KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
Która z przedstawionych wartości ciśnienia tętniczego krwi, powtarzająca się w kolejnych pomiarach, może sugerować opiekunowi medycznemu problem pacjenta w postaci nadciśnienia tętniczego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadciśnienie tętnicze podejrzewa się, gdy w powtarzanych pomiarach spoczynkowych ciśnienie skurczowe wynosi ≥140 mmHg lub rozkurczowe ≥90 mmHg. Zakres rozkurczowego 105–120 mmHg wyraźnie przekracza próg 90 mmHg i może sugerować nadciśnienie. Pozostałe zakresy nie osiągają wartości diagnostycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce opiekuna medycznego kluczowa jest umiejętność interpretacji pomiarów ciśnienia tętniczego. Ciśnienie zapisuje się jako dwie wartości: skurczowe (górne) i rozkurczowe (dolne). Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, gdy w kolejnych, wiarygodnych pomiarach spoczynkowych występuje co najmniej 140 mmHg skurczowego lub co najmniej 90 mmHg rozkurczowego — wystarczy przekroczenie jednego z tych progów.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Ciśnienie rozkurczowe 105–120 mmHg"?
Dolna wartość 105–120 mmHg jest znacznie powyżej progu 90 mmHg, więc powtarzalność takiego wyniku może sugerować nadciśnienie (a przy wyższych wartościach także cięższy stopień). To sygnał dla opiekuna medycznego do przekazania informacji pielęgniarce/lekarzowi oraz do rzetelnej obserwacji i dokumentacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Ciśnienie skurczowe 110–120 mmHg" – to wartości prawidłowe/korzystne; nie spełniają progu 140 mmHg, więc same w sobie nie sugerują nadciśnienia.
  • "Ciśnienie skurczowe 125–135 mmHg" – to wartości podwyższone w sensie ostrzegawczym (mogą wymagać kontroli stylu życia i obserwacji), ale nadal nie przekraczają 140 mmHg, więc nie stanowią kryterium rozpoznania nadciśnienia.
  • "Ciśnienie rozkurczowe 70–85 mmHg" – mieści się w zakresie prawidłowym; nie przekracza 90 mmHg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj zakresy do progów 140/90 i pamiętaj o spójności z treścią zadania ("powtarzająca się w kolejnych pomiarach"). Pojedynczy wynik bez warunków prawidłowego pomiaru może wprowadzać w błąd, dlatego liczy się powtarzalność i właściwa technika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwsza wartość (120) to ciśnienie skurczowe, a druga (80) to rozkurczowe. Skurczowe dotyczy momentu skurczu serca, a rozkurczowe – fazy rozkurczu. Obie wartości interpretuje się razem, ale do podejrzenia nadciśnienia wystarczy przekroczenie progu przez jedną z nich.
W praktyce klinicznej nadciśnienie podejrzewa się, gdy w powtarzanych pomiarach spoczynkowych ciśnienie wynosi ≥140 mmHg skurczowego lub ≥90 mmHg rozkurczowego. Jeżeli którakolwiek z tych wartości jest stale podwyższona, wynik wymaga zgłoszenia personelowi medycznemu.
Rozpoznanie opiera się na progach dla obu liczb. Jeśli rozkurczowe jest ≥90 mmHg w kolejnych pomiarach, spełnia kryterium nadciśnienia nawet wtedy, gdy skurczowe nie przekracza 140 mmHg. To ważne, bo część osób ma podwyższoną tylko jedną składową ciśnienia.
Najprościej: porównaj wynik do progu 140/90 mmHg. Wartości skurczowe 120–139 lub rozkurczowe 70–89 mogą być "podwyższone" ostrzegawczo, ale to jeszcze nie nadciśnienie. Nadciśnienie zaczyna się od ≥140 skurczowego lub ≥90 rozkurczowego.
Gdy wartości są powtarzalnie podwyższone (np. ≥140 skurczowego lub ≥90 rozkurczowego) albo gdy pacjent ma niepokojące objawy (ból w klatce, duszność, silny ból głowy, zaburzenia widzenia). Ważne jest też zgłoszenie nagłej zmiany względem typowych wyników pacjenta.
Wykonuj pomiar w spoczynku: pacjent siedzi, odpoczywa kilka minut, ramię jest podparte na wysokości serca, a mankiet dobrany do obwodu ramienia. Zapisz wynik, godzinę oraz okoliczności (np. ból, stres, wysiłek), bo wpływają na interpretację kolejnych pomiarów.
Nie spełnia progu rozpoznania nadciśnienia, bo skurczowe nie osiąga 140 mmHg, a rozkurczowe nie osiąga 90 mmHg. To może być kategoria wartości podwyższonych ostrzegawczo, więc wymaga kontroli i profilaktyki, ale w typowych kryteriach nie jest jeszcze nadciśnieniem.
Jednorazowy pomiar może być zawyżony lub zaniżony przez stres, ból, wysiłek, kofeinę czy złą technikę. Powtarzalność wyników zwiększa wiarygodność obserwacji. Dlatego w opiece ważne jest monitorowanie trendu i rzetelna dokumentacja, a nie opieranie się na pojedynczej liczbie.
Typowe błędy to: zły rozmiar mankietu, brak odpoczynku przed pomiarem, opuszczone lub niepodparte ramię, rozmowa w trakcie badania, pomiar tuż po wysiłku, ból lub stres. Każdy z nich może zmienić wynik na tyle, że interpretacja (np. podejrzenie nadciśnienia) będzie błędna.
Utrwal progi 140/90 mmHg i ćwicz rozpoznawanie, czy przekroczona jest wartość skurczowa, rozkurczowa czy obie. Trenuj też interpretację zakresów (np. 125–135 skurczowego) oraz pamiętaj, że w zadaniach często kluczowe jest słowo "powtarzające się" i poprawna technika pomiaru.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Nadciśnienie tętnicze podejrzewa się, gdy w powtarzanych pomiarach spoczynkowych ciśnienie skurczowe wynosi ≥140 mmHg lub rozkurczowe ≥90 mmHg."

Źródła:

  • 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension (European Society of Hypertension) – kryterium rozpoznania nadciśnienia (≥140 i/lub ≥90 mmHg), 2023
  • Wytyczne ESC 2024 dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym – progi diagnostyczne 140/90 mmHg, 2024
  • Zalecenia PTNT/PTK 2024 dotyczące rozpoznawania i leczenia nadciśnienia tętniczego – definicja nadciśnienia oraz interpretacja pomiarów, 2024

Materiały:

  • Aktualne wytyczne towarzystw kardiologicznych/hipertensjologicznych dotyczące rozpoznania i klasyfikacji nadciśnienia
  • Instrukcje producentów ciśnieniomierzy automatycznych oraz zasady doboru mankietu
  • Materiały dydaktyczne dla opiekuna medycznego: monitorowanie parametrów życiowych i dokumentacja obserwacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego