KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 10.
Którego etapu rozwoju motoryki dotyczy przedstawiony opis?

Opis sposobu poruszania się dziecka
Niemowlę w III kwartale życia unosi tułów i przemieszcza się na dłoniach i kolanach.

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Raczkowanie to przemieszczanie się niemowlęcia w pozycji podporu na dłoniach i kolanach, zwykle z uniesionym tułowiem. Opis wskazuje właśnie na ten sposób lokomocji. Pełzanie odbywa się bliżej podłoża, turlanie polega na toczeniu, a chodzenie wymaga utrzymania pionu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "niemowlę unosi tułów i przemieszcza się na dłoniach i kolanach" odpowiada etapowi raczkowania. Kluczowe w rozpoznaniu są dwie cechy: podparcie na dłoniach oraz podparcie na kolanach (pozycja czworacza) i aktywne unoszenie tułowia nad podłoże. To typowy wzorzec lokomocji w końcowej części pierwszego roku życia, choć tempo rozwoju może być indywidualnie zróżnicowane.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Pełzanie zwykle oznacza przemieszczanie się bliżej podłoża, często z większym kontaktem tułowia z podłożem oraz pracą kończyn w układzie bardziej "ślizgowym". W opisie wyraźnie podkreślono uniesienie tułowia i pozycję na dłoniach i kolanach.
  • Chodzenie wymaga pionizacji i przemieszczania się na stopach, z utrzymaniem równowagi w pozycji stojącej. W opisie nie ma informacji o staniu ani pracy na stopach.
  • Turlanie polega na przemieszczaniu się poprzez toczenie ciała wokół osi, bez utrzymywania podporu na dłoniach i kolanach. Jest to inny typ ruchu i zwykle pojawia się wcześniej jako forma zmiany pozycji.

W praktyce opiekunka dziecięca może wykorzystać tę wiedzę do prowadzenia obserwacji rozwoju: notowania, jaki sposób lokomocji dziecko wybiera i czy potrafi stabilnie utrzymać podpor. Przy wątpliwościach istotne jest odnoszenie się do całości obrazu rozwoju (a nie tylko jednego "kamienia milowego") oraz rozmowa z rodzicem o ewentualnej konsultacji specjalistycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Raczkowanie to sposób przemieszczania się w podporze na dłoniach i kolanach, z uniesionym tułowiem. Dziecko przesuwa się do przodu dzięki naprzemiennej pracy rąk i nóg. To jedna z typowych form lokomocji w pierwszym roku życia, choć nie każde dziecko musi ją przejść identycznie.
W pełzaniu dziecko zwykle porusza się bliżej podłoża, często z większym kontaktem tułowia z podłożem. W raczkowaniu tułów jest wyraźnie uniesiony, a ciężar ciała opiera się na dłoniach i kolanach (pozycja czworacza). Różnica wynika więc głównie z postawy i punktów podparcia.
Najczęściej raczkowanie pojawia się w drugiej połowie pierwszego roku życia, ale zakres wieku może się różnić między dziećmi. Ważniejsze od sztywnej daty są: postęp w kontroli głowy i tułowia, stabilny podpor oraz chęć przemieszczania się do celu. Każde dziecko ma własne tempo rozwoju.
Raczkowanie wspiera koordynację obu stron ciała, wzmacnia obręcz barkową i biodrową oraz rozwija kontrolę tułowia. Pomaga też w planowaniu ruchu i orientacji w przestrzeni. W praktyce bywa dobrą "bazą" do kolejnych umiejętności, choć samo w sobie nie jest jedyną drogą do prawidłowego chodzenia.
Nie zawsze. Część dzieci pomija klasyczne raczkowanie i przechodzi innymi strategiami do pionizacji i chodzenia. Niepokój może budzić dopiero szerszy obraz: wyraźna asymetria, brak postępu, trudności z podporami lub regres umiejętności. W razie wątpliwości warto skonsultować obserwacje ze specjalistą.
Szukaj słów-kluczy: "na dłoniach i kolanach", "w podporze", "unosi tułów", "przemieszcza się do przodu". To odróżnia raczkowanie od pełzania (bliżej podłoża), turlania (toczenie) i chodzenia (na stopach, z pionizacją). Na egzaminie najważniejsze są punkty podparcia i pozycja tułowia.
Najczęstszy błąd to utożsamienie każdego ruchu do przodu z raczkowaniem. Uczniowie pomijają analizę postawy: czy dziecko jest na dłoniach i kolanach, czy "ciągnie" tułów po podłożu. Drugi błąd to sugerowanie się wyłącznie wiekiem, mimo że tempo rozwoju jest indywidualne.
Pomaga bezpieczna przestrzeń na podłodze, czas na swobodny ruch oraz zabawy wzmacniające podpor (np. sięganie po zabawkę w leżeniu na brzuchu). Ważne jest unikanie długiego ograniczania ruchu w fotelikach/leżaczkach. Wsparcie polega na zachęcaniu, a nie "ustawianiu" dziecka na siłę.
To określenie przedziału wieku w miesiącach w obrębie pierwszego roku życia. W praktyce oznacza to końcową część pierwszego roku, gdy wiele dzieci intensywnie rozwija lokomocję. Na egzaminie potraktuj to jako wskazówkę pomocniczą, ale rozstrzygaj głównie po opisie sposobu poruszania.
Tak, oba dotyczą motoryki dużej, ale są różnymi wzorcami ruchu. Turlanie służy głównie zmianie pozycji i przemieszczaniu przez toczenie, a raczkowanie jest lokomocją w podporze na kończynach. W pytaniach testowych rozstrzygające są: mechanizm ruchu i punkty podparcia.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że raczkowanie to przemieszczanie się niemowlęcia w pozycji podporu na dłoniach i kolanach, zwykle z uniesionym tułowiem.

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Important Milestones: Your Baby By Nine Months" (sekcja Movement/Physical Development), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-9mo.html - accessed 2026-03-02
  • WHO (World Health Organization), "Care for Child Development: Improving the Care of Young Children" (materiały dot. rozwoju i stymulacji, ujęcie kamieni milowych rozwoju), https://www.who.int/teams/maternal-newborn-child-adolescent-health-and-ageing/child-health/care-for-child-development - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z psychologii rozwojowej dziecka (moduł: rozwój psychomotoryczny)
  • Checklisty kamieni milowych rozwoju (np. instytucje zdrowia publicznego)
  • Podręczniki z pedagogiki wczesnodziecięcej i rozwoju niemowlęcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego