KWALIFIKACJA CHM2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
Która z pozycji zamieszczonych w tabeli wskazuje nazwę przyrządu pomiarowego wraz z właściwymi odczytami parametrów?
Ilustracja przedstawia tabelę oraz rysunek manometru.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest pozycja A, ponieważ przedstawiony przyrząd ma dwie skale i dwie wskazówki, czyli jest termomanometrem. Ze skali ciśnienia: między 3 a 4 bar jest 5 działek, więc 1 działka = 0,2 bar; druga kreska za "3" daje 3,4 bar. Skala temperatury wskazuje ok. 26°C (między 20 a 40, bliżej 20).

Pełne wyjaśnienie:

Na zdjęciu widać przyrząd tarczowy z dwiema niezależnymi skalami i dwiema wskazówkami. Taka konstrukcja jest typowa dla termomanometru, czyli przyrządu łączącego pomiar ciśnienia (manometr) i temperatury (termometr) w jednej obudowie. Dlatego w tabeli należy szukać wiersza, który jednocześnie podaje nazwę "termomanometr" oraz zgodne odczyty obu parametrów.

Odczyt ciśnienia: skala ciśnienia jest w bar. Między wartościami głównymi 3 i 4 bar widać 5 równych podziałek, więc jedna działka odpowiada 0,2 bar. Wskazówka ciśnienia stoi na drugiej kresce za liczbą 3, czyli 3 + 2×0,2 = 3,4 bar.

Odczyt temperatury: skala temperatury jest w °C i ma wartości główne co 20°C. Wskazówka temperatury znajduje się pomiędzy 20 a 40°C, wyraźnie bliżej 20°C, co odpowiada około 26°C (odczyt z interpolacją, a nie "na oko" do najbliższej liczby głównej).

W tabeli jedynie odpowiedź "Termomanometr, 26°C, 3,4 bar" jest spójna z jednoczesnym rozpoznaniem typu przyrządu i poprawnym odczytem obu skal.

  • "Manometr glicerynowy" jest błędny, bo manometr (nawet glicerynowy) mierzy tylko ciśnienie i ma jedną skalę ciśnieniową, bez tarczy temperaturowej.
  • "Czujnik ciśnienia i temperatury" jest zbyt ogólny i zwykle oznacza przetwornik/czujnik (często bez tarczy analogowej); nie odpowiada widocznej konstrukcji tarczowej z dwiema wskazówkami.
  • "Termopara" to czujnik termoelektryczny do pomiaru temperatury; sama w sobie nie jest tarczowym wskaźnikiem ciśnienia i nie daje odczytu w bar.

Na egzaminie warto pamiętać: najpierw identyfikujesz typ przyrządu po liczbie skal i wskazówek, a dopiero potem liczysz działki i sprawdzasz jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Termomanometr to przyrząd łączący w jednej obudowie pomiar ciśnienia i temperatury. Ma zwykle dwie skale i dwie wskazówki, dzięki czemu operator może jednocześnie kontrolować kluczowe parametry procesu w punktach krytycznych instalacji.
Najprościej po liczbie skal: termomanometr ma dwie (bar i °C) oraz dwie wskazówki. Manometr ma zasadniczo tylko skalę ciśnienia (np. w bar) i jedną wskazówkę. Dodatkowo opisy jednostek na tarczy potwierdzają typ.
Weź dwa sąsiednie opisy główne (np. 3 i 4 bar) i policz liczbę równych podziałek między nimi. Różnicę (1 bar) dzielisz przez liczbę działek. Jeśli jest 5 działek, to 1 działka = 0,2 bar, co pozwala odczytać np. 3,4 bar.
Bo przy podziałce 0,2 bar każda kolejna kreska dodaje 0,2 bar do wartości głównej. Druga kreska to 2 × 0,2 bar = 0,4 bar. Razem daje to 3,0 + 0,4 = 3,4 bar. To typowy sposób odczytu skali analogowej.
Należy wykonać interpolację: ocenić, jak daleko wskazówka jest od 20°C w kierunku 40°C. Jeśli jest wyraźnie bliżej 20°C, będzie to wartość w okolicach połowy pierwszej części przedziału, np. około 26°C. Unikaj zaokrąglania tylko do liczb głównych.
Dwie wskazówki zwykle oznaczają, że przyrząd pokazuje dwa różne parametry (np. ciśnienie i temperaturę) lub dwa tory pomiarowe. W kontekście termomanometru jedna wskazówka odnosi się do skali w bar, a druga do skali w °C.
Zazwyczaj nie. Termopara jest czujnikiem (zwykle przewód i złącze pomiarowe), a odczyt temperatury realizuje się przez miernik/przetwornik. Sam tarczowy wskaźnik z dwiema skalami (bar i °C) wskazuje na termomanometr, nie na termoparę.
Najczęstsze to: błędne policzenie liczby działek między wartościami głównymi, pominięcie jednostki (bar), odczyt "na oko" bez uwzględnienia działki elementarnej oraz pomylenie kolumn w tabeli (ciśnienie vs temperatura). Pomaga schemat: jednostka → działka → wartość.
Stosuje się je tam, gdzie trzeba stale kontrolować jednocześnie temperaturę i ciśnienie, np. na rurociągach, przy aparatach procesowych, w punktach krytycznych instalacji. Ułatwiają obchód operatorski i szybką ocenę stabilności procesu bez dodatkowych przyrządów.
Ćwicz na zdjęciach i rysunkach: rozpoznawanie typu przyrządu po cechach (liczba skal, jednostki), a potem odczyt z podziałki. Zawsze wykonuj te same kroki: identyfikacja → jednostki → działka → interpolacja → porównanie z tabelą. To zmniejsza ryzyko pomyłek.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest pozycja A, ponieważ przedstawiony przyrząd ma dwie skale i dwie wskazówki, czyli jest termomanometrem.

Źródła:

  • Opis ilustracji i tabeli dostarczony w zadaniu (zweryfikowany opis: termomanometr WIKA, odczyty ok. 26°C oraz 3,4 bar)

Materiały:

  • Podręczniki/metodyki z metrologii przemysłowej i pomiarów w automatyce
  • Instrukcje/DTR przyrządów pomiarowych stosowanych na instalacjach (manometry, termometry, termomanometry)
  • Materiały dydaktyczne z odczytu skal analogowych (działka elementarna, interpolacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego