KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
Która z właściwości użytkowych materiału włókienniczego decyduje o jego zastosowaniu na kurtkę turystyczną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kurtce turystycznej kluczowa jest ochrona użytkownika przed wychłodzeniem powodowanym przez wiatr, dlatego decydująca będzie odporność na wiatr (niska przepuszczalność powietrza). Układalność i sztywność zginania wpływają głównie na szycie i fason, a odporność na mechacenie dotyczy wyglądu powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór materiału na wyrób odzieżowy powinien wynikać przede wszystkim z funkcji użytkowej tego wyrobu. Kurtka turystyczna jest przeznaczona do noszenia w zmiennych warunkach zewnętrznych, gdzie jednym z głównych czynników dyskomfortu i ryzyka wychłodzenia jest wiatr. Ruch powietrza zwiększa oddawanie ciepła przez organizm, dlatego materiał, z którego wykonuje się kurtkę turystyczną, powinien możliwie dobrze ograniczać przenikanie powietrza. Z tego powodu odpowiedź "Odporność na wiatr." jest właściwa.

  • "Dobra układalność." opisuje, jak materiał zachowuje się podczas układania na sylwetce oraz w procesie krojenia i szycia. To cecha ważna dla estetyki i technologii wykonania, ale nie jest cechą przesądzającą o przydatności na kurtkę turystyczną, której priorytetem jest ochrona przed warunkami atmosferycznymi.
  • "Sztywność zginania." wiąże się z podatnością materiału na zginanie i jego "miękkością/sztywnością" w użytkowaniu. Może wpływać na wygodę i wygląd, jednak sama w sobie nie gwarantuje ochrony przed wiatrem. Materiał może być sztywny, a jednocześnie przewiewny.
  • "Odporność na pilling." (czyli na mechacenie) dotyczy powstawania kulek i zmechaceń na powierzchni materiału w wyniku tarcia. To cecha związana z trwałością wyglądu, ale nie jest kluczowym kryterium doboru na kurtkę turystyczną w kontekście jej podstawowej funkcji ochronnej.

W praktyce w odzieży turystycznej często rozważa się też inne parametry (np. wodoodporność czy paroprzepuszczalność), ale wśród podanych odpowiedzi to właśnie wiatroszczelność najlepiej odpowiada typowej funkcji kurtki w terenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odporność na wiatr to zdolność materiału do ograniczania przenikania powietrza przez tkaninę lub dzianinę. Im mniejsza przewiewność, tym lepsza ochrona przed wychłodzeniem podczas wiatru. W praktyce wiąże się to z gęstością splotu, wykończeniem i ewentualnymi laminatami.
W turystyce priorytetem jest komfort termiczny i ochrona przed warunkami zewnętrznymi. Układalność pomaga uzyskać ładny fason i ułatwia szycie, ale nie chroni przed utratą ciepła. Wiatroszczelność ogranicza "przewiewanie" i spadek temperatury odczuwalnej, co ma realny wpływ na bezpieczeństwo.
Najczęściej analizuje się także wodoodporność, paroprzepuszczalność, odporność na przetarcia, masę powierzchniową, elastyczność oraz łatwość pielęgnacji. W zależności od przeznaczenia (trekking, narty, miasto) zmienia się hierarchia cech, ale ochrona przed wiatrem często pozostaje kluczowa.
Dobra układalność oznacza, że materiał dobrze "pracuje" na sylwetce: ładnie się układa, łatwiej go formować, marszczyć i dopasować do konstrukcji wyrobu. To cecha cenna przy szyciu, zwłaszcza przy bardziej dopasowanych fasonach, ale nie jest bezpośrednio cechą ochronną przed pogodą.
Sztywność zginania opisuje opór materiału przed zginaniem. Wpływa na to, czy kurtka będzie "szeleszcząca", trzymająca formę czy miękka i podatna. Jest istotna dla komfortu i wyglądu, ale nie przesądza o ochronie przed wiatrem—sztywny materiał może nadal przepuszczać powietrze.
Mechacenie (pilling) to powstawanie kulek włókien na powierzchni na skutek tarcia. Jest to widoczna wada estetyczna, dlatego bywa przeceniana przy wyborze materiału. Dla kurtki turystycznej ważniejsze są cechy funkcjonalne (np. ochrona przed wiatrem), a mechacenie dotyczy głównie wyglądu.
Może mieć znaczenie, gdy odzież jest intensywnie narażona na tarcie (np. pasy plecaka), bo wpływa na wygląd i częściowo na komfort. Jednak zwykle nie jest cechą "decydującą" o zastosowaniu na kurtkę, bo nie zastąpi ochrony przed wiatrem i innymi czynnikami środowiskowymi.
Częsty błąd to wybór cech związanych z szyciem (układalność, sztywność) zamiast cech użytkowych wynikających z przeznaczenia wyrobu. Pomaga metoda: najpierw nazwij funkcję odzieży (ochrona/komfort), potem dopasuj cechę, a na końcu sprawdź, czy odpowiedzi nie dotyczą tylko wyglądu.
Orientacyjnie można ocenić gęstość i zwartą strukturę: ciasny splot, brak prześwitów, wykończenie powlekane/laminowane często ograniczają przepływ powietrza. To nie zastępuje pomiarów, ale pomaga w praktyce. Przy egzaminie najważniejsze jest powiązanie funkcji kurtki z cechą ochronną.
Ucz się w schemacie: wyrób → warunki użytkowania → wymagana cecha. Zrób własną tabelę (np. kurtka turystyczna: wiatr; bielizna: komfort i higiena; garnitur: estetyka i układalność). Trenuj na przykładach, żeby nie mylić cech technologicznych z użytkowymi.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W kurtce turystycznej kluczowa jest ochrona użytkownika przed wychłodzeniem powodowanym przez wiatr, dlatego decydująca będzie odporność na wiatr (niska przepuszczalność powietrza)."

Źródła:

  • EN ISO 9237:1995 (lub nowsze wydanie ISO 9237), Textiles — Determination of the permeability of fabrics to air
  • EN ISO 12945 (seria, np. ISO 12945-2), Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling

Materiały:

  • Podręczniki do materiałoznawstwa włókienniczego (właściwości użytkowe tkanin i dzianin)
  • Katalogi i karty techniczne materiałów odzieżowych (parametry: przewiewność, wiatroszczelność)
  • Opisy technologii odzieży outdoorowej (warstwy, laminaty, membrany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego