KWALIFIKACJA MED9 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 18.
Która z wymienionych substancji nie może być użyta przez technika farmaceutycznego do sporządzenia leku recepturowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Atropiny siarczan." wskazuje substancję, której użycie przy sporządzaniu leku recepturowego nie powinno być wykonywane przez technika samodzielnie ze względu na ograniczenia uprawnień oraz wymogi bezpieczeństwa pracy w aptece.
Pozostałe substancje mogą występować w recepturze w standardowych warunkach pracy aptecznej.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość zakresu uprawnień technika farmaceutycznego przy sporządzaniu leków recepturowych oraz umiejętność rozpoznania sytuacji, w której dobór surowca wymaga innych kompetencji lub szczególnego trybu postępowania w aptece.

Odpowiedź "Atropiny siarczan." jest wskazana jako prawidłowa, ponieważ dotyczy substancji kojarzonej z istotnymi ograniczeniami i podwyższonym ryzykiem w praktyce recepturowej, co w konsekwencji przekłada się na to, że technik nie powinien jej używać samodzielnie do sporządzenia leku recepturowego w ramach swoich kompetencji.

Pozostałe odpowiedzi (fenobarbital sodowy, efedryny chlorowodorek, papaweryny chlorowodorek) są nazwami surowców spotykanych w recepturze. W kontekście tego typu pytania pełnią rolę dystaktorów: mają sprawdzić, czy zdający odróżnia "substancję wymagającą szczególnego reżimu/kompetencji" od substancji, które w typowych warunkach mogą być wykorzystywane w recepturze zgodnie z organizacją pracy apteki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o to, czego technik "nie może" zrobić, kluczowe jest myślenie kategoriami: (1) uprawnienia i odpowiedzialność, (2) bezpieczeństwo pacjenta i ryzyko pomyłki, (3) praktyka apteczna i wymóg nadzoru. Sama "trudna nazwa" nie jest pewnym kryterium – trzeba znać zasady wynikające z obowiązujących regulacji i procedur.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o ograniczenia kompetencyjne lub organizacyjne: dana czynność albo dobór surowca wymaga udziału farmaceuty, szczególnego nadzoru, dodatkowej kontroli lub spełnienia warunków bezpieczeństwa. Na egzaminie "nie może" zwykle oznacza "nie samodzielnie i nie w pełnym zakresie odpowiedzialności".
Jeśli w treści pojawia się "technik farmaceutyczny" oraz czasowniki typu "może/nie może", to rdzeniem jest zakres czynności i odpowiedzialność. Pytania o właściwości chemiczne częściej dotyczą stabilności, kompatybilności, pH, rozpuszczalności, sposobu przechowywania lub postaci leku.
W recepturze sól ma znaczenie praktyczne: wpływa na rozpuszczalność, dawkę przeliczeniową i czasem na sposób sporządzenia. W testach egzaminacyjnych nazwy soli bywają też elementem rozróżniającym podobne substancje, więc trzeba czytać pełną nazwę, nie tylko rdzeń.
W praktyce technik wykonuje wiele czynności w recepturze, ale zakres samodzielności jest ograniczony przepisami oraz organizacją pracy apteki (w tym nadzorem farmaceuty). W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie sytuacji, gdy użycie surowca lub etap sporządzenia wykracza poza te uprawnienia.
Typowe błędy to: zgadywanie "najbardziej groźnie brzmiącej" substancji bez podstawy, mylenie działań farmakologicznych z ograniczeniami prawnymi, ignorowanie słowa "technik", oraz nieuwzględnianie, że pytanie dotyczy tego, co można zrobić w aptece w ramach roli zawodowej.
W kontekście nauki do egzaminu atropina kojarzy się z silnym działaniem i koniecznością szczególnej ostrożności (ryzyko przedawkowania i pomyłek). W pytaniach o uprawnienia może to oznaczać, że jej użycie wiąże się z dodatkowymi wymaganiami organizacyjnymi lub kompetencyjnymi.
Nie. Sama rozpoznawalność lub "mocne" skojarzenia nie są bezpiecznym kryterium wyboru w teście. Trzeba opierać się na wiedzy o zasadach pracy w aptece i ograniczeniach roli technika. Na egzaminie liczy się dopasowanie do reguł, a nie intuicja.
Na egzaminie należy odpowiadać zgodnie z obowiązującymi i nauczanymi zasadami, ale w przygotowaniu do testów warto zawsze sprawdzać aktualne materiały dydaktyczne i komunikaty szkoły/CKE/OKE. Jeśli pytanie pochodzi z bazy, dobrze porównać je z nowszymi zestawami i omówieniami.
Najlepiej łączyć oba podejścia: listy pomagają zapamiętać nazwy i grupy, a przypadki uczą rozumienia (po co jest substancja, jak ją odważać, jakie ryzyko pomyłki). W pytaniach o uprawnienia kluczowe są reguły organizacji pracy i odpowiedzialności.
Sformułowania typu "kto może", "kto nie może", "przez technika", "w aptece", "do sporządzenia" zwykle oznaczają sprawdzanie kompetencji i zasad wykonywania zawodu. Wtedy odpowiedzi analizuje się pod kątem roli technika i wymogów bezpieczeństwa, a nie tylko chemii.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Aktualne materiały szkolne i wewnętrzne procedury apteczne dotyczące receptury
  • Podręczniki z technologii postaci leku (receptura apteczna) dla technika farmaceutycznego
  • Zestawienia/wykazy i omówienia zakresu czynności technika farmaceutycznego (w oparciu o obowiązujące przepisy) – do nauki przed egzaminem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego