KWALIFIKACJA ELM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 34.
Którego narzędzia należy użyć w celu zaciśnięcia na przewodzie elektrycznym przedstawionej na rysunku końcówki oczkowej?
Ilustracja przedstawia końcówkę oczkową, która jest elementem używanym w elektryce do łączenia przewodów z urządzeniami lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Końcówki oczkowe przeznaczone do montażu na przewodach wykonuje się przez zaciskanie (crimp). Do tego służy praska/zaciskarka ręczna, która odkształca tuleję końcówki na żyłach przewodu. Klucz, szczypce boczne ani wkrętak dynamometryczny nie wykonują kontrolowanego zacisku połączenia.

Pełne wyjaśnienie:

Końcówka oczkowa jest elementem służącym do zakończenia przewodu tak, aby można go było pewnie przykręcić pod śrubę lub do bolca. Aby połączenie było trwałe mechanicznie i poprawne elektrycznie, typową metodą montażu takiej końcówki na przewodzie jest zaciskanie (tzw. crimp).

Odpowiedź "Praski ręcznej" jest właściwa, ponieważ praska (zaciskarka) wywiera odpowiedni nacisk i formuje część zaciskową końcówki na żyłach przewodu. Dzięki temu uzyskuje się stabilne połączenie o małej rezystancji, odporne na drgania i wyszarpywanie — co jest istotne w praktyce automatyka/elektromontażu, np. w szafach sterowniczych.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do operacji zaciskania:

  • "Klucza płaskiego" używa się do dokręcania nakrętek/śrub. Może być potrzebny później do przykręcenia oczka do zacisku śrubowego, ale nie służy do zaciśnięcia końcówki na przewodzie.
  • "Szczypiec bocznych" używa się do cięcia przewodów i drutu. Nie zapewniają one właściwego kształtu i siły zacisku, a próby "zaciskania" nimi zwykle skutkują uszkodzeniem żył lub luźnym połączeniem.
  • "Wkrętaka dynamometrycznego" używa się do dokręcania wkrętów/śrub z kontrolą momentu. To narzędzie nie wykonuje zacisku tulei końcówki na przewodzie; może być przydatne przy skręcaniu zacisków śrubowych, ale jest inną operacją.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "zaciśnięcia końcówki na przewodzie", szukaj narzędzi typu praska/zaciskarka, a nie narzędzi do cięcia lub do dokręcania śrub.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Końcówka oczkowa to zakończenie przewodu z otworem (oczkiem), które umożliwia przykręcenie przewodu pod śrubę lub bolec. Stosuje się ją m.in. w rozdzielnicach i szafach sterowniczych, gdy połączenie ma być stabilne mechanicznie.
Stosuje się praskę/zaciskarkę do końcówek kablowych. Narzędzie to formuje część zaciskową końcówki na żyłach przewodu, zapewniając pewny styk elektryczny i wytrzymałość mechaniczną połączenia.
Szczypce boczne są przeznaczone głównie do cięcia. Nie nadają właściwego kształtu zacisku i nie zapewniają powtarzalnej siły. Efektem może być uszkodzenie żył, luźny zacisk, zwiększona rezystancja styku i ryzyko nagrzewania połączenia.
Klucz płaski może być potrzebny na etapie przykręcania oczka do śruby/nakrętki w zacisku. Nie służy jednak do zaciśnięcia końcówki na przewodzie — to wykonuje praska (zaciskarka).
Wkrętak dynamometryczny stosuje się, gdy trzeba dokręcić śruby z określonym momentem (np. w niektórych zaciskach śrubowych). Nie zastępuje on zaciskarki: nie wykonuje procesu zaciskania końcówki na przewodzie.
Końcówki do zaciskania mają część tulejową przeznaczoną do odkształcenia narzędziem (często z oznaczeniem przekroju). Końcówki do lutowania wymagają podgrzania i spoiwa. W praktyce w automatyce najczęściej spotyka się końcówki montowane przez zaciskanie.
Dobór zależy od przekroju żyły, rodzaju końcówki (np. oczkowa, tulejkowa) oraz profilu zacisku. Najpewniejszą metodą jest kierowanie się oznaczeniami na końcówce i zaleceniami producenta narzędzia/końcówki, aby uzyskać właściwy kształt zacisku.
Źle wykonany zacisk może powodować luz, wzrost rezystancji styku, nagrzewanie się połączenia, spadki napięcia i awarie. Mechanicznie przewód może się wysunąć przy drganiach. W układach automatyki skutkuje to niestabilną pracą i trudną diagnostyką.
Zwykle nie jest to zalecane. Ponowne zaciskanie może zdeformować tuleję i uszkodzić żyły. W praktyce bezpieczniej jest odciąć końcówkę, przygotować przewód ponownie (ściągnięcie izolacji) i zaciśnięć nową końcówkę właściwą praską.
Ćwicz rozpoznawanie końcówek (oczko, widełki, tulejka) i przypisz im właściwe narzędzia. Zapamiętaj, że "zaciśnięcie na przewodzie" prawie zawsze oznacza użycie praski/zaciskarki. Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy zaciskania czy dokręcania śrub.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że końcówki oczkowe przeznaczone do montażu na przewodach wykonuje się przez zaciskanie (crimp).

Materiały:

  • Instrukcje producentów końcówek i narzędzi do zaciskania (karty katalogowe, instrukcje obsługi)
  • Podręczniki/rozdziały z elektrotechniki dotyczące wykonywania połączeń przewodów
  • Materiały dydaktyczne z prac montażowych w szafach sterowniczych (ćwiczenia z zaciskania końcówek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego