KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 8.
Która z poniższych czynności należy do kompetencji Prezydenta RP?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo łaski jest kompetencją Prezydenta RP wynikającą z Konstytucji. Pozostałe odpowiedzi opisują zadania innych organów: ustawy uchwala parlament, wykonanie ustaw zapewnia rząd, a budżet jest procedowany i uchwalany w parlamencie, nie "zatwierdzany" przez Prezydenta.

Pełne wyjaśnienie:

Kompetencja "stosuje prawo łaski" jest właściwa dla Prezydenta RP. Prawo łaski to uprawnienie polegające na darowaniu kary w całości, złagodzeniu jej albo zamianie na łagodniejszą. Jest to prerogatywa wykonywana osobiście przez Prezydenta i co do zasady nie wymaga współpodpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), co odróżnia ją od wielu innych aktów urzędowych.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo przypisują Prezydentowi kompetencje innych organów władzy:

  • "uchwala ustawy" – uchwalanie ustaw należy do władzy ustawodawczej (parlamentu). Prezydent uczestniczy w procesie ustawodawczym m.in. poprzez podpisanie ustawy lub skierowanie jej do ponownego rozpatrzenia, ale nie jest organem, który ustawy uchwala.
  • "zapewnia wykonanie ustaw" – zapewnienie wykonania ustaw jest zadaniem władzy wykonawczej w rozumieniu rządu (Rady Ministrów) i administracji rządowej. Prezydent nie pełni roli "rządu" i nie odpowiada za bieżące wykonywanie ustaw przez administrację.
  • "zatwierdza projekt budżetu państwa" – budżet państwa jest przygotowywany przez rząd i uchwalany w drodze ustawy budżetowej przez parlament. Sam zwrot "zatwierdza projekt" nie opisuje konstytucyjnej kompetencji Prezydenta w tym zakresie; kluczowa decyzja zapada w procedurze parlamentarnej.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: Sejm/Parlament tworzy i uchwala ustawy, Rada Ministrów odpowiada za ich wykonywanie, a Prezydent ma określone, wyraźnie wskazane kompetencje (w tym prerogatywy), takie jak prawo łaski.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo łaski to uprawnienie Prezydenta do darowania kary, złagodzenia jej lub zamiany na łagodniejszą. Nie polega ono na "uniewinnieniu" ani na uchyleniu wyroku; dotyczy skutków wykonania kary. To szczególna kompetencja głowy państwa wskazana w Konstytucji.
Nazywa się je prerogatywą, bo jest to kompetencja wykonywana osobiście przez Prezydenta, typowa dla urzędu głowy państwa. W praktyce oznacza to, że decyzja ma charakter indywidualny i nie jest zwykłą czynnością administracji rządowej wykonywaną przez ministrów.
Nie. Ustawy uchwala parlament w procedurze ustawodawczej. Prezydent uczestniczy w tym procesie w inny sposób (np. przez podpisanie ustawy lub skierowanie jej do ponownego rozpatrzenia), ale samo "uchwalanie" nie jest kompetencją Prezydenta.
Wykonanie ustaw zapewnia przede wszystkim rząd (Rada Ministrów) oraz administracja rządowa, która realizuje zadania wynikające z ustaw. Prezydent nie kieruje pracą rządu i nie odpowiada za bieżące wykonywanie ustaw przez urzędy w rozumieniu działań wykonawczych.
Prawo łaski dotyczy konkretnej osoby i jest decyzją Prezydenta w indywidualnej sprawie. Amnestia odnosi się do pewnej kategorii czynów lub skazanych i ma charakter generalny – jest wprowadzana aktem ustawowym. Na egzaminie to częsta pułapka pojęciowa.
Nie. Zgodnie z ujęciem podanym w materiale kontekstowym, prawo łaski nie uchyla wyroku ani nie znosi samego skazania. Dotyczy ono kary: może ją darować w całości, złagodzić albo zamienić na łagodniejszą, ale nie "anuluje" rozstrzygnięcia sądu.
W materiale kontekstowym wskazano wyjątek: nie stosuje się prawa łaski wobec osób skazanych przez Trybunał Stanu. W nauce do egzaminu warto zapamiętać, że są sytuacje ustawowo i konstytucyjnie wyłączone, mimo że co do zasady uprawnienie jest szerokie.
Najczęściej myli się kompetencje organów: przypisuje się Prezydentowi uchwalanie ustaw (to parlament) albo zapewnianie wykonania ustaw (to rząd). Częsty jest też błąd mylenia prawa łaski z amnestią lub z możliwością "uniewinnienia", co prowadzi do złego wyboru.
Szukaj sformułowań o darowaniu kary, złagodzeniu jej wymiaru albo zamianie na łagodniejszą. Jeśli odpowiedź sugeruje "uchwalanie ustaw" lub "wykonywanie ustaw", to zwykle dotyczy innych organów. W pytaniach o Prezydenta charakterystyczne są prerogatywy.
W obsłudze klienta ważne jest prawidłowe wskazanie właściwego organu: parlament tworzy prawo, rząd je wykonuje, a Prezydent ma określone kompetencje, w tym prawo łaski. Dzięki temu poprawnie informujesz interesanta i kierujesz sprawy do właściwych instytucji.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawo łaski jest kompetencją Prezydenta RP wynikającą z Konstytucji.

Źródła:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997) – art. 139 oraz art. 144 ust. 3 pkt 24, https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP (rozdziały o organach władzy publicznej)
  • Materiały edukacyjne z WOS/prawa konstytucyjnego dotyczące kompetencji Prezydenta, Sejmu i Rady Ministrów
  • Oficjalne opracowania o prerogatywach Prezydenta i prawie łaski

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego