KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Którego wyłącznika nadprądowego należy użyć do zabezpieczenia obwodu jednofazowego instalacji elektrycznej o napięciu 230 V zasilającego grzejnik oporowy o mocy 1600 W?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grzejnik oporowy jest obciążeniem rezystancyjnym, więc nie powoduje dużych prądów rozruchowych. Obliczamy prąd: I = P/U = 1600 W / 230 V ≈ 6,96 A. Dobiera się wyłącznik o prądzie znamionowym powyżej prądu obciążenia, więc właściwy jest B10 (10 A), a nie 16 A ani charakterystyka C.

Pełne wyjaśnienie:

Dla odbiornika jednofazowego obowiązuje zależność mocy czynnej: P = U · I. W zadaniu podano napięcie 230 V i moc grzejnika 1600 W, więc prąd roboczy wynosi:

I = P / U = 1600 / 230 ≈ 6,96 A.

Wyłącznik nadprądowy dobiera się tak, aby jego prąd znamionowy był większy (z zapasem) od spodziewanego prądu pracy obwodu, a jednocześnie żeby zapewniał skuteczną ochronę przewodów przed przeciążeniem. Najbliższą typową wartością powyżej ~7 A jest 10 A, czyli wariant "10".

Drugi element oznaczenia to litera charakterystyki czasowo-prądowej. Dla grzejnika oporowego (obciążenia rezystancyjnego) nie występują wysokie prądy rozruchowe, dlatego standardowo wybiera się charakterystykę B. Charakterystyka C jest częściej stosowana tam, gdzie spodziewane są większe krótkotrwałe prądy przy załączaniu (np. część odbiorników indukcyjnych), aby uniknąć niepotrzebnych zadziałań.

Dlatego odpowiedź "B10" jest poprawna: łączy właściwy prąd znamionowy (10 A) oraz typową charakterystykę dla obciążenia rezystancyjnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "C10": prąd 10 A jest w porządku, ale charakterystyka C nie jest typowym wyborem dla czystej grzałki; w pytaniu wskazano grzejnik oporowy, więc oczekuje się B.
  • "B16": 16 A jest wyraźnie większe od potrzebnego prądu ~7 A; w testach najczęściej oznacza to zbyt duże zabezpieczenie w kontekście prostego doboru na podstawie obliczonego prądu.
  • "C16": łączy dwa nietrafne wybory w tym kontekście (zawyżony prąd znamionowy oraz charakterystyka C).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze licz I = P/U, a potem wybieraj najbliższy standardowy prąd znamionowy wyłącznika powyżej wyniku i dopasuj literę do rodzaju obciążenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru I = P/U. Dla 1600 W i 230 V: I ≈ 1600/230 ≈ 6,96 A. To prąd roboczy odbiornika, na podstawie którego dobiera się prąd znamionowy wyłącznika nadprądowego powyżej tej wartości.
10 oznacza prąd znamionowy 10 A, a litera B to charakterystyka zadziałania (typ wyzwalania). W praktyce "B" dobiera się często do obciążeń bez dużych prądów rozruchowych, np. grzałek, oświetlenia czy prostych obwodów gniazd.
Grzejnik oporowy jest obciążeniem rezystancyjnym, więc nie ma typowego "uderzenia" prądu przy starcie jak silnik. Charakterystyka B jest oczekiwana dla takich odbiorników, bo zapewnia właściwą ochronę bez potrzeby zwiększania odporności na prądy rozruchowe.
Z punktu widzenia samego obciążenia grzejnik pobiera ok. 7 A, więc 16 A to duży zapas. W zadaniach egzaminacyjnych dobór 16 A zwykle uznaje się za zbyt duży w stosunku do obliczonego prądu. W praktyce dobór musi uwzględniać też przewody i warunki instalacji.
Wybiera się najbliższą standardową wartość prądu znamionowego wyłącznika powyżej obliczonego prądu pracy (z rozsądnym zapasem). Jeśli wychodzi ok. 7 A, typowym wyborem jest 10 A. Nie "zaokrąglaj w dół", bo grozi to niepotrzebnym wyzwalaniem.
Najczęściej myli się znaczenie litery z liczbą: zdający wybiera "C10", bo kojarzy "C" jako "mocniejsze", albo wybiera "10" bez uzasadnienia. Poprawna strategia to: policzyć prąd, ustalić potrzebny prąd znamionowy, a dopiero potem dobrać charakterystykę do rodzaju odbiornika.
Odbiornik oporowy zamienia energię elektryczną głównie na ciepło poprzez rezystancję (np. grzałka, farelka, bojler elektryczny). W zadaniu jest to podane wprost jako "grzejnik oporowy". Taki odbiornik nie ma typowo dużych prądów rozruchowych.
W prostych zadaniach testowych często wystarczy moc i napięcie do wyznaczenia prądu. W praktyce instalacyjnej liczy się także m.in. przekrój przewodów, sposób ułożenia, temperatura otoczenia, długość obwodu i warunki zwarciowe. Te dane decydują, czy zabezpieczenie chroni przewody.
Charakterystykę C rozważa się częściej tam, gdzie przy załączeniu pojawiają się większe krótkotrwałe prądy (np. niektóre silniki, transformatory, część zasilaczy). Ma to ograniczyć niepotrzebne wyzwalanie. Dla typowej grzałki oporowej zwykle nie ma takiej potrzeby.
Policz w pamięci przybliżenie: 230 V to ok. 200–250 V, więc 1600 W / 230 V to nieco poniżej 1600/200 = 8 A, czyli ok. 7 A. Najbliższy standardowy wyłącznik powyżej tej wartości to 10 A, więc "10" pasuje, a "16" jest wyraźnie większe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że grzejnik oporowy jest obciążeniem rezystancyjnym, więc nie powoduje dużych prądów rozruchowych.

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki w zakresie obwodów jednofazowych i prawa Ohma
  • Materiały producentów aparatury modułowej: opis charakterystyk B i C (wykresy czasowo-prądowe)
  • Zadania rachunkowe: dobór zabezpieczeń na podstawie mocy i napięcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego