KWALIFIKACJA CES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 36.
Którego z przedstawionych na rysunkach narzędzi należy użyć do wykruszania obrzeży przed szlifowaniem, w wyrobach szklanych takich jak np. kosze kryształowe?
Ilustracja przedstawia cztery przedmioty, z których każdy oznaczony jest wielką literą (A, B, C, D).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykruszanie (gruzowanie) obrzeży to wstępny etap obróbki krawędzi szkła: usuwa ostre nadłamania i drobne odpryski przed szlifowaniem. Do kontrolowanego odłamywania małych fragmentów stosuje się obcęgi/szczypce. Pozostałe przedmioty nie służą do precyzyjnej obróbki kruchego szkła.

Pełne wyjaśnienie:

Wykruszanie (nazywane też gruzowaniem) to etap przygotowania krawędzi wyrobu szklanego przed szlifowaniem. Jego celem jest usunięcie ostrych, nieregularnych nadłamań i mikrouszkodzeń powstałych po formowaniu lub cięciu. Dzięki temu dalsza obróbka (szlifowanie, a następnie polerowanie) przebiega stabilniej i z mniejszym ryzykiem rozchodzenia się pęknięć.

Poprawna jest odpowiedź "B", ponieważ przedstawia obcęgi/szczypce z przegubem i zaokrąglonymi szczękami. Takie narzędzie umożliwia punktowe chwytanie krawędzi i kontrolowane odłamywanie bardzo małych fragmentów szkła. To dokładnie odpowiada charakterowi pracy na kruchym materiale: zamiast uderzeń lub wiercenia potrzebna jest precyzja i dozowanie siły.

  • Odpowiedź "A" przedstawia narzędzie typu wiertło (piórkowe) – jest przeznaczone do wykonywania otworów w innym materiale, a nie do odłamywania krawędzi szkła. Taki dobór oznacza pomylenie operacji technologicznej (wiercenie vs. wykruszanie).
  • Odpowiedź "C" to pręt gwintowany, czyli element złączny używany w konstrukcjach i montażu. Nie jest narzędziem obróbczym i nie daje możliwości kontrolowanego usuwania odprysków z obrzeża.
  • Odpowiedź "D" to młotek – narzędzie udarowe. Uderzanie jest nieadekwatne do delikatnego wykruszania obrzeży, bo łatwo wywołać niekontrolowane pęknięcie lub większy odprysk.

W praktyce po wykruszeniu krawędź przechodzi do szlifowania (np. na narzędziach ściernych, często diamentowych) i dalej do polerowania, aby uzyskać docelowy kształt i gładkość typową dla wyrobów kryształowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykruszanie (gruzowanie) to wstępna obróbka krawędzi szkła polegająca na kontrolowanym odłamywaniu drobnych odprysków i nadłamań z obrzeża. Celem jest usunięcie ostrych miejsc i przygotowanie krawędzi do szlifowania, aby zmniejszyć ryzyko pęknięć podczas dalszej obróbki.
Najpierw usuwa się ostre, niestabilne fragmenty i mikrouszkodzenia, bo mogłyby "pociągnąć" pęknięcie w trakcie szlifowania. Po wykruszeniu szlifierka pracuje na bardziej równym obrzeżu, a krawędź łatwiej doprowadzić do właściwego kształtu i jakości powierzchni.
Stosuje się obcęgi/szczypce o zaokrąglonych szczękach, które umożliwiają punktowe chwytanie krawędzi i kontrolowane odłamywanie bardzo małych fragmentów szkła. Dzięki temu nie używa się uderzeń, a siłę można dozować, co jest kluczowe przy materiale kruchym.
Obcęgi szklarskie dobiera się pod kątem precyzji i delikatnego chwytu (często zaokrąglone szczęki), aby nie inicjować pęknięć. Obcęgi zbrojarskie są projektowane do drutu i stali (cięcie/skręcanie), więc mają inną geometrię pracy i nie nadają się do kontrolowanego "odłupywania" szkła.
Zasadniczo nie, bo uderzenie jest trudne do kontrolowania i łatwo spowodować większy odprysk albo pęknięcie wyrobu. Do wykruszania używa się narzędzi szczypcowych, które pozwalają dawkować nacisk i usuwać bardzo małe fragmenty bez gwałtownych obciążeń udarowych.
Pręt gwintowany to element złączny używany do montażu (połączeń śrubowych), a nie narzędzie do zmiany kształtu materiału. Nie ma części roboczej zaprojektowanej do odłamywania, skrawania lub ścierania szkła, więc nie spełnia funkcji narzędzia technologicznego w obróbce krawędzi.
Najczęściej: wykruszanie (gruzowanie) obrzeży, potem szlifowanie (wyrównanie, nadanie kształtu i usunięcie nierówności narzędziami ściernymi), a na końcu polerowanie (mechaniczne lub chemiczne) dla uzyskania gładkości i połysku charakterystycznego dla kryształu.
Częsty błąd to wybór przedmiotu "metalowego i technicznego" bez powiązania z operacją (np. element złączny zamiast narzędzia). Inny błąd to utożsamianie każdej obróbki z uderzaniem lub wierceniem. Warto zawsze dopasować narzędzie do celu: precyzyjne odłamywanie wymaga szczypiec.
Szukaj narzędzia z dwoma ramionami połączonymi przegubem, które po jednej stronie tworzą rękojeści, a po drugiej krótkie szczęki. W wersji do delikatnej pracy szczęki są zwykle zaokrąglone, aby chwytać punktowo i nie powodować niekontrolowanych pęknięć szkła.
Ucz się procesowo: po co jest dany etap (wykruszanie, szlifowanie, polerowanie) i jakie narzędzia są do niego typowe. Ćwicz rozpoznawanie narzędzi na zdjęciach oraz kojarzenie funkcji z kształtem części roboczej. Pomaga też analiza, czego narzędzie nie może robić z kruchym szkłem (np. uderzać).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Wykruszanie (gruzowanie) obrzeży to wstępny etap obróbki krawędzi szkła: usuwa ostre nadłamania i drobne odpryski przed szlifowaniem."

Źródła:

  • Opis ilustracji do zadania (analiza obrazu w systemie egzaminacyjnym), 2026-04-02
  • Informacja kontekstowa dostarczona w treści zadania (opis procesu: wykruszanie/gruzowanie, szlifowanie, polerowanie), 2026-04-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii szkła (rozdziały: obróbka krawędzi, szlifowanie, polerowanie)
  • Instrukcje stanowiskowe i BHP dla ręcznej obróbki szkła w zakładzie
  • Katalogi/albumy narzędzi szklarskich (identyfikacja obcęgów, szczypiec, narzędzi do obłamywania)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego