KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 36.
Którą z wymienionych informacji o chorym należy bezwzględnie przekazać pielęgniarce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaczerwienienie na piętach to sygnał wczesnego uszkodzenia skóry od ucisku i może oznaczać początek odleżyny, dlatego wymaga szybkiego zgłoszenia pielęgniarce i wdrożenia odciążenia oraz obserwacji. Informacje o apetycie czy kontakcie są mniej pilne, a brudna bielizna wymaga działań higienicznych, lecz zwykle nie jest stanem alarmowym.

Pełne wyjaśnienie:

Informacja "Na piętach pojawiło się zaczerwienienie skóry" jest kluczowa, ponieważ pięty należą do miejsc szczególnie narażonych na długotrwały ucisk u osoby chorej i niesamodzielnej. Utrzymujące się zaczerwienienie może być wczesnym objawem rozwijającego się uszkodzenia skóry/odleżyny. Taka obserwacja wymaga niezwłocznego przekazania pielęgniarce, aby można było ocenić stan skóry, ryzyko odleżyn i wdrożyć działania zapobiegawcze (odciążenie, częstsza zmiana pozycji, kontrola miejsc ucisku, dobór właściwych pomocy).

Pozostałe informacje mają mniejszy priorytet kliniczny w kontekście "bezwzględnego" przekazania:

  • "Chętnie spożywa wszystkie posiłki." – to cenna informacja o odżywianiu, ale zwykle nie stanowi stanu nagłego. Przekazuje się ją w ramach bieżącej obserwacji, np. przy raportowaniu, jednak nie jest typowym sygnałem alarmowym wymagającym natychmiastowej eskalacji.
  • "Łatwo nawiązuje kontakt z personelem." – opisuje funkcjonowanie psychospołeczne i współpracę pacjenta. Jest ważne dla planowania opieki, lecz nie wskazuje na bezpośrednie ryzyko powikłania somatycznego w danej chwili.
  • "Ma zabrudzoną bieliznę osobistą." – wymaga interwencji higienicznej i może być istotne dla komfortu oraz zapobiegania podrażnieniom skóry. Jednak samo zabrudzenie bielizny nie jest tak specyficznym objawem zagrożenia jak zaczerwienienie w miejscu ucisku; zwykle opiekun podejmuje czynności pielęgnacyjne zgodnie z kompetencjami i informuje pielęgniarkę, gdy występują powikłania skórne lub inne niepokojące objawy.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: zgłaszaj natychmiast zmiany skórne w miejscach ucisku (np. pięty, kość krzyżowa), bo szybka reakcja może zapobiec rozwinięciu się odleżyny i dalszym komplikacjom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to sygnał ucisku i pogorszenia ukrwienia skóry w miejscu narażonym na odleżyny. Jeśli zaczerwienienie nie blednie po odciążeniu, może wskazywać na wczesny etap odleżyny i wymaga szybkiej oceny oraz zgłoszenia pielęgniarce.
Bo jest to informacja alarmowa związana z ryzykiem powikłań (odleżyny). Pielęgniarka może zlecić lub wdrożyć działania profilaktyczne, ocenić stopień zagrożenia, udokumentować zmianę i zaplanować dalszą pielęgnację oraz odciążenie miejsc ucisku.
W praktyce liczy się m.in. lokalizacja (miejsca ucisku), wygląd i reakcja skóry na odciążenie. Niepokojące jest zaczerwienienie utrzymujące się mimo zmiany pozycji, ból, ucieplenie, obrzęk lub stwardnienie. Takie objawy należy raportować pielęgniarce.
Natychmiast zgłasza się świeże lub narastające zmiany w miejscach narażonych na ucisk (np. pięty), zwłaszcza gdy nie bledną po odciążeniu albo towarzyszy im ból. Informacje stabilne, bez cech pogorszenia, można przekazać w raporcie, ale nadal należy je odnotować.
Tak, bo wpływa na komfort, godność i ryzyko podrażnień skóry, szczególnie przy nietrzymaniu moczu lub stolca. Zwykle jednak opiekun najpierw wykonuje czynności higieniczne w swoich kompetencjach, a pielęgniarkę informuje, gdy pojawiają się zmiany skórne, odparzenia lub inne niepokojące objawy.
Najbardziej narażone są okolice, gdzie kość uciska skórę: pięty, okolica krzyżowa i pośladki, biodra, kostki, łopatki, łokcie oraz tył głowy. U pacjenta w pozycji siedzącej ryzyko dotyczy też guzów kulszowych. Te miejsca wymagają regularnej kontroli.
Częstotliwość zależy od ryzyka i stanu pacjenta, ale w praktyce skórę ocenia się regularnie podczas czynności pielęgnacyjnych (toaleta, zmiana bielizny, zmiana pozycji). U osób z wysokim ryzykiem ucisku kontrola miejsc narażonych powinna być szczególnie uważna i powtarzana wielokrotnie w ciągu doby.
Podaj konkrety: miejsce (np. pięty), wielkość i wygląd zmiany, czy skóra jest ciepła/bolesna, od kiedy obserwujesz zmianę, czy ustępuje po odciążeniu oraz jakie działania już wykonano (zmiana pozycji, odciążenie). Taki komunikat ułatwia ocenę i decyzję o dalszym postępowaniu.
Często bagatelizuje się "małe" zaczerwienienie, myli je z chwilowym odgnieceniem lub skupia się tylko na higienie, pomijając ocenę ucisku. Innym błędem jest brak sprawdzenia, czy zaczerwienienie blednie po odciążeniu, oraz zbyt rzadkie oglądanie pięt i okolicy krzyżowej.
Tak, te informacje pomagają ocenić współpracę, nastrój, ryzyko odwodnienia i niedożywienia oraz dostosować sposób komunikacji. Nie są jednak typową informacją alarmową. W pytaniach egzaminacyjnych priorytet mają zwykle sygnały zagrożenia powikłaniem, np. zmiany skórne w miejscach ucisku.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zaczerwienienie na piętach to sygnał wczesnego uszkodzenia skóry od ucisku i może oznaczać początek odleżyny, dlatego wymaga szybkiego zgłoszenia pielęgniarce i wdrożenia odciążenia oraz obserwacji.

Źródła:

  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA): Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 3rd edition, 2019
  • NICE guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management, 2014 (National Institute for Health and Care Excellence) - https://www.nice.org.uk/guidance/cg179 (dostęp: 2026-02-28)
  • EPUAP: informacje edukacyjne o odleżynach i profilaktyce (materiały organizacji) - https://www.epuap.org/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu profilaktyki odleżyn w opiece długoterminowej (skrypty szkolne/centrum kształcenia)
  • Wytyczne kliniczne dotyczące zapobiegania i leczenia odleżyn (guidelines) oraz algorytmy oceny skóry
  • Ćwiczenia praktyczne: karta obserwacji skóry, scenki przekazywania informacji metodą SBAR

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego