Pomiar rezystancji izolacji silnika klatkowego służy do oceny stanu izolacji uzwojeń oraz połączeń względem obudowy (masy) i/lub między uzwojeniami. Taki pomiar wykonuje się przyrządem, który nie tylko "mierzy opór", ale robi to w odpowiednich warunkach testowych.
Właściwym przyrządem jest miernik rezystancji izolacji (megomomierz). Jego cechą charakterystyczną jest to, że generuje napięcie probiercze DC (wyższe niż w typowym omomierzu) i mierzy bardzo duże wartości rezystancji, zwykle w zakresie megaomów lub gigaomów. Dzięki temu wynik jest miarodajny dla izolacji, która przy niskim napięciu (jak w multimetrach) może wyglądać na "dobrą", mimo że przy pracy lub przy wyższym napięciu ujawniają się upływy.
Dlaczego pozostałe typowe mierniki nie są właściwe?
- Multimetr/omomierz – mierzy rezystancję małym napięciem wewnętrznym i najczęściej w zakresie do kilku–kilkudziesięciu MΩ (albo mniej). To za mało, by rzetelnie ocenić izolację silnika, a dodatkowo brak wymaganego napięcia probierczego powoduje, że drobne uszkodzenia izolacji mogą nie ujawnić się w teście.
- Miernik cęgowy – służy głównie do pomiaru prądu (bez rozłączania obwodu) i ewentualnie innych wielkości zależnie od modelu, ale nie jest przeznaczony do klasycznego pomiaru rezystancji izolacji uzwojeń.
- Inne przyrządy eksploatacyjne (np. wskaźniki napięcia, próbniki) – mogą potwierdzić obecność/brak napięcia, ale nie oceniają stanu izolacji w wartościach MΩ/GΩ.
W praktyce, przed pomiarem izolacji silnik powinien być odłączony od zasilania, a po pomiarze należy pamiętać o rozładowaniu elementów, ponieważ przyłożone napięcie probiercze może naładować pojemności uzwojeń. Umiejętność doboru megomomierza jest ważna także w eksploatacji urządzeń pracujących w otoczeniu instalacji gazowych, gdzie wymagana jest wysoka dbałość o bezpieczeństwo i niezawodność.