KWALIFIKACJA EKA4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 16.
Która z poniższych metod jest najmniej odpowiednia do pozyskiwania danych statystycznych dla analizy demograficznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W analizie demograficznej liczą się dane porównywalne, kompletne i możliwie reprezentatywne. Źródła statystyki publicznej (GUS, Narodowy Spis Powszechny) są projektowane do opisu populacji, a ankieta może być metodą pierwotną przy poprawnym doborze próby. Przegląd profili w mediach społecznościowych zwykle nie spełnia tych wymagań.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie demograficznej (np. struktury wieku, płci, liczby ludności, migracji) kluczowe jest, aby dane były wiarygodne, porównywalne w czasie oraz możliwie reprezentatywne dla całej badanej populacji.

Przeglądanie profili użytkowników na portalach społecznościowych jest na ogół najmniej odpowiednie, ponieważ:

  • nie daje kontroli nad reprezentatywnością (nie każdy ma konto, część osób ma wiele kont, a aktywność zależy od grupy wieku i miejsca zamieszkania),
  • dane są niespójne (różne formaty, brak standardów definicji cech),
  • informacje bywają niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym (deklaratywność profilu),
  • trudno zapewnić porównywalność między okresami i platformami.

Dlatego ta metoda nie jest standardowym źródłem danych demograficznych do analiz statystycznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są lepsze?

  • Przeprowadzenie ankiety to metoda pozyskania danych pierwotnych. Może być poprawna, jeśli zadba się o dobór próby, pytania, brak błędów pomiaru i wystarczającą liczebność. Jest jednak bardziej kosztowna i obarczona ryzykiem błędów, ale nadal jest uznaną metodą statystyczną.
  • Wykorzystanie danych z Głównego Urzędu Statystycznego oznacza korzystanie z danych urzędowych, tworzonych w ramach statystyki publicznej. Takie dane są standaryzowane i służą właśnie do analiz społeczno-gospodarczych, w tym demografii.
  • Wykorzystanie danych z Narodowego Spisu Powszechnego to klasyczne źródło demograficzne, zwykle obejmujące szerokie informacje o ludności i warunkach życia, przygotowane w ujednolicony sposób dla całego kraju.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najmniej odpowiedniej" metody, wybieraj źródło, które ma najsłabszą kontrolę jakości i reprezentatywności oraz najmniej standardów definicyjnych. Zwykle będą to dane przypadkowe z internetu, a nie statystyka publiczna lub zaprojektowane badanie ankietowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza demograficzna opisuje cechy i zmiany populacji (np. liczebność, struktura wieku i płci, urodzenia, zgony, migracje). Najważniejsze są dane porównywalne, kompletne i możliwie reprezentatywne, zwykle z urzędowej statystyki lub dobrze zaprojektowanych badań.
Dane GUS są tworzone w ramach statystyki publicznej, według ujednoliconych definicji i metod. Dzięki temu można je porównywać w czasie i między regionami. To szczególnie ważne w demografii, gdzie małe różnice w definicjach mogą zmieniać wnioski.
Spis powszechny ma bardzo szeroki zakres i zwykle obejmuje całą populację lub jest organizowany tak, by dać możliwie pełny obraz społeczeństwa. Ankieta to badanie próby, więc jest szybsza i tańsza, ale wymaga dobrego doboru próby i kontroli błędów.
Największe wady to brak reprezentatywności (nie każdy ma konto, różna aktywność grup), niepewna jakość danych (informacje deklaratywne, niepełne), brak jednolitych definicji oraz trudna porównywalność w czasie. To utrudnia rzetelne wnioskowanie demograficzne.
Tak, o ile jest poprawnie zaprojektowana: ma jasno zdefiniowaną populację, reprezentatywną próbę, dobrze sformułowane pytania i wystarczającą liczebność. Ankiety często służą do zbierania danych, których nie ma w rejestrach, ale wymagają kontroli błędów.
W praktyce ocenia się, czy próba/pokrycie obejmuje wszystkie istotne grupy (np. wiek, płeć, region), czy dobór nie jest przypadkowo zniekształcony oraz czy zastosowano metodę doboru minimalizującą stronniczość. Pomagają też opisy metodologii źródła danych.
Częsty błąd to utożsamienie "łatwo dostępne w internecie" z "wiarygodne". Inny to ignorowanie reprezentatywności i porównywalności. Uczniowie też mylą dane opisowe (np. treści profili) z danymi statystycznymi zdefiniowanymi i zebranymi według metod.
Demografia często analizuje trendy (np. starzenie się społeczeństwa, migracje). Jeśli definicje lub sposób zbierania danych się zmienia, wyniki mogą wyglądać na "trend", choć to tylko efekt innej metodologii. Dlatego preferuje się źródła ze stałymi standardami.
Gdy potrzebujesz danych o całej populacji, długich szeregów czasowych, porównań regionalnych i wskaźników już liczonych według standardów. Ankieta jest lepsza, gdy chcesz pozyskać szczegółowe informacje, których statystyka publiczna nie publikuje lub nie obejmuje.
Porównaj odpowiedzi pod kątem jakości źródła: reprezentatywność, kompletność, kontrola błędów, standardy definicji i możliwość porównań. Zwykle "najmniej odpowiednie" są źródła nieformalne i przypadkowe, które nie opisują populacji w sposób systematyczny.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W analizie demograficznej liczą się dane porównywalne, kompletne i możliwie reprezentatywne."

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS) – strona informacyjna o statystyce publicznej i publikacjach GUS: https://stat.gov.pl/ (dostęp 2026-02-26)
  • GUS – Bank Danych Lokalnych (BDL), opis i dostęp do danych statystycznych: https://bdl.stat.gov.pl/BDL/start (dostęp 2026-02-26)
  • GUS – informacje o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań (dział NSP na stat.gov.pl): https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/ (dostęp 2026-02-26)

Materiały:

  • podstawy statystyki opisowej i wnioskowania (rozdziały o źródłach danych)
  • materiały edukacyjne GUS o statystyce publicznej i publikacjach
  • opracowania o spisach powszechnych i ich roli w demografii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego