Pytanie sprawdza, czy potrafisz odróżnić jednostki i służby tworzone przez jednostki samorządu terytorialnego od instytucji administracji rządowej lub wyspecjalizowanych służb państwowych. W praktyce pracy technika administracji ma to znaczenie m.in. przy prawidłowym informowaniu klienta, wskazywaniu właściwego organu oraz poprawnym adresowaniu pism.
Odpowiedź "Straż miejska" jest poprawna, ponieważ jest to formacja o charakterze lokalnym, która może być organizowana przez gminę w celu realizacji zadań porządkowych i ochrony spokoju w granicach jej właściwości. Z punktu widzenia logiki ustroju administracji: to przykład struktury, która jest "bliżej mieszkańca" i działa w ramach zadań własnych samorządu.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wskazują instytucje, które nie są tworzone przez JST:
- "Straż pożarna" kojarzy się z bezpieczeństwem lokalnym, ale jest to obszar silnie regulowany i związany z organizacją służb publicznych w skali państwa; samorząd może współdziałać i finansować określone działania, jednak nie "powołuje" wprost tej służby jako własnej jednostki w takim znaczeniu jak straż miejska.
- "Urząd skarbowy" jest elementem administracji skarbowej państwa. Działa na danym terenie, ale podlega strukturze rządowej, więc JST nie ma kompetencji do jego tworzenia.
- "Urząd statystyczny" również funkcjonuje w ramach statystyki publicznej państwa. Jest to instytucja o charakterze rządowym/państwowym, a nie samorządowym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "urzędy" kojarzone z państwem (np. skarb, statystyka), zwykle nie są one tworzone przez JST. Natomiast jednostki nazwane "miejskie/gminne" częściej wskazują na kompetencje samorządu, ale zawsze warto odwołać się do zasady: kto jest organizatorem i komu dana jednostka podlega.
