KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 13.
Która z tkanin bawełnianych ma największą wytrzymałość na rozciąganie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największą wytrzymałość na rozciąganie ma zwykle tkanina o gęstym splocie i większej gramaturze. "Teksas" (tkanina dżinsowa/denim) jest materiałem mocnym i odpornym, stosowanym m.in. na spodnie i odzież roboczą. Etamina i batyst są lżejsze, a kora nie jest typowo tak wytrzymała jak dżins.

Pełne wyjaśnienie:

Wytrzymałość tkaniny na rozciąganie zależy głównie od: rodzaju włókna, grubości i skrętu przędzy, gęstości nitek w osnowie i wątku, splotu oraz gramatury i wykończenia. W pytaniu porównujemy tkaniny bawełniane, więc o wyniku w największym stopniu przesądza konstrukcja tkaniny (splot i masa powierzchniowa), a nie sam fakt, że jest to bawełna.

Teksas (w praktyce częściej nazywany dżinsem/denimem) to tkanina o zwartej budowie, zwykle o wyższej gramaturze i wyraźnym splocie (często skośnym). Dzięki temu dobrze znosi obciążenia mechaniczne i jest wybierana na elementy mocno eksploatowane, np. spodnie, kurtki, ubrania robocze. Z tego powodu wśród podanych odpowiedzi będzie miała największą wytrzymałość na rozciąganie.

  • Etamina to tkanina o luźniejszej, często bardziej ażurowej strukturze. Taka budowa sprzyja przewiewności i lekkości, ale zwykle obniża odporność na rozciąganie w porównaniu ze zwartymi tkaninami odzieżowymi.
  • Batyst jest tkaniną bardzo cienką i delikatną. Jest ceniony za gładkość i lekkość (np. w wyrobach letnich), lecz z uwagi na małą masę i cienką przędzę nie jest typowo materiałem o najwyższej wytrzymałości.
  • Kora to tkanina o charakterystycznej fakturze (marszczenia/karbowanie). Jest praktyczna w użytkowaniu, ale sama faktura i typowe przeznaczenie nie oznaczają automatycznie najwyższej wytrzymałości na rozciąganie; zwykle ustępuje tkaninie dżinsowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się tkanina kojarzona z odzieżą mocno obciążaną (spodnie, kurtki) oraz tkaniny lekkie/dekoracyjne, najczęściej najbardziej wytrzymała będzie ta o zwartej budowie i większej gramaturze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Teksas to potoczne określenie tkaniny dżinsowej (denimu). Jest to materiał o zwartej budowie, często o wyższej gramaturze, dlatego stosuje się go na spodnie, kurtki i wyroby narażone na intensywne użytkowanie. W praktyce ceniony jest za trwałość i odporność na uszkodzenia.
Dżins jest zwykle grubszy i ma bardziej zwarty splot oraz większą gramaturę. Batyst natomiast jest tkaniną cienką i delikatną, przeznaczoną raczej do lekkiej odzieży. Przy rozciąganiu i obciążeniach mechanicznych przewagę ma więc materiał o zwartej konstrukcji.
Splot wpływa na to, jak nitki osnowy i wątku podpierają się wzajemnie. Im bardziej zwarta struktura i większa gęstość nitek, tym trudniej "rozsunąć" przędze i doprowadzić do zerwania. Luźne, ażurowe sploty sprzyjają przewiewności, ale zwykle obniżają wytrzymałość.
To odporność materiału na działanie siły, która go wydłuża (ciągnie). W praktyce oznacza, czy tkanina wytrzyma naprężenia podczas noszenia, szycia i prania bez rozrywania lub trwałych uszkodzeń. Zależy m.in. od przędzy, gęstości tkania i wykończenia.
Nie zawsze "zawsze", ale często jest to dobra wskazówka. Wyższa gramatura zwykle wiąże się z grubszą przędzą lub większą gęstością nitek, co zwiększa wytrzymałość. Jednak znaczenie ma też rodzaj splotu, jakość przędzy oraz wykończenie, więc porównania trzeba robić w kontekście konkretnych materiałów.
W praktyce oceniasz m.in. zwartość tkania (czy widać prześwity), grubość i sztywność materiału, podatność na deformacje oraz zachowanie przy umiarkowanym naciągu. Pomocne są też parametry z karty materiałowej: gramatura, gęstość nitek, opis splotu i przeznaczenie tkaniny.
Batyst to cienka, lekka tkanina (często bawełniana) o delikatnym chwycie. W krawiectwie używa się go np. na lekkie bluzki, elementy bielizny, podszewki lub detale wymagające miękkości. Ze względu na cienkość nie jest typowym wyborem do wyrobów silnie obciążanych.
Etamina to tkanina o luźniejszej, bardziej przewiewnej strukturze, często kojarzona z materiałami dekoracyjnymi lub lekkimi wyrobami. Dżins ma zwykle zwarty splot i większą gramaturę, dzięki czemu jest odporniejszy na rozciąganie i przetarcia. Różnią się więc konstrukcją i typowym zastosowaniem.
Kora jest praktyczna (charakterystyczna faktura, często mniejsza potrzeba prasowania), ale nie musi być najmocniejszą tkaniną w porównaniu z dżinsem. Jej właściwości zależą od konkretnej odmiany, gramatury i wykończenia. W typowych zastosowaniach odzieżowych dżins bywa wytrzymalszy.
Najczęstsze błędy to mylenie "delikatności" z wytrzymałością oraz ocenianie materiału tylko po nazwie, bez myślenia o splocie i gramaturze. Uczniowie też czasem wybierają tkaniny kojarzone z "lepszą jakością" (np. cienkie), choć w pytaniu chodzi o odporność mechaniczną.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Największą wytrzymałość na rozciąganie ma zwykle tkanina o gęstym splocie i większej gramaturze."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Dżins" (opis tkaniny i zastosowań): https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%BCins (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Batyst" (charakterystyka jako tkaniny cienkiej): https://pl.wikipedia.org/wiki/Batyst (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Etamina" (charakterystyka tkaniny o luźniejszej strukturze): https://pl.wikipedia.org/wiki/Etamina (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa odzieżowego (włókna, przędze, tkaniny, dzianiny)
  • Karty materiałowe i opisy tkanin u producentów/hurtowni (skład, splot, gramatura, przeznaczenie)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie tkanin pod kątem splotu, grubości, gęstości i zachowania przy rozciąganiu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego