KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Którego podłoża należy użyć do wykonania na maszynie do drukowania cyfrowego produktów poligraficznych pokazanych na rysunku?
Ilustracja przedstawia projekt graficzny teczki reklamowej, prawdopodobnie używanej w kontekście promocyjnym lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karton powlekany 300 g/m² jest typowym podłożem do wyrobów wymagających większej sztywności i lepszego efektu wizualnego (powłoka poprawia krycie i odwzorowanie barw). Papier 90–100 g/m² jest zbyt cienki na takie produkty, a tektura 450 g/m² bywa zbyt gruba do wielu maszyn i operacji introligatorskich.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór podłoża w druku cyfrowym wynika głównie z przeznaczenia wyrobu, oczekiwanej sztywności oraz tego, jak arkusz będzie dalej obrabiany (np. bigowanie, falcowanie, cięcie). W takich zastosowaniach standardowo wybiera się karton powlekany 300 g/m², bo łączy on wystarczającą grubość i stabilność z dobrą jakością powierzchni do druku.

Dlaczego "karton powlekany 300 g/m²" jest właściwy?

  • Sztywność: gramatura 300 g/m² daje odczuwalnie sztywniejszy arkusz niż papiery 90–100 g/m², co jest wymagane przy wielu produktach użytkowych i reprezentacyjnych.
  • Powłoka: karton powlekany ma powierzchnię sprzyjającą uzyskaniu wysokiej jakości obrazu (równiejsze krycie, lepsza ostrość, intensywniejsze barwy), co jest typowe dla wyrobów "premium".
  • Uniwersalność: 300 g/m² to często praktyczny kompromis między jakością/sztywnością a możliwością bezproblemowego prowadzenia arkusza w maszynie cyfrowej i wykonania podstawowej obróbki introligatorskiej.

Dlaczego pozostałe podłoża są nieodpowiednie?

  • Papier powlekany 90 g/m² – jest przeznaczony raczej do druków lekkich (ulotki, wkładki, strony), gdzie priorytetem jest mała masa i łatwe zaginanie. W wyrobach wymagających stabilności będzie sprawiał wrażenie "zbyt miękkiego" i mniej trwałego.
  • Papier offsetowy 100 g/m² – jest niepowlekany i zwykle wybiera się go do druków tekstowych, formularzy lub prac, gdzie ważna jest podatność na pisanie i wsiąkanie. Dla wyrobów nastawionych na efekt wizualny i sztywność zwykle nie jest optymalny.
  • Tektura 450 g/m² – może być nadmiernie gruba w stosunku do typowych wymagań wielu produktów oraz możliwości części maszyn cyfrowych i późniejszych operacji (np. precyzyjne zaginanie bez pękania warstwy). Taka gramatura częściej kojarzy się z opakowaniami lub elementami konstrukcyjnymi, a nie z typowym drukiem arkuszowym o wysokiej jakości obrazu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli wyrób ma być sztywny i jednocześnie estetyczny, w pierwszej kolejności rozważaj karton powlekany w zakresie ok. 250–350 g/m², a bardzo wysokie gramatury tektury traktuj jako wybór specjalny, zależny od technologii i ograniczeń urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura 300 g/m² oznacza masę 1 m² arkusza. Im wyższa gramatura, tym zwykle większa sztywność i "grubość w dotyku". Kartony ok. 300 g/m² często wybiera się do wyrobów wymagających stabilności (np. okładki, karty, elementy reprezentacyjne).
W praktyce rozróżnia się je głównie po sztywności i przeznaczeniu: papier jest cienki i łatwo się zgina, karton jest wyraźnie sztywniejszy (często na okładki i karty), a tektura bywa jeszcze bardziej masywna i konstrukcyjna (częściej opakowania). Sama gramatura pomaga, ale nie zawsze wystarcza.
Karton powlekany łączy dwie cechy: odpowiednią sztywność (ważną w wyrobach użytkowych i reprezentacyjnych) oraz powlekaną powierzchnię, która sprzyja dobrej jakości obrazu (lepsze krycie, kontrast i nasycenie barw). To częsty wybór w druku cyfrowym nastawionym na estetykę.
Tak, ale zwykle do prac lekkich: ulotek, wkładek, stron broszur. Jest cienki, więc nie daje efektu "sztywnej karty". Jeśli produkt ma być trwały i reprezentacyjny, częściej stosuje się kartony o dużo wyższej gramaturze, np. około 250–350 g/m².
Powlekanie poprawia gładkość i jednorodność powierzchni, co zwykle przekłada się na lepsze odwzorowanie detali i barw oraz bardziej "ostry" obraz. W wielu pracach reklamowych i reprezentacyjnych jest to ważniejsze niż możliwość łatwego pisania po wydruku (co częściej daje papier niepowlekany).
Papier offsetowy (niepowlekany) wybiera się częściej wtedy, gdy ważna jest dobra czytelność tekstu, matowy wygląd, możliwość pisania/dopisów oraz "naturalny" charakter podłoża. Do efektownych grafik i intensywnych kolorów częściej stosuje się podłoża powlekane.
Nie. Najwyższa gramatura nie oznacza automatycznie najlepszego wyboru. Zbyt grube podłoże może sprawiać problemy w podawaniu arkusza, prowadzeniu w maszynie i późniejszej obróbce (np. zaginanie, bigowanie). Dobór powinien odpowiadać produktowi i możliwościom urządzenia.
Typowe błędy to dobieranie podłoża wyłącznie po gramaturze, mylenie papieru z kartonem, ignorowanie wykończenia (powlekany/niepowlekany) oraz nieuwzględnianie ograniczeń maszyny (maks. gramatura, prowadzenie). Warto też pamiętać o wymaganiach dalszej obróbki.
Należy sprawdzić instrukcję/DTR i ustawienia podajników: dopuszczalny zakres gramatur, zalecane ścieżki papieru (np. tor prosty), wymagane ustawienia typu podłoża oraz ewentualne ograniczenia dla duplexu. Pomaga też próba produkcyjna na małej liczbie arkuszy.
Dobór papieru/kartonu zależy od tego, co ma powstać: ulotka, okładka, karta, opakowanie itp. Bez kontekstu produktu kilka podłoży może wydawać się możliwych. Rysunek lub opis wyrobu zawęża wybór do podłoża o właściwej sztywności i jakości powierzchni.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że karton powlekany 300 g/m² jest typowym podłożem do wyrobów wymagających większej sztywności i lepszego efektu wizualnego (powłoka poprawia krycie i odwzorowanie barw).

Źródła:

  • ISO 536:2019, Paper and board — Determination of grammage
  • ISO 4046 (all parts), Paper, board, pulps and related terms — Vocabulary (definicje m.in. papieru/kartonu/tektury w ujęciu terminologicznym)

Materiały:

  • Instrukcja/DTR używanej maszyny cyfrowej: zakres obsługiwanych gramatur i typów podłoży
  • Karty techniczne papierów i kartonów (specyfikacje producentów)
  • Podręczniki do materiałoznawstwa poligraficznego (działy: papiery, kartony, powlekanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego