KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 10.
Która z wymienionych właściwości tkaniny wełnianej jest szczególnie wartościowa ze względu na dużą trwałość w użytkowaniu, którą wykazują wyroby z niej wykonane?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężystość wełny oznacza zdolność włókien i tkaniny do odkształcania się i powrotu do pierwotnego kształtu. Dzięki temu odzież mniej się gniecie, lepiej zachowuje formę i wolniej się zużywa w codziennym użytkowaniu, co przekłada się na trwałość wyrobu. Pozostałe cechy nie są kluczowe dla tej trwałości.

Pełne wyjaśnienie:

W kontekście trwałości odzieży "w użytkowaniu" szczególnie cenna jest sprężystość tkaniny wełnianej, czyli zdolność do chwilowego odkształcenia (np. podczas siadania, noszenia torby, pracy w ruchu) i powrotu do pierwotnego kształtu po ustaniu obciążenia. Taka właściwość ogranicza powstawanie trwałych zagnieceń, "wypchnięć" na łokciach czy kolanach oraz pomaga zachować fason wyrobu w dłuższym czasie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w odniesieniu do trwałości:

  • "Śliskość tkaniny" dotyczy głównie odczucia chwytu, tarcia i układania się materiału. Może wpływać na komfort lub podatność na przesuwanie warstw w szyciu, ale sama w sobie nie jest typowym, kluczowym wyznacznikiem długotrwałej trwałości odzieży.
  • "Podatność na rozciąganie" (rozciągliwość) łatwo bywa mylona ze sprężystością. Materiał może się mocno rozciągać, ale nie wracać w pełni do kształtu, co sprzyja deformacjom i pogorszeniu wyglądu wyrobu. Dla trwałości zwykle ważniejszy jest powrót po odkształceniu niż samo rozciąganie.
  • "Odporność wybarwień na pot" jest ważna dla trwałości koloru i estetyki, szczególnie w elementach mających kontakt z potem. Pytanie jednak wskazuje na trwałość użytkową wyrobów z wełny jako materiału (kształt, gniecenie, zachowanie formy), a tę cechę najlepiej uzasadnia sprężystość.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się trwałość rozumiana jako zachowanie fasonu i odporność na zagniecenia, najczęściej szukaj cech typu sprężystość, odporność na odkształcenia i zdolność do "odbijania" po nacisku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężystość to zdolność tkaniny do odkształcania się pod naciskiem i powrotu do pierwotnego kształtu. W odzieży oznacza to mniejsze zagniecenia, lepsze trzymanie fasonu oraz wolniejsze "wypychanie" miejsc narażonych na nacisk, np. łokci i kolan.
Wełna ma korzystne właściwości użytkowe, m.in. dobrą sprężystość i zdolność do odzysku po zagnieceniu. Dzięki temu wyroby z wełny dłużej zachowują formę, wyglądają schludniej po noszeniu i mniej się trwale deformują podczas normalnej eksploatacji.
Rozciągliwość opisuje, jak łatwo materiał daje się wydłużyć, a sprężystość – jak dobrze wraca do pierwotnego kształtu po odkształceniu. Dla trwałości fasonu ważniejsza bywa sprężystość, bo ogranicza trwałe deformacje i "wyciąganie" odzieży.
Nie musi. Śliskość wpływa głównie na chwyt, tarcie i układanie się materiału, czasem na komfort noszenia. Trwałość użytkowa (np. odporność na trwałe zagniecenia i deformacje) wynika częściej z cech takich jak sprężystość i odporność na odkształcenia.
Jest szczególnie ważna w elementach mających kontakt z potem, np. w okolicach pach, kołnierza czy pasa. Chroni kolor przed zmianą odcienia i plamami. To jednak inny aspekt trwałości: dotyczy barwy, a niekoniecznie zachowania kształtu czy odporności na zagniecenia.
Najważniejsza jest sprężystość oraz zdolność do odzysku po zagnieceniu, czyli powrót do pierwotnego układu po ucisku. W praktyce wełniane marynarki czy spodnie zwykle lepiej "odbijają" po noszeniu, jeśli mają właściwą konstrukcję i wykończenie.
Można wykonać proste testy na próbce: zgnieść materiał w dłoni przez kilka sekund i sprawdzić, jak szybko wygładza się po puszczeniu, albo lekko rozciągnąć i ocenić, czy wraca do pierwotnych wymiarów. Im lepszy powrót, tym wyższa sprężystość.
Tak, bo wpływa na zachowanie wymiarów podczas manipulacji materiałem i na to, jak wyrób będzie "pracował" w noszeniu. Przy mniejszej sprężystości łatwiej o trwałe odkształcenia elementów, a przy większej ważne jest właściwe prasowanie i stabilizacja, by utrzymać formę.
Typowe są pomyłki terminologiczne (sprężystość vs rozciągliwość) oraz wybieranie cech kojarzonych z komfortem lub estetyką zamiast tych, które odpowiadają za trwałość. Pomaga czytanie pytania pod kątem tego, czy chodzi o kształt/fason, kolor, czy odporność chemiczną.
Ucz się właściwości włókien i tkanin w powiązaniu z efektem w wyrobie: gniecenie, stabilność wymiarów, układanie, trwałość koloru. Warto ćwiczyć na próbkach i robić krótkie notatki: "cecha → skutek w użytkowaniu → zastosowanie", bo to ułatwia wybór odpowiedzi.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprężystość wełny oznacza zdolność włókien i tkaniny do odkształcania się i powrotu do pierwotnego kształtu.

Źródła:

  • The Woolmark Company – sekcja edukacyjna o właściwościach wełny (resilience/crease recovery): https://www.woolmark.com/industry/education/ (dostęp 2026-02-27)
  • Saville B.P., "Physical Testing of Textiles", rozdziały dotyczące odkształceń sprężystych i odzysku po zagnieceniu (crease recovery), wydania akademickie (weryfikacja po tytule/ISBN w katalogach bibliotek)
  • Kadolf S.J. (red.), "Textiles", części dotyczące włókien białkowych (wełna) i ich właściwości użytkowych, wydania akademickie (weryfikacja po tytule/ISBN w katalogach bibliotek)

Materiały:

  • Podręczniki materiałoznawstwa odzieżowego (włókna, tkaniny, dzianiny i ich właściwości)
  • Materiały edukacyjne o właściwościach wełny (np. opracowania branżowe i techniczne)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania właściwości tkanin na próbkach (gniecenie, powrót do kształtu, stabilność wymiarów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego