Pytanie dotyczy czynności wykonywanych na stanowisku bezpośrednio przed obserwacją kątów poziomych. W praktyce geodezyjnej przygotowanie instrumentu do takich obserwacji koncentruje się na tym, aby:
- oś instrumentu znalazła się w poprawnym położeniu względem punktu stanowiska (centrowanie),
- obraz celu był czytelny i ostry (ustawienie ostrości obrazu),
- siatka nitek/krzyż kresek była ostra dla oka obserwatora (ustawienie ostrości krzyża kresek),
Te czynności ograniczają błędy obserwacyjne i ułatwiają prawidłowe celowanie oraz odczyt kierunków.
Odpowiedź "Pomiaru wysokości teodolitu" jest poprawna, ponieważ wysokość instrumentu (wysokość osi instrumentu nad punktem) jest informacją wykorzystywaną głównie w zadaniach, w których potrzebne są zależności wysokościowe (np. wyznaczanie wysokości punktów metodami trygonometrycznymi). Sam pomiar kątów poziomych polega na rejestracji kierunków w płaszczyźnie poziomej, a nie na wyznaczaniu składowej wysokościowej, więc ten element nie jest typową czynnością przygotowawczą do samego pomiaru kątów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Centrowania teodolitu" nie można pominąć, bo brak centrowania powoduje błędy położenia osi obrotu instrumentu względem punktu stanowiska, co przekłada się na błędy kątów.
- "Ustawienia ostrości obrazu" jest konieczne, aby cel (np. znak, tyczka, pryzmat) był wyraźny i umożliwiał precyzyjne celowanie.
- "Ustawienia ostrości krzyża kresek" eliminuje efekt paralaksy i pozwala na jednoznaczne zgranie krzyża z celem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy pomiaru kątów, myśl o czynnościach związanych z osiami instrumentu i optyką (centrowanie, poziomowanie, ostrości), a nie o wielkościach typowych dla obliczeń wysokościowych.
