KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Którą z wymienionych maszyn należy zastosować do wykonania rowka wpustowego w wałku przedstawionym na ilustracji?
Ilustracja przedstawia elementy mechaniczne związane z procesem obróbki skrawaniem, prawdopodobnie w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rowek wpustowy w wałku wykonuje się najczęściej przez frezowanie, czyli obróbkę skrawaniem frezem o właściwym kształcie i wymiarze. Do takiej operacji służy frezarka, która zapewnia prowadzenie narzędzia i dokładne ustawienie wałka. Szlifierka, wykrawarka i pilarka nie są przeznaczone do wykonywania rowków wpustowych w wałkach.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek wpustowy to podłużne wybranie wykonywane w wałku (lub w piaście), które współpracuje z wpustem. Dzięki temu element osadzony na wale (np. piasta koła, sprzęgło, wirnik) może przenosić moment obrotowy bez poślizgu.

Operacja wykonania rowka w wałku jest typową operacją obróbki skrawaniem, w której narzędzie usuwa materiał, aby uzyskać wymagany kształt, szerokość i głębokość. Najczęściej realizuje się to przez frezowanie, czyli pracę frezem (np. frezem tarczowym lub palcowym, zależnie od technologii i oprzyrządowania). Z tego powodu właściwą maszyną jest frezarka, która umożliwia:

  • pewne zamocowanie wałka w imadle, uchwycie lub na podzielnicy,
  • ustawienie osi i położenia narzędzia względem wałka,
  • stabilne prowadzenie frezu oraz kontrolę parametrów skrawania.

Odpowiedź "szlifierkę" jest nieprawidłowa, ponieważ szlifowanie służy głównie do wykańczania powierzchni i poprawy dokładności/współosiowości, a nie do typowego wykonywania rowków wpustowych w wałach (to inna operacja i inne narzędzia). Odpowiedź "wykrawarkę" należy odrzucić, bo wykrawanie jest procesem dla materiałów płaskich (np. blach) i wykorzystuje stempel oraz matrycę, a nie obróbkę wałków w taki sposób. Odpowiedź "pilarkę" również jest błędna: piłowanie dotyczy przecinania materiału (odcinanie, rozkrój), a nie wykonywania precyzyjnych, kształtowych rowków o zadanej geometrii wzdłuż osi wałka.

Na egzaminie warto zapamiętać skojarzenie: rowek wpustowy w wałku → frezowanie → frezarka. Gdy pojawiają się inne maszyny, sprawdź, czy opisują one cięcie, wykańczanie czy obróbkę plastyczną – wtedy zwykle nie pasują do wykonywania rowka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rowek wpustowy to podłużne wybranie (kanał) w wale lub piaście, w które wchodzi wpust. Jego zadaniem jest przenoszenie momentu obrotowego między wałem a osadzonym elementem (np. piastą sprzęgła), ograniczając poślizg.
Najczęściej wykonuje się go na frezarce, bo frezowanie pozwala skrawać materiał w kontrolowany sposób i uzyskać zadany kształt rowka. Frezarka umożliwia dokładne ustawienie wałka i stabilne prowadzenie frezu.
Szlifierka służy głównie do obróbki wykańczającej i poprawy dokładności powierzchni. Rowek wpustowy wykonuje się jako obróbkę kształtową przez skrawanie (frezowanie), więc frezarka jest właściwym wyborem technologicznym.
Nie. Pilarka jest przeznaczona do przecinania materiału (odcinanie, rozkrój), a nie do wykonywania precyzyjnych rowków o zadanej szerokości i głębokości wzdłuż wału. Do rowków stosuje się procesy obróbki skrawaniem, np. frezowanie.
Wykrawarka wykonuje kształty w materiałach płaskich (np. blachach) poprzez wykrawanie stemplem w matrycy. Wałek jest elementem bryłowym o geometrii obrotowej, więc typową technologią rowka wpustowego jest skrawanie na obrabiarkach, a nie wykrawanie.
Połączeniem wpustowym łączy się zwykle wał z piastą elementu osadzonego na wale, np. koła pasowego, koła zębatego, sprzęgła lub elementów wirujących w napędach. Wpust przenosi moment, a rowki zapewniają jego osadzenie.
Typowe pomyłki to wybór maszyny na podstawie ogólnego skojarzenia (np. "szlifierka = dokładnie"), mylenie cięcia z obróbką kształtową (pilarka), albo przenoszenie procesów z obróbki blach (wykrawanie) na elementy wałowe.
Wskazówką są słowa: "rowek", "wpust", "wykonanie rowka w wałku", "kanał pod wpust". To sugeruje obróbkę skrawaniem narzędziem kształtowym. W takim zestawie odpowiedzi najczęściej właściwą obrabiarką jest frezarka.
W napędach maszyn: przy montażu i naprawach silników oraz zespołów napędowych. Rowki wpustowe występują na wałach, do których mocuje się sprzęgła, koła pasowe lub koła zębate. Poprawne połączenie wpływa na niezawodność układu.
Ucz się mapowania: operacja → technologia → maszyna (np. rowek wpustowy → frezowanie → frezarka). Dodatkowo powtórz rodzaje połączeń wał–piasta (wpust, klin, wielowypust) i do czego służą w układach napędowych.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rowek wpustowy w wałku wykonuje się najczęściej przez frezowanie, czyli obróbkę skrawaniem frezem o właściwym kształcie i wymiarze."

Źródła:

  • Wikipedia: "Frezowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Frezowanie (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Wpust" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wpust (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Obrabiarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obrabiarka (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw technologii maszyn (obróbka skrawaniem: toczenie, frezowanie, szlifowanie)
  • Materiały dydaktyczne o połączeniach wał–piasta (wpusty, kliny, wielowypusty)
  • Katalogi/opracowania producentów obrabiarek i narzędzi skrawających (zastosowania frezarek i frezów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego