KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 22.
Która z poniższych stomii jest zazwyczaj wykonywana w celu umożliwienia pacjentowi odżywiania się, gdy nie jest w stanie połykać pokarmów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gastrostomia (np. PEG) tworzy dostęp do żołądka, aby podawać pokarm i płyny do przewodu pokarmowego, gdy pacjent nie może bezpiecznie połykać.
Tracheostomia dotyczy oddychania, a ileostomia i urostomia służą odprowadzaniu treści jelitowej lub moczu, nie żywieniu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, która stomia jest zwykle wykonywana, aby umożliwić odżywianie pacjenta, gdy nie jest w stanie połykać (np. z powodu dysfagii po udarze, chorób neurologicznych lub nowotworów w obrębie głowy i szyi). W takiej sytuacji stosuje się żywienie dojelitowe, czyli podawanie diety bezpośrednio do przewodu pokarmowego.

Prawidłowa odpowiedź: Gastrostomia (PEG)
Gastrostomia to wytworzenie przetoki do żołądka. W praktyce często spotyka się PEG (przezskórną gastrostomię endoskopową). Jej celem jest stworzenie drogi do podawania diety przemysłowej, wody oraz często leków do żołądka, gdy doustne przyjmowanie pokarmów jest niemożliwe lub niebezpieczne (ryzyko zachłyśnięcia).

  • Dlaczego to pasuje do pytania? Bo pytanie mówi o sytuacji, gdy pacjent nie może połykać, a więc trzeba zapewnić drogę karmienia.
  • Co jest kluczowe? Związek "gastro-" = żołądek i funkcja odżywcza (dostęp do przewodu pokarmowego).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Tracheostomia – dotyczy dróg oddechowych. Jest to wytworzenie otworu w tchawicy, aby ułatwić oddychanie/odsysanie wydzieliny lub wentylację. Nie służy do karmienia.
  • Ileostomia – to wyłonienie jelita krętego na powłoki brzuszne w celu odprowadzania treści jelitowej (stolca). Jest stomią wydalniczą, a nie odżywczą.
  • Urostomia – służy do odprowadzania moczu (najczęściej po operacjach w obrębie pęcherza). Również nie ma funkcji żywieniowej.

Wskazówka egzaminacyjna: Jeśli w treści pojawia się problem z połykaniem, myśl o "drodze karmienia" (żołądek/jelito). Jeśli problem dotyczy oddychania, to obszar tracheostomii. Jeśli chodzi o stolec lub mocz, to stomie wydalnicze (ileostomia/kolostomia/urostomia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gastrostomia to wytworzenie dostępu do żołądka przez powłoki brzuszne. PEG (przezskórna gastrostomia endoskopowa) umożliwia podawanie diety, wody i często leków do przewodu pokarmowego, gdy pacjent nie może bezpiecznie połykać.
Gdy połykanie jest niemożliwe lub grozi zachłyśnięciem, trzeba zapewnić żywienie inną drogą. PEG daje stabilny dostęp do żołądka, dzięki czemu można prowadzić żywienie dojelitowe, utrzymać masę ciała i zmniejszyć ryzyko niedożywienia.
Tracheostomia dotyczy układu oddechowego: tworzy otwór do tchawicy, by ułatwić oddychanie lub odsysanie. Gastrostomia dotyczy układu pokarmowego: tworzy dostęp do żołądka, by podawać pokarm. Funkcje są całkowicie różne.
Ileostomia to wyłonienie jelita krętego na skórę, aby odprowadzać treść jelitową. Wykonuje się ją m.in. po niektórych operacjach jelit lub w chorobach zapalnych. To stomia wydalnicza, więc nie służy do karmienia pacjenta.
Urostomia to sposób odprowadzania moczu na zewnątrz organizmu (np. po usunięciu pęcherza). Mocz spływa do worka urostomijnego. Nie ma związku z żywieniem, dlatego nie jest właściwą odpowiedzią w pytaniach o karmienie dojelitowe.
Najczęściej są to: długotrwała dysfagia (np. po udarze), choroby neurologiczne, nowotwory utrudniające połykanie lub stany wyniszczające. Decyzję podejmuje lekarz. Dla opiekuna ważne jest rozpoznanie, że PEG oznacza żywienie do przewodu pokarmowego.
Najczęstszy błąd to kojarzenie każdej stomii z jelitem i wybór ileostomii "z rozpędu". Drugi błąd to mylenie funkcji: tracheostomia kojarzy się z rurką, ale dotyczy oddychania, nie karmienia. Warto zawsze dopasować stomię do układu narządów.
PEG to zwykle zgłębnik/port w okolicy nadbrzusza, prowadzący do żołądka. W praktyce pacjent ma zaplanowane karmienia dojelitowe i płukanie zgłębnika. Opiekun powinien znać podstawowe zasady higieny, obserwacji skóry i zgłaszania niepokojących objawów.
Najczęściej podaje się dietę dojelitową i wodę, a w wielu sytuacjach także leki (zgodnie z zaleceniami personelu medycznego i zasadami rozdrabniania/rozpuszczania). Kluczowe jest płukanie dostępu i przestrzeganie procedur, aby nie doprowadzić do zatkania.
Stosuj prostą regułę: "tracheo-" = oddychanie, "gastro-" = żołądek (karmienie), "ileo-" = jelito (stolec), "uro-" = mocz. Najpierw rozpoznaj, o jaką funkcję pyta zadanie (odżywianie, oddech, wydalanie), dopiero potem wybieraj odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Gastrostomy tube feeding" (strona tematyczna), https://medlineplus.gov/ency/article/002971.htm (dostęp 2026-02-18)
  • MSD Manuals (dla pacjentów) – "Gastrostomy" / informacje o karmieniu przez gastrostomię, https://www.msdmanuals.com/home/ (wyszukiwanie hasła: gastrostomy/feeding tube) (dostęp 2026-02-18)
  • NHS (National Health Service) – informacje dla pacjentów o PEG / feeding tube, https://www.nhs.uk/ (wyszukiwanie hasła: PEG feeding tube) (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej – dział o stomiach i żywieniu dojelitowym
  • Materiały edukacyjne szpitali dotyczące pielęgnacji PEG i karmienia dojelitowego
  • Standardy i procedury wewnętrzne placówki (instrukcje karmienia przez PEG, obserwacja powikłań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego