaczenie położenia osi mostu na drugim brzegu w sposób kontrolowany, bez konieczności prowadzenia pomiaru w nurcie.
Dlaczego pozostałe schematy nie są najlepszym wyborem do tego celu?
- A (łańcuch trójkątów) bywa stosowany dla obiektów liniowych (np. wzdłuż trasy), ale nie jest typową konstrukcją do przerzucenia osi przez przeszkodę wodną z kontrolą opartą na przekątnych.
- B (układ z pękami celowych i przerwą) przypomina rozwiązania dla obiektów o specyficznej geometrii lub do obserwacji/monitoringu; nie jest klasycznym schematem do przeniesienia osi mostu przez rzekę.
- D (ciąg poligonowy otwarty) służy do prowadzenia osnowy wzdłuż trasy, ale przy przeszkodzie wodnej brak domknięcia i brak figury kontrolnej utrudniają uzyskanie wysokiej pewności przeniesienia osi.
Wniosek: do tyczenia osi mostu właściwy jest czworokąt geodezyjny rozpięty nad rzeką, czyli schemat C.
