Otwór pasowany to otwór, którego wymiar i tolerancja muszą zapewnić wymagane pasowanie z elementem współpracującym (np. tuleją lub sworzniem). W praktyce oznacza to konieczność uzyskania odpowiedniej dokładności średnicy oraz odpowiedniej jakości powierzchni. Do takiej operacji stosuje się narzędzia wykańczające.
Odpowiedź "Rozwiertaka." jest poprawna, ponieważ rozwiertak jest przeznaczony do rozwiercania, czyli wykańczającej obróbki otworów: usuwa niewielki naddatek materiału i pozwala uzyskać wymiar bliższy nominalnemu oraz stabilniejszą powtarzalność niż samo wiercenie. Typowy proces wygląda tak: najpierw wykonuje się otwór wstępny (np. wierceniem), a następnie doprowadza do wymaganej dokładności przez rozwiercanie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Wiertła." – wiertło służy przede wszystkim do wykonania otworu, ale zwykle nie zapewnia takiej dokładności wymiarowej i jakości powierzchni, jakiej wymaga pasowanie pod tuleję czy sworzeń. Traktuje się je raczej jako etap zgrubny lub przygotowawczy.
- "Skrobaka." – skrobak jest narzędziem do obróbki ręcznej powierzchni (np. dopasowywania), ale nie jest standardowym narzędziem do wykonania i wymiarowego wykańczania otworu pod pasowanie w typowej technologii montażowej.
- "Freza." – frez stosuje się do frezowania (rowków, płaszczyzn, czasem kieszeni i niektórych otworów specjalnych), jednak do uzyskania precyzyjnego pasowania średnicy otworu w klasycznym ujęciu technologii najczęściej wykorzystuje się operacje takie jak rozwiercanie (lub inne narzędzia/operacje wykańczające), a nie standardowe frezowanie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo "pasowany", szukaj narzędzia/operacji wykańczającej, a nie zgrubnej. Najczęstsza pułapka to automatyczny wybór wiertła, bo "robi otwór", mimo że nie gwarantuje wymaganej dokładności pasowania.
