KWALIFIKACJA TKO7 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 33.
Którego przycisku należy użyć w celu umożliwienia zablokowania bloku początkowego po wyjeździe pociągu na rozkaz pisemny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przycisk "dPo" służy do doraźnego wymuszenia bloku początkowego w sytuacji wyprawienia pociągu bez podania sygnału zezwalającego (np. na rozkaz pisemny).
Umożliwia to zablokowanie bloku Po po wyjeździe składu na szlak, mimo braku typowego zwolnienia zależności.

Pełne wyjaśnienie:

W półsamoczynnej blokadzie liniowej (PBL) informacja o ruchu pociągu na szlaku jest przekazywana m.in. przez blok początkowy (Po) i blok końcowy (Ko). Blok Po wiąże się z wyprawieniem pociągu ze stacji na szlak, natomiast blok Ko wiąże się z przyjęciem pociągu na stację i potwierdzeniem jego przyjazdu.

W typowej sytuacji, gdy dyżurny ruchu podaje na semaforze wyjazdowym sygnał zezwalający, urządzenia realizują wymagane zależności i po wyjeździe pociągu można standardowo zablokować blok początkowy. Inaczej jest, gdy pociąg wyprawiany jest na rozkaz pisemny (czyli bez wyświetlenia sygnału zezwalającego): wówczas nie zachodzi "normalny" przebieg zależności związanych z podaniem sygnału, a w szczególności nie pojawia się automatyczne zwolnienie, które w praktyce umożliwia poprawne wykonanie czynności blokowych.

Dlatego stosuje się przycisk "dPo" – jest to doraźne wymuszenie bloku początkowego. Używa się go przed wyprawieniem w takich nietypowych warunkach, aby zadziałała przeciwwtórność liniowa i aby po wyjeździe pociągu dało się zablokować blok Po i przekazać do sąsiedniego posterunku informację, że pociąg został wyprawiony na szlak.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu sytuacji:

  • "dKo" dotyczy bloku końcowego, czyli sytuacji przyjmowania pociągu (typowo przed wjazdem na sygnał zastępczy lub na rozkaz pisemny), a nie wyjazdu i blokowania Po.
  • "NO" nie jest w tym kontekście nazwą właściwego przycisku doraźnego do przygotowania/blokowania bloku początkowego w PBL typu C.
  • "Iz" nie odnosi się do doraźnego wymuszenia bloku początkowego po wyprawieniu na rozkaz pisemny, więc nie spełnia wymagań opisanej czynności.

Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: wyjazd = blok początkowy (Po) = dPo w trybie doraźnym, a wjazd/przyjazd = blok końcowy (Ko) = dKo w trybie doraźnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"dPo" to przycisk doraźny związany z blokiem początkowym (Po). Stosuje się go w sytuacjach nietypowych, gdy wyprawienie pociągu odbywa się bez standardowego podania sygnału zezwalającego, aby umożliwić późniejsze wykonanie czynności blokowych dla Po.
Przy rozkazie pisemnym nie ma typowego przebiegu zależności wynikających z podania sygnału na semaforze, więc blokada może nie "przygotować" się automatycznie do zablokowania Po. Użycie dPo uruchamia wymagane zależności (m.in. przeciwwtórność), by po wyjeździe dało się zablokować blok początkowy.
dPo dotyczy sytuacji wyprawienia pociągu na szlak i bloku początkowego (Po). dKo dotyczy sytuacji przyjęcia pociągu ze szlaku i bloku końcowego (Ko). Najłatwiej zapamiętać to jako: Po = początek jazdy ze stacji, Ko = koniec jazdy na stacji.
dKo stosuje się przed przyjęciem pociągu w sytuacjach niestandardowych (np. wjazd na sygnał zastępczy lub na rozkaz pisemny), gdy trzeba umożliwić poprawne operacje na bloku końcowym. Jeśli pytanie dotyczy wyjazdu i blokowania Po po wyprawieniu, właściwy jest dPo, nie dKo.
Blok początkowy (Po) jest elementem PBL służącym do przekazania informacji, że pociąg wyjechał na szlak. Po wyprawieniu dyżurny ruchu wykonuje czynność blokowania Po, co stanowi formalne potwierdzenie wyprawienia dla sąsiedniego posterunku i uruchamia odpowiednie zależności blokady.
Bo skróty są bardzo podobne i wiele osób kieruje się samym brzmieniem liter zamiast funkcją bloku. Mechanizm błędu polega na "dopasowaniu wizualnym" (dPo/dKo) zamiast analizie treści: wyjazd łączy się z Po, a przyjazd z Ko.
Szukaj słów-kluczy: "wyjeździe pociągu", "wyprawienie", "na szlak" – to wskazuje na blok początkowy (Po). Gdy pojawia się "wjazd", "przyjęcie pociągu", "przyjazd" – to typowe dla bloku końcowego (Ko).
Zwykle nie. Przy "normalnym" wyprawieniu, gdy jest podany sygnał zezwalający na semaforze, urządzenia realizują standardowe zależności i dyżurny wykonuje typowe czynności blokowe bez wymuszeń doraźnych. dPo jest rozwiązaniem na sytuacje nietypowe (np. rozkaz pisemny), gdy standardowa zależność nie zadziała.
To zależność bezpieczeństwa, która ma zapobiegać nieprawidłowym, "powtórnym" czynnościom blokowym, zanim blokada przejdzie przez właściwy stan i cykl pracy. W praktyce przy wyprawieniu na rozkaz pisemny brak sygnału zezwalającego może nie uruchomić potrzebnych zależności, dlatego używa się doraźnego przycisku (np. dPo), aby umożliwić poprawne zablokowanie Po.
Najczęściej są to krótkie zadania sytuacyjne: wyprawienie na rozkaz pisemny (związane z Po i dPo) albo przyjęcie na sygnał zastępczy/rozkaz pisemny (związane z Ko i dKo). Warto ćwiczyć mapowanie: wyprawienie → Po/dPo oraz przyjęcie → Ko/dKo.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje/opracowania producentów i zarządców infrastruktury dotyczące PBL typu C oraz opisów przycisków doraźnych dPo/dKo).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z SRK dotyczące półsamoczynnej blokady liniowej (PBL) i jej bloków
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące obsługi urządzeń przekaźnikowych na nastawni
  • Schematy ideowe PBL typu C używane w szkoleniach dyżurnych ruchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego