KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
Która z pomp jest pompą wirową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa śmigłowa należy do pomp wirowych (rotodynamicznych): energia jest przekazywana cieczy przez obracający się wirnik/śmigło, co powoduje wzrost prędkości i ciśnienia. Pompy przeponowe, zębate i wielotłoczkowe są pompami wyporowymi – przetłaczają ciecz przez okresową zmianę objętości komór roboczych.

Pełne wyjaśnienie:

Pompy dzieli się m.in. na wirowe (rotodynamiczne) oraz wyporowe. W pompach wirowych ciecz otrzymuje energię głównie od obracającego się wirnika, który nadaje jej prędkość, a następnie (w zależności od konstrukcji) następuje zamiana części energii kinetycznej na ciśnienie. Do tej grupy zalicza się m.in. pompy odśrodkowe, diagonalne i osiowe (śmigłowe).

Dlaczego "Śmigłowa" jest poprawna?
Pompa śmigłowa jest typową pompą wirową o przepływie w przybliżeniu osiowym: głównym elementem roboczym jest śmigło/wirnik, którego praca powoduje przepływ i wzrost energii cieczy. Kluczowe jest to, że nie ma tu "zamkniętych" komór roboczych okresowo zmieniających objętość, jak w pompach wyporowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Przeponowa – to pompa wyporowa. Przemieszczanie cieczy odbywa się przez odkształcanie przepony (membrany), które zmienia objętość komory i wymusza ssanie/tłoczenie.
  • Zębata – to pompa wyporowa (objętościowa). Ciecz jest "przenoszona" w przestrzeniach międzyzębnych kół zębatych od strony ssawnej do tłocznej, a nie rozpędzana przez wirnik jak w pompie wirowej.
  • Wielotłoczkowa – również pompa wyporowa. Tłoczki wykonują ruchy robocze, cyklicznie zasysając i tłocząc ciecz poprzez zmianę objętości komór.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się wirnik/łopatki/śmigło i przepływ ciągły, zwykle chodzi o pompę wirową. Jeśli występują komory, tłoczki, zęby lub przepona – najczęściej jest to pompa wyporowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa wirowa (rotodynamiczna) to pompa, w której obracający się wirnik przekazuje energię cieczy, powodując jej przepływ oraz wzrost energii (prędkości i/lub ciśnienia). Przepływ jest zasadniczo ciągły, a mechanizm nie opiera się na zamykaniu i zmniejszaniu objętości komór roboczych.
W pompie śmigłowej elementem roboczym jest śmigło (wirnik łopatkowy), które obracając się wymusza przepływ cieczy głównie w kierunku osiowym. Taki sposób przekazywania energii przez łopatki jest typowy dla pomp wirowych, a nie dla pomp wyporowych.
Pompa zębata jest pompą wyporową: ciecz jest transportowana w przestrzeniach międzyzębnych i przetłaczana dzięki zmianie objętości "zamkniętych" przestrzeni. Nie ma tu charakterystycznego dla pomp wirowych rozpędzania cieczy wirnikiem i pracy na krzywych charakterystyki przepływowej.
Pompa wyporowa przemieszcza ciecz porcjami, wykorzystując cykliczną zmianę objętości komory roboczej (np. tłok, zęby, przepona). Dzięki temu może wytwarzać wysokie ciśnienia przy małych wydajnościach, ale zwykle wymaga zabezpieczeń (np. zaworu przelewowego) przed przeciążeniem.
Do pomp wirowych zalicza się m.in. pompy odśrodkowe (najczęściej spotykane), diagonalne oraz osiowe (śmigłowe). Wspólną cechą jest obecność wirnika, który nadaje cieczy energię. Różnią się głównie kierunkiem przepływu i zakresem typowych parametrów pracy.
Pompy śmigłowe stosuje się zwykle tam, gdzie potrzebny jest duży przepływ przy stosunkowo niewielkiej wysokości podnoszenia, np. w przepompowniach, instalacjach wody obiegowej czy systemach odwodnieniowych. Dobór zależy od wymaganej wydajności i warunków ssania.
Nie. Pompa przeponowa jest pompą wyporową, bo przetłacza ciecz dzięki odkształcaniu przepony, które zmienia objętość komory. Taka zasada działania jest inna niż w pompach wirowych, gdzie kluczowa jest praca obracającego się wirnika i ciągły przepływ.
Częsty błąd to kierowanie się samą nazwą lub tym, że "coś się obraca", bez analizy mechanizmu działania. Pompy zębate też mają ruch obrotowy, ale są wyporowe. Warto zapamiętać: wirnik/łopatki/śmigło → wirowa; tłok, przepona, zęby → wyporowa.
Pompa wirowa zwykle ma charakterystykę zależności wydajności od wysokości podnoszenia i pracuje przepływem ciągłym, a jej parametry silnie zależą od oporów instalacji. Pompa wyporowa podaje ciecz "objętościowo", a wydajność jest w większym stopniu związana z prędkością pracy elementu roboczego.
Ucz się poprzez porównania: wirowe vs wyporowe, a następnie przypisuj konkretne przykłady do grup. Pomaga też kojarzenie elementu roboczego: wirnik łopatkowy (wirowe) kontra tłok/przepona/zęby (wyporowe). Warto przejrzeć rysunki poglądowe i opisy z kart katalogowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pompa śmigłowa należy do pomp wirowych (rotodynamicznych): energia jest przekazywana cieczy przez obracający się wirnik/śmigło, co powoduje wzrost prędkości i ciśnienia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pompa wirowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_wirowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Pompa osiowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_osiowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Pompa zębata" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Hasła encyklopedyczne i opracowania o podziale i zasadzie działania pomp (wirowe vs wyporowe)
  • Podręczniki do "maszyn i urządzeń"/"maszyn przepływowych" na poziomie technikum
  • Karty katalogowe producentów (opis typu pompy: śmigłowa, zębata, tłoczkowa) jako przykład dokumentacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego